NSND Thúy Mùi: Nghị quyết 80 - "cơ hội vàng" cho văn nghệ sĩ

"Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam thực sự là một "cơ hội vàng" đối với đội ngũ văn nghệ sĩ chúng tôi, khi hoạt động sáng tạo nghệ thuật được đặt trong một vị thế mới, với điều kiện để phát triển bài bản và bền vững hơn" - NSND Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, chia sẻ với báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN).

Ít ngày trước, khi Hội đồng bầu cử quốc gia công bố danh sách 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI, NSND Trịnh Thúy Mùi cũng là đại diện duy nhất của lĩnh vực sân khấu trúng cử nhiệm kỳ này. Bà cho biết:

- Với tôi, đây là một vinh dự rất lớn, nhưng đồng thời cũng là một trách nhiệm không nhỏ. Trưởng thành từ môi trường nghệ thuật truyền thống, được nghề nâng đỡ và dẫn dắt, tôi từng có cơ hội cống hiến cho xã hội và nhân dân thông qua công việc của mình. Và bây giờ, khi được may mắn tham gia Quốc hội, tôi mong muốn trở thành cầu nối, đưa tiếng nói của nhân dân, cũng như của giới văn nghệ sĩ, đến với nghị trường, để những vấn đề từ thực tiễn được lắng nghe đầy đủ hơn.

Đồng thời, tôi cũng rất mong muốn lĩnh vực văn học nghệ thuật, trong đó có sân khấu, được quan tâm đúng mức, để có thêm điều kiện phát triển và đóng góp nhiều hơn cho xã hội.

* Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực sân khấu, bà sẽ ưu tiên những vấn đề gì khi tham gia Quốc hội?

- Sân khấu là lĩnh vực tôi gắn bó lâu dài, vì vậy từ thực tiễn công việc, tôi đặc biệt quan tâm đến các vấn đề của sân khấu cũng như những vấn đề rộng hơn của văn hóa, nhất là nghệ thuật truyền thống và bản sắc văn hóa Việt Nam.

Đây sẽ là những nội dung tôi theo đuổi khi tham gia Quốc hội, đồng thời cũng là lý do để tôi dành sự quan tâm đặc biệt tới các định hướng lớn về văn hóa, điển hình là Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành vừa qua.

* Từ góc nhìn của mình, bà có thể nói rõ thêm về ý nghĩa của Nghị quyết?

- Điều tôi tâm đắc nhất là Nghị quyết 80-NQ/TW đã xác lập vị thế của văn hóa ngang tầm với các lĩnh vực phát triển khác của xã hội. Khi văn hóa được nhìn nhận không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là một động lực và nguồn lực nội sinh, vai trò của nó trong sự phát triển chung của đất nước trở nên rõ ràng và giàu thực chất.

Theo tinh thần đó, đầu tư cho văn hóa cũng chính là đầu tư cho tương lai. Và đối với lĩnh vực văn học nghệ thuật, Nghị quyết đã đưa ra những định hướng cụ thể, từ đào tạo nguồn nhân lực, tìm kiếm những sáng tác có giá trị, hoàn thiện thiết chế, cho đến việc ứng dụng công nghệ số và phát triển công nghiệp văn hóa. Những định hướng này cho thấy cách tiếp cận bài bản và bền vững, tạo điều kiện để hoạt động sáng tạo được hỗ trợ đúng mức và nguồn lực xã hội được khơi thông hiệu quả.

Một điểm đáng chú ý khác từ Nghị quyết là việc mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa cho toàn xã hội, điển hình là việc chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam - dịp người dân được nghỉ ngơi để tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Đây là bước đi rất ý nghĩa: Khi được cộng đồng tiếp cận và thụ hưởng một cách tự nhiên, những giá trị văn hóa sẽ thực sự phát huy trọn vẹn vai trò của nó.

* Còn với các văn nghệ sĩ, Nghị quyết có vị trí như thế nào, thưa bà?

- Người làm nghề luôn mong có một môi trường ổn định, cơ chế đặt hàng rõ ràng, cơ hội tiếp cận công nghệ mới và được khuyến khích sáng tạo. Những yếu tố đó đã được đặt ra trong tinh thần của Nghị quyết, tạo nền tảng cho những bước phát triển mới của văn học nghệ thuật trong thời gian tới.

Quan trọng hơn, qua Nghị quyết, chúng tôi cảm nhận rõ sự quan tâm toàn diện của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật. Từ góc độ người làm nghề, điều đó tạo nên một tâm thế tích cực: Vừa phấn khởi, vừa tin tưởng để cống hiến, đồng thời cũng ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình.

Bởi, khi văn hóa được đặt ở vị trí như vậy, văn nghệ sĩ không thể chỉ làm tốt công việc chuyên môn, mà phải hướng tới việc có những sáng tạo đủ chiều sâu, gắn với đời sống và có sức lan tỏa lâu dài. Suy cho cùng, một "cơ hội vàng" chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những đóng góp cụ thể cho xã hội.

* Cuối cùng, với vai trò Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, bà có thể chia sẻ về những định hướng của Hội để cụ thể hóa Nghị quyết số 80?

- Chúng tôi đã xây dựng các chương trình hành động cụ thể để triển khai trong toàn ngành. Thực tế, sân khấu hiện tại cần có sự thích ứng trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số đang phát triển mạnh. Tuy nhiên, càng đổi mới, việc giữ gìn những giá trị cốt lõi của bộ môn nghệ thuật này lại càng quan trọng.

Trong năm 2026 này, Hội vừa triển khai chương trình hành động trên diện rộng, vừa duy trì các hoạt động thường niên, đồng thời tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, việc phát động sáng tác các tác phẩm hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng là nhiệm vụ nổi bật. Đây không chỉ là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, mà còn là trách nhiệm của các nghệ sĩ trong việc sáng tạo những tác phẩm có giá trị, gắn với đời sống và thể hiện được chiều sâu tư tưởng.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng chuẩn bị tổ chức một liên hoan dành cho thiếu niên, nhi đồng. Dù không diễn ra thường xuyên, nhưng đây là hoạt động có ý nghĩa trong việc khuyến khích các đơn vị nghệ thuật, đặc biệt là các loại hình truyền thống, đầu tư nhiều hơn cho sáng tác và biểu diễn phục vụ lứa tuổi trẻ.

Thực tế cho thấy, lĩnh vực này vẫn chưa được quan tâm tương xứng. Trong khi việc phát triển các tác phẩm dành cho thiếu nhi không chỉ góp phần giáo dục thẩm mỹ, hình thành nhân cách, mà còn giúp xây dựng lớp khán giả mới cho sân khấu trong tương lai.

Ngoài ra, trong năm nay, Hội cũng phối hợp với thành phố Hà Nội tổ chức Liên hoan Sân khấu Thủ đô. Theo quan điểm của tôi, những trung tâm lớn về văn hóa nghệ thuật như Hà Nội và TP.HCM cần có những hoạt động mang tính trọng điểm, nhằm thúc đẩy sáng tạo và tạo sức lan tỏa ra mọi địa phương, góp phần tạo nên diện mạo năng động hơn cho đời sống sân khấu cả nước.

* Xin cám ơn bà về cuộc trò chuyện!