Giữa "rừng" ca khúc tình yêu hiện đại ra mắt mỗi dịp Valentine, nhạc sĩ - nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cùng ca sĩ AnhHI Thanh Cường lựa chọn một lối đi riêng khi giới thiệu "Ngẫu hứng còn duyên" đúng ngày 14/2 năm nay.
Không khai thác những cung bậc quen thuộc như nhớ nhung, chia xa hay tổn thương, bài hát được viết như một lời tỏ tình mang đậm hơi thở dân ca, đặt câu chuyện yêu đương trong không gian văn hoá truyền thống nhưng bằng cấu trúc âm nhạc đương đại.
"Ngẫu hứng còn duyên" được dành tặng cho những đôi lứa đang yêu và cả những người đang… chuẩn bị yêu. Trong bối cảnh âm nhạc thị trường liên tục đổi mới với tiết tấu sôi động, ca từ trực diện, việc lựa chọn chất liệu dân gian, đặc biệt là cảm hứng từ dân ca quan họ, để kể chuyện tình yêu có thể xem là một thử nghiệm táo bạo. Bởi lẽ, những hình ảnh như trầu cau, tơ hồng, vườn hồng, lời thưa với mẹ cha… vốn gắn với không gian văn hoá truyền thống, nay xuất hiện trong một bản phối mang tinh thần hiện đại, tạo nên sự giao thoa thú vị giữa xưa và nay.

AnhHI Thanh Cường trong MV "Ngẫu hứng còn duyên" lấy cảm hứng từ bài dân ca quan họ "Còn duyên"
Ca khúc được phát triển từ cảm hứng trực tiếp với bài dân ca quan họ lời cổ "Còn duyên", làn điệu tiêu biểu của vùng Kinh Bắc, nơi câu chuyện tình yêu luôn gắn liền với duyên phận, lễ nghi và khát vọng nên đôi. Tuy nhiên, thay vì tái hiện dân ca theo lối nguyên bản, ê-kíp lựa chọn cách tiếp cận mang tính phát triển: giữ tinh thần kể chuyện của dân ca, đồng thời mở rộng không gian biểu đạt bằng ngôn ngữ âm nhạc đương đại.
Những câu hát như: "Thương anh cho anh vào vườn hồng / Đưa anh sang chơi cửa chơi nhà / Thưa với mẹ cha / Để cho hai ta làm con một nhà" không chỉ gợi nhắc không khí giao duyên xưa, mà còn đặt ra một thông điệp rõ ràng: Tình yêu, dù ở thời nào, cũng cần sự nghiêm túc, chân thành và mong muốn gắn bó lâu dài. Khi nghe những ca từ ấy, người trẻ hôm nay không còn cảm thấy đó là câu chuyện xa xưa, mà nhận ra sự tương đồng trong khát vọng được yêu và được thừa nhận.
Valentine năm nay càng trở nên đặc biệt khi trùng với dịp Tết - mùa đoàn viên, mùa của những bữa cơm sum họp. Cũng chính trong không khí ấy, không ít người trẻ độc thân phải đối diện với những câu hỏi quen thuộc từ gia đình, họ hàng: "Bao giờ lấy chồng/vợ?", "Có người yêu chưa?", "Năm nay dẫn ai về ra mắt không?". Những câu hỏi tưởng chừng thân thương lại có thể tạo áp lực không nhỏ với những ai đã đến tuổi lập gia đình.
Chia sẻ về cảm hứng sáng tác, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cho biết anh từng chứng kiến không ít bạn trẻ rơi vào trạng thái lúng túng trong những ngày Tết, khi giữa không khí sum vầy lại thấp thỏm vì… sợ bị gọi tên. Theo anh có những người vì quá bận rộn với công việc, hoặc chưa đủ can đảm để bày tỏ tình cảm, mà để "duyên" lặng lẽ trôi qua. Chính vì vậy, "Ngẫu hứng còn duyên" không chỉ là lời yêu dịp 14/2, mà còn là lời nhắn nhủ: nếu đã có tình cảm, hãy mạnh dạn nói ra; nếu đã yêu, hãy trân trọng.
Thông điệp ấy được gửi gắm qua những câu hát đầy hình ảnh: "Xuân thì vẫn thắm người ơi / Hoa cau rụng trắng bên giàn trầu không", như một lời nhắc rằng tuổi xuân và cơ hội không chờ đợi ai. Tình yêu, giống như duyên phận trong dân ca, không phải lúc nào cũng đến đúng lúc ta sẵn sàng. Nhưng nếu đã gặp được, hãy giữ lấy. Bởi suy cho cùng, cuộc sống khó trọn vẹn nếu thiếu đi tình yêu đôi lứa, thứ tình cảm khiến ta muốn trở về nhà sớm hơn, muốn chia sẻ nhiều hơn và nỗ lực trở thành phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình.
"Ngẫu hứng còn duyên" là một trong năm ca khúc thuộc album "Thương câu dân ca" do AnhHI Thanh Cường thể hiện. Dự án hướng tới việc thử nghiệm khả năng phát triển của dân ca đồng bằng Bắc Bộ trong môi trường nghe nhìn hiện đại.

Ở góc độ khái niệm, "dân ca hiện đại" không đơn thuần là việc khoác lên dân ca những nhạc cụ điện tử hay tiết tấu phổ thông. Đó là quá trình tìm kiếm sự hài hoà giữa di sản âm nhạc truyền thống với nhịp sống và thẩm mỹ hôm nay. Khi những làn điệu xưa không bị "bảo tồn trong tủ kính", mà được kể lại bằng ngôn ngữ phù hợp với tai nghe của thế hệ mới, chúng mới thực sự tiếp tục sống.
Trong tinh thần ấy, "Ngẫu hứng còn duyên" được kỳ vọng như một thử nghiệm giàu cảm xúc cho mùa Valentine: nơi dân ca không đứng ngoài đời sống hiện đại, mà trở thành một phần của câu chuyện tình yêu hôm nay – vừa quen thuộc, vừa mới mẻ, vừa mang tính kế thừa, vừa đầy khát vọng đổi mới.
Dự án âm nhạc "Thương câu dân ca" gồm album và MV của nhạc sĩ - nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long được thể hiện bởi giọng ca của AnhHI Thanh Cường. "Thương câu dân ca" là kết quả của hơn hai năm trăn trở, tìm kiếm và thử nghiệm của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long. Anh cũng là tên tuổi quen thuộc của độc giả báo Thể thao và Văn hoá/TTXVN khi anh là giữ mục "Nhạc Việt ngày nay" trên số báo ra Thứ Ba hàng tuần.