Câu trả lời không nằm tại các báo cáo tổng kết chi tiết hay những con số thống kê khô khan, mà hiện hữu qua những con người ngày đêm bám sát cơ sở, hóa giải mâu thuẫn đời thường, giữ lửa phong trào từ gốc rễ cộng đồng. Họ là những Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn, Tổ trưởng dân phố kiên cường trên khắp mọi miền đất nước, trực tiếp chuyển hóa tư tưởng "gần dân, sát dân" của Đảng thành hành động thực tiễn sinh động.

"Cây đại thụ" làng và nhịp cầu 4.0

Điểm dừng chân đầu tiên là thôn Xuân Bái, xã Lam Sơn (tỉnh Thanh Hóa). Sau sáp nhập từ thôn Minh Thành 1, Xuân Bái trở thành địa bàn rộng lớn với dân cư đông đúc. Sự thay đổi mô hình hành chính mở ra không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản trị.

Ông Phạm Ngọc Mạnh, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Xuân Bái được bà con ví như "cây đại thụ" trong đội ngũ cán bộ cơ sở. Với 39 năm miệt mài làm trưởng thôn, ông nắm vững từng ngõ ngách, thấu hiểu tường tận hoàn cảnh và tâm tư của người dân. 39 năm kinh nghiệm là nền tảng thực tiễn quan trọng để ông điều hành công việc. Bước vào kỷ nguyên số, ông tiên phong ủng hộ việc đổi mới phương thức quản lý.

Quản lý thôn trong thời đại số đòi hỏi sự chủ động đưa thông tin đến với người dân thay vì chờ đợi tại nhà văn hóa. Ông cùng các cộng sự ứng dụng triệt để chuyển đổi số, từ việc truyền tải thông tin của Đảng, Nhà nước qua ứng dụng VNeID, các nhóm Zalo cộng đồng, cho đến việc trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà" hỗ trợ cài đặt sổ sức khỏe điện tử và bảo hiểm y tế cho công dân từ 6 tuổi trở lên.

Ông Phạm Ngọc Mạnh và các cán bộ thôn Xuân Bái hỗ trợ người dân cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Ảnh: Huy Thông

Với 39 năm gắn bó với thôn bản, sự gần dân đòi hỏi sự hiện diện trực tiếp nhằm thấu hiểu khó khăn của từng gia đình, đặc biệt là các hộ có người đi làm ăn xa hoặc người lớn tuổi còn lúng túng với công nghệ. Ông Mạnh luôn tâm niệm công nghệ hiện đại cần gắn liền với tình cảm của người cán bộ, tránh để thông tin mang tính hình thức. 

Ông đồng thời đảm nhận vai trò điều hành, hòa giải và tiên phong trong xây dựng nếp sống văn minh. Việc vận động tổ chức tang lễ vào buổi sáng, khuyến khích hỏa táng hay quy định thời gian sử dụng loa đài sau 22h đêm nhằm bảo đảm trật tự công cộng, là những bước đi chắt lọc văn hóa để giữ gìn tình làng nghĩa xóm gắn kết, chuẩn mực.

Ông Phạm Ngọc Mạnh, ông Nguyễn Văn Yên cùng các cán bộ thôn đến tận nhà cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID cho người dâ. Ảnh: Huy Thông

Đồng hành cùng ông Mạnh ở tuyến đầu an ninh là ông Nguyễn Văn Yên, Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự thôn Xuân Bái. Với địa bàn rộng và lực lượng mỏng, ông Yên cùng các đồng đội quán triệt phong trào thi đua "Ba nhất": Kỷ luật nhất, trung thành nhất và gần dân nhất. Gắn liền với phương châm "Kỷ luật là nền tảng, trung thành là cốt lõi, gần dân là thước đo", ông Yên luôn chủ động đến với người dân để hỗ trợ công việc, xây dựng niềm tin vững chắc và tiếp nhận thông tin từ cơ sở.

Người giáo viên gắn bó với công tác cơ sở

Rời thôn Xuân Bái, hành trình tiếp tục tại ấp 315, xã Đông Thạnh (TP.HCM). Hình ảnh anh Tăng Trung Hiếu, Phó trưởng ấp 315 mang lại góc nhìn sinh động về đội ngũ cán bộ cơ sở. Dù gánh vác trách nhiệm của một phó trưởng ấp sau sáp nhập, anh Hiếu vẫn đang chờ quyết định chính thức. Ban ngày anh làm giáo viên dạy lái xe, ban đêm tiếp tục công việc bám sát địa bàn.

Với địa bàn quản lý gần 4.000 nhân khẩu, áp lực đối với anh Hiếu rất lớn. Thế nhưng, công việc không phụ thuộc vào danh phận hành chính. Anh coi việc hỗ trợ y tế và chăm sóc sức khỏe cho người già neo đơn, người yếu thế là niềm vui lớn trong công tác cộng đồng.

"Cán bộ gần dân, sát dân là rất đúng. Ngày xưa làm thủ tục hành chính, trình từ ấp lên xã, huyện, thành phố mất quá nhiều thời gian, người dân chờ đợi mỏi mòn. Giờ tinh gọn, mọi thứ nhanh chóng hơn, bà con đồng tình lắm" - anh Hiếu chia sẻ.

Anh Tăng Trung Hiếu trong các hoạt động gắn bó với cơ sở.

Sự nhiệt tình của anh Hiếu xuất phát từ tinh thần trách nhiệm của một người con gắn bó với quê hương. Dù chưa có quyết định chính thức và chưa hưởng chế độ tương xứng, anh vẫn duy trì công việc cộng đồng vì nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bám sát địa bàn trong việc đưa các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến với người dân lao động tạm trú.

Mô hình kết nối số và tư duy bám cơ sở

Điểm dừng chân cuối cùng là phường Trảng Dài (TP. Biên Hòa, Đồng Nai) - một địa bàn đông dân bậc nhất cả nước với hơn 36.000 nhân khẩu. Tại đây, ông Đào Ngọc Loãn, Tổ trưởng Tổ dân phố 57 đã dành trọn 15 năm đảm nhận công việc cộng đồng không nhận lương bổng. Nếu như tại Xuân Bái hay Đông Thạnh, cán bộ phát huy sự nhiệt tình trực tiếp, thì tại Trảng Dài, ông Loãn ứng dụng nền tảng Zalo làm công cụ điều hành để quản lý gần 8.000 hộ dân.

Đối với ông Loãn, sự tận tụy luôn song hành cùng tư duy đổi mới. Ông ủng hộ chủ trương luân chuyển cán bộ, xem đây là luồng gió mới giúp đội ngũ cán bộ sát sườn với Nhân dân. 

Sự nhạy bén được thể hiện rõ qua việc ứng dụng công nghệ trong xử lý các tình huống thực tế. "Nhờ có các nhóm Zalo chung của tổ, chỉ cần một tin nhắn đăng tải thông tin trẻ lạc lên hệ thống Zalo và mạng xã hội của phường, trong vòng 45 phút, chúng tôi đã tìm thấy gia đình cho cháu, dù địa bàn rộng và khoảng cách lên tới 9 cây số" - ông Loãn dẫn chứng.

Những ngày bám trụ trong đợt dịch COVID-19, chấp nhận cách ly xa gia đình để hỗ trợ Nhân dân, hay những lúc đau ốm phải điều trị dài ngày nhưng vẫn duy trì công việc, là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm của người cán bộ cơ sở. Đối với ông Loãn, phần thưởng quý giá nhất là tình cảm tin yêu của bà con lối xóm.

Lấy người dân làm trung tâm trong tư duy quản trị cơ sở

Từ thực tiễn tại Thanh Hóa, TP.HCM và Đồng Nai, một sợi chỉ đỏ xuyên suốt được khẳng định: Sự chuyển dịch tư duy từ quản lý hành chính sang phục vụ Nhân dân.

Trưởng thôn hay tổ trưởng dân phố từng được xem là cánh tay nối dài truyền đạt mệnh lệnh, nay trở thành nhịp cầu kết nối thông tin hai chiều. Sự xuất hiện của chuyển đổi số đòi hỏi họ nâng cao năng lực để trở thành những người am hiểu công nghệ tại thôn bản. Những cán bộ như ông Mạnh, anh Hiếu, ông Loãn tạo ra những đổi mới thiết thực trong phương thức quản trị cơ sở, chủ động xử lý công việc từ sớm, từ xa, bảo đảm hiệu quả thực chất.

Chính sự tận tâm, trách nhiệm và gần dân là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng chính quyền phục vụ, nhất là ở cấp xã, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm trong mọi chủ trương, chính sách. Trong ảnh: Cán bộ cơ sở tại thành phố Cần Thơ đến tận nơi, trò chuyện với người dân để nắm được tình hình cụ thể. Ảnh: Duy Khương – TTXVN

Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, những con người tận tụy ấy là nền tảng vững chắc để xây dựng thành công mọi mục tiêu. Thực hiện đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong", khi Nhân dân tin yêu, mọi khó khăn đều vượt qua. Những con người bám đất, bám dân ấy vẫn miệt mài cống hiến, góp phần xây dựng mỗi thôn, ấp, tổ dân phố trên dải đất hình chữ S trở thành pháo đài vững chắc của lòng dân.

(Còn nữa)