Nhìn lại doanh thu phim Việt Nam dịp lễ 30/4 và 1/5: "Ngựa chiến" đuối sức phòng vé

Trong khi Phí phông, Heo năm móng có doanh thu ấn tượng, thì Anh Hùng, Đại tiệc trăng máu 8, Trùm sò lại không được như kỳ vọng, khiến các dự đoán trước đó về doanh thu bị đảo chiều. Thị trường vốn là chuyện khó đoán, mà có lẽ 5 phim Việt Nam cùng công chiếu một dịp cũng là hơi nhiều trong việc cạnh tranh khán giả.

Theo Box Office Vietnam, đến chiều 3/5, doanh thu 5 phim Việt Nam bước vào cuộc đua dịp lễ 30/4 và 1/5 như sau: Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng (hơn 174 tỷ đồng), Heo năm móng (hơn 88 tỷ đồng), Anh Hùng (hơn 34 tỷ đồng), Đại tiệc trăng máu 8 (hơn 28 tỷ đồng), Trùm sò (hơn 12 tỷ đồng). Cục diện phòng vé gần như ngã ngũ, vì kỳ nghỉ lễ coi như đã kết thúc.

Vì sao "ngựa chiến" không được như kỳ vọng?

Trước thềm công chiếu 24/4, giới làm nghề dự đoán Đại tiệc trăng máu 8 (thể loại: Hài, tâm lý) và Anh Hùng (gia đình, tâm lý) sẽ thay phiên nhau dẫn đầu cuộc đua phòng vé. Nhưng cả 2 phim này đều không được như dự đoán, trong khi Phí phông và Heo năm móng (cùng thể loại kinh dị, hồi hộp) lại sớm vượt lên và bỏ xa các đối thủ, ngay cả với các phim ngoại nhập.

Đây thật sự là một cú sẩy chân khá đau với những phim được đầu tư chỉn chu. Nhiều ý kiến cho rằng Anh Hùng - dự án đầu tay của đạo diễn Võ Thạch Thảo đi sai đường trong việc tiếp cận khán giả. Từ tên phim và câu chuyện khiến nhiều người lầm tưởng phim khai thác đề tài khô khan và vốn đã mất đi tính "thời sự" là chuyện từ thiện nhạy cảm. Ngược lại, yếu tố xã hội chỉ là bối cảnh để đạo diễn làm bật lên tình cha con của ông Hùng (Thái Hòa đóng), một tài xế trong cơn khốn cùng đã liều mình kiếm tiền chữa bệnh cho con gái. Vì thế, cách truyền thông của phim phần nào vô tình giới hạn đối tượng khán giả.

Vốn thành công với phim truyền hình Cây táo nở hoa, Võ Thạch Thảo một lần nữa kết hợp Thái Hòa khi lần đầu lấn sân điện ảnh. Chị giữ được thế mạnh là tạo ra một câu chuyện giàu cảm xúc, có chiều sâu, đủ sức giữ chân khán giả đến phút cuối. Tuy vậy, đạo diễn vẫn chưa thoát khỏi cách kể của phim truyền hình, nhiều đoạn bày biện còn lê thê, nặng tính sắp đặt. Nhưng tổng quan, Anh Hùng vẫn là một phim đáng xem, nhất là khi "linh hồn" của câu chuyện lại là gương mặt bảo chứng diễn xuất: Thái Hòa.

Tương tự Anh Hùng, Đại tiệc trăng máu 8 cũng bị khán giả thờ ơ, dù phim sở hữu ý tưởng độc đáo (từ bản gốc) và dàn diễn viên đình đám bậc nhất. Thất bại lớn nhất nằm ở 35 phút dàn trải ở đầu phim, tức là hồi 1, nhiều người viết trên mạng cho biết họ đã không chịu được, nên phải bỏ về.

Nhà sản xuất Nhật Bản của phiên bản gốc đã có một so sánh thú vị. Theo ông, khán giả Nhật Bản khi đã bỏ tiền mua vé thì thường sẽ chú ý xem hết phim, nhưng khán giả Việt Nam lại vào rạp… bấm điện thoại, nếu phim không thu hút. 35 phút đầu là một mớ hỗn loạn, khó phân định được đâu là "phim trong phim", pha trộn từ thể loại xác sống đến cổ trang, trên cái nền chung là hài hước. Nhưng hồi 2 sẽ giải thích bối cảnh câu chuyện và hồi 3, hồi đắt giá nhất, sẽ lật ngược lại vấn đề rất tài tình.

Nhiều người đánh giá đây là "phim khịa phim", đúng nhưng chưa đủ. Phim phơi bày nhiều thực trạng đáng buồn của điện ảnh đương đại, nhưng không phải phán xét, mà "cà khịa" rất duyên dáng và hài hước.

Dù dựa vào ý tưởng dị biệt của phim gốc Nhật Bản, nhưng Đại tiệc trăng máu 8 đã Việt hóa khá mềm mại, duyên dáng. Diễn xuất ấn tượng của Vân Sơn, Lê Khánh, Miu Lê… là những điểm cộng của phim.

Ở chiều ngược lại, Trùm sò của đạo diễn Đức Thịnh tỏ ra lép vế trước khi cuộc đua bắt đầu. Nội dung phim khá ổn, nhưng cách triển khai lại không làm bật lên tính châm biếm, nên khó tạo ra tiếng cười tự nhiên, trong khi các nhân vật được lấy cảm hứng từ điển tích Nghêu sò ốc hến.

Sức hút của phim kinh dị

Yếu tố kinh dị - hồi hộp vẫn đang là mảnh đất màu mỡ của thị trường Việt Nam, điều này không chỉ đúng với Phí phông và Heo năm móng, mà cả nhiều phim trước đó.

Một tín hiệu đáng ghi nhận là các nhà làm phim đã chịu đầu tư từ câu chuyện đến yếu tố giật gân, kỹ xảo, thay vì cách làm phim dễ dãi như trước đây. Không ngoa khi nói Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng là phim kinh dị hay nhất nhì của Việt Nam trong những năm gần đây. Phim có một kịch bản sâu sắc, bản sắc văn hóa vùng Tây Bắc không còn là phông nền minh họa cho câu chuyện, mà đủ đặt để thân phận con người gắn chặt với tục lệ, đức tin. Hai yếu tố đó cùng hòa quyện để nói lên được mỹ tục và cả hủ tục của những mảnh đời.

Đạo diễn Đỗ Nhật Trung cho thấy sự nhất quán khi để khai thác các nhân vật đi đến tận cùng của chiều sâu tâm lý và những hành động của họ. Điều đó giúp câu chuyện đủ sức níu, không bị nửa vời như nhiều phim khác. Với lợi thế từ việc chiếu sớm 1 tuần và sức hút không thể phủ nhận của phim, Phí phông đang trên đà chạm mốc 200 tỷ đồng.

Phim Heo năm móng cũng cho thấy sự tiến bộ của đạo diễn Lưu Thành Luân trong việc xây dựng một kết cấu mạch lạc, duy trì sự nhất quán về ngôn ngữ điện ảnh. Tác phẩm vẫn đáp ứng nhu cầu giải trí với chất kinh dị giật gân, đan xen yếu tố gia đình và những chiêm nghiệm sau đó.

Mặc dù đạo diễn vẫn còn lạm dụng chiêu trò, nhất là yếu tố hù dọa ở nửa đầu phim, khiến tình tiết lan man, nhưng thông điệp là điểm sáng có thể bù đắp lại. Những thế lực siêu nhiên hoặc chính người ác mới là quỷ thật sự? Những cái ác trong phim không đến từ tự nhiên, cũng không bộc phát ở một thời điểm, mà nó được bao bọc từ tình thương mù quáng. Và một khi tay đã nhúng chàm, người ta sẽ bất chấp tất cả, đi đến tận cùng của cái ác và sẵn sàng ra tay lần nữa để chôn giấu sự thật, để bảo vệ bản thân.

Đạo diễn chọn cái kết phim rất sòng phẳng và nặng tính răn đe, khi gửi gắm thông điệp: Không một cái ác nào được che giấu mãi mãi, sẽ đến lúc phải trả giá. Yêu thương mà không dựa trên hiểu biết, chỉ có thể dẫn đến những kết cục bi đát. Trong những ngày tới, Heo năm móng nhiều khả năng sẽ chạm mốc 100 tỷ đồng.

Đông đúc nhưng kém hiệu quả

Nhìn lại dịp lễ 30/4 và 1/5 năm 2025, chỉ có 2 phim Việt Nam là Lật mặt 8: Vòng tay nắng, Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu và 3 phim nước ngoài cùng góp mặt trong cuộc đua. Nhưng doanh thu của 2 phim Việt Nam lại chia đều với con số ấn tượng. Phần 8 của Lý Hải thu về hơn 231 tỷ đồng, trong khi Victor Vũ lần đầu chạm mốc 248 tỷ đồng. Trong khi đó tổng doanh thu của 5 phim Việt Nam dịp lễ 30/4 và 1/5 năm nay mới hơn 336 tỷ đồng, nếu so với 479 tỷ đồng của 2 phim năm trước, thì hãy còn cách xa.

Điều này cho thấy dù số lượng phim đã tăng hơn gấp đôi, nhưng "miếng bánh" thị trường thì chưa tăng như thế. Sự cạnh tranh khốc liệt này sẽ buộc các nhà làm phim phải tính toán lại thời điểm bước vào thị trường phát hành.

Năm 2025, có hơn 40 phim Việt Nam ra rạp, dự kiến năm 2026 này sẽ tăng hơn gấp đôi, trung bình sẽ có khoảng 7 - 8 phim được phát hành mỗi tháng. Với số lượng dồi dào này, áp lực cạnh tranh và tính đào thải sẽ càng khủng khiếp hơn nữa.

Có một thực tế đáng buồn, đó là không phải phim nào có doanh thu thấp cũng là phim dở. Nhiều phim có nội dung, cách kể và thủ pháp điện ảnh khá tốt, nhưng lại không có đủ sức hút với khán giả, vì nhiều lý do khác nhau. Điều này là minh chứng sống động cho sự cạnh tranh khốc liệt và cả sự may mắn cần có trong việc phát hành phim.