Tự mua thuốc tránh thai sử dụng trong nhiều tháng, kết hợp lối sống ít vận động và thừa cân, một nữ bệnh nhân 36 tuổi vừa nhập viện cấp cứu do huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân dẫn đến thuyên tắc phổi.
Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận và điều trị thành công cho một bệnh nhân nữ (36 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau ngực, tim đập nhanh và đột ngột khó thở. Trước đó khoảng một tuần, bệnh nhân bị sưng đau bắp chân phải nhưng chỉ tự xoa dầu nóng và mát-xa tại nhà.
Khai thác tiền sử cho thấy bệnh nhân làm công việc văn phòng, ít vận động, thừa cân với chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức 26 và đã tự mua thuốc tránh thai sử dụng trong 10 tháng. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định người bệnh bị huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, biến chứng thuyên tắc phổi cấp do cục máu đông di chuyển lên phổi. Sau 3 ngày điều trị tích cực, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định.
Ảnh minh hoạ
Theo ThS.BS Nguyễn Thị Tuyết Mai, Bệnh viện Bạch Mai, một số loại thuốc tránh thai phối hợp chứa estrogen và progestin có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Nguy cơ này nhìn chung thấp ở người khỏe mạnh, nhưng có thể tăng khi đi kèm các yếu tố như thừa cân, béo phì, ít vận động, hút thuốc lá hoặc tiền sử cá nhân, gia đình có bệnh lý huyết khối.
Sự hình thành cục máu đông ở chân (huyết khối tĩnh mạch sâu) thường gây ra các triệu chứng như sưng, đau, căng tức hoặc đổi màu da ở một bên chân. Nguy hiểm hơn, nếu cục máu đông di chuyển lên phổi sẽ gây thuyên tắc phổi với các biểu hiện cấp tính như khó thở đột ngột, đau tức ngực, ho ra máu hoặc ngất xỉu.
Đối với các trường hợp nghi ngờ mắc huyết khối, người bệnh tuyệt đối không được chườm nóng, xoa bóp hay mát-xa vị trí sưng đau để tránh làm di lệch cục máu đông, đồng thời cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Để đảm bảo an toàn khi sử dụng các biện pháp tránh thai nội tiết, các bác sĩ khuyến cáo chị em phụ nữ:
1. Thám khám và tư vấn y tế: Tuyệt đối không tự ý mua thuốc theo quảng cáo hay dùng lại đơn thuốc của người khác. Cần thông báo rõ với bác sĩ về tiền sử bệnh lý của bản thân và gia đình.
2. Tăng cường vận động: Dân văn phòng hoặc người phải ngồi lâu nên thường xuyên đứng dậy đi lại, co duỗi chân. Trong các chuyến đi xa bằng ô tô, máy bay, cần chú ý xoay cổ chân, co duỗi gối và uống đủ nước.
3. Thay đổi lối sống: Hạn chế hoặc từ bỏ thuốc lá; duy trì cân nặng hợp lý.
4. Thông báo cho bác sĩ khi phẫu thuật: Nếu chuẩn bị phẫu thuật hoặc phải nằm điều trị bất động lâu ngày, hãy báo cho bác sĩ biết bạn đang dùng thuốc tránh thai để có phương án dự phòng huyết khối phù hợp.
