LHP Quốc tế Busan 2026: Bước ngoặt đưa điện ảnh châu Á đến gần Oscar

Liên hoan phim Quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 15/10, quy tụ 247 phim đến từ 59 quốc gia, trong đó có 95 phim công chiếu thế giới.

Đáng chú ý, BIFF 2026 đánh dấu bước ngoặt khi Busan chính thức được Liên đoàn Hiệp hội các nhà sản xuất phim quốc tế (FIAPF) công nhận là một liên hoan phim "hạng A", đồng thời giải thưởng cao nhất của cuộc thi chính thức có thể mở đường cho tác phẩm giành giải tới vòng tuyển chọn Oscar Phim quốc tế.

Từ "thánh địa" điện ảnh châu Á đến sân chơi hạng A

Mùa Thu ở Busan năm nay hứa hẹn đặc biệt sôi động. Từ ngày 6/10, thành phố cảng phía Đông Nam Hàn Quốc sẽ trở thành điểm hội tụ của các nhà làm phim, diễn viên, nhà sản xuất và khán giả quốc tế trong 10 ngày. 

Trung tâm của sự kiện vẫn là Trung tâm Điện ảnh Busan (Busan Cinema Center), cùng hệ thống 31 phòng chiếu tại 8 cụm rạp và địa điểm, trong đó có CGV Centum City, LOTTE CINEMA Centum City, Rạp chiếu KOFIC và Rạp chiếu Sohyang.

BIFF 2026 có quy mô lớn nhất kể từ năm 2019 nếu tính riêng số phim chính thức được tuyển chọn. Tổng cộng 247 phim từ 59 quốc gia sẽ được giới thiệu; riêng chương trình chính thức có 95 phim công chiếu thế giới và 10 phim công chiếu quốc tế. Bên cạnh đó, Community BIFF bổ sung 69 phim, đưa tổng số tác phẩm được trình chiếu trong toàn bộ hệ thống chương trình lên 316.

Một thay đổi đáng chú ý khác là BIFF mở màn vào ngày thứ Ba, ngày 6/10, sớm hơn một ngày so với thông lệ những năm gần đây. Trong giai đoạn cao điểm từ thứ Năm đến Chủ nhật, số suất chiếu hằng ngày cũng được tăng từ bốn lên năm, nhằm tạo thêm cơ hội để khán giả tiếp cận những bộ phim được quan tâm.

Bộ phim mở màn là The Table: Day and Night của đạo diễn Kim Jong Kwan. Tác phẩm xoay quanh bốn cặp đôi và những cuộc trò chuyện diễn ra tại cùng một quán cà phê, tiếp nối mối quan tâm của Kim Jong Kwan với những câu chuyện giàu tính đời thường từng được thể hiện trong The Table (2017). Phim sẽ có buổi công chiếu thế giới tại Busan.

Nhưng dấu mốc quan trọng nhất của BIFF năm nay nằm ở vị thế quốc tế. FIAPF đã chính thức đưa Busan vào nhóm các liên hoan phim "hạng A". Theo BIFF và Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc (KOFIC), đây là bước chuyển đáng kể đối với một sự kiện vốn suốt ba thập niên được biết đến như một cửa ngõ quan trọng đưa điện ảnh châu Á ra thế giới.

Đặc biệt, giải Busan Award – Best Film, giải cao nhất của cuộc thi, nay đủ điều kiện để tác phẩm thắng giải được gửi tranh suất tại hạng mục Phim quốc tế của giải Oscar. BIFF cho biết đây là cơ chế mà Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ áp dụng với giải thưởng cao nhất của chỉ 6 liên hoan phim trên thế giới; Busan là liên hoan duy nhất tại châu Á trong nhóm này.

Những cuộc gặp đáng chờ đợi trên màn ảnh và thảm đỏ

Nếu vị thế mới là câu chuyện lớn của BIFF 2026, chương trình điện ảnh lại tạo nên sức hút bằng sự giao thoa giữa những tên tuổi đã thành danh và thế hệ làm phim mới.

Phần Competition – được triển khai từ năm 2025 – bước vào năm thứ hai với 14 phim theo thông tin chính thức mới nhất của BIFF. Các tác phẩm đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Iran, Uzbekistan và Indonesia, phản ánh nhiều hướng tiếp cận khác nhau đối với điện ảnh đương đại châu Á. 

Danh sách gồm Beach Fictions, The First Taste of Loneliness, IBUKU, The Day After Sunday, silver express, Hilol, Satoko Always, Midday Meal, To Be Ordinary, Long Long Night, Shaving, The Sea Speaks His Name, Descendants và Between Two Lovers.

Đáng chú ý, cuộc thi năm nay có sự hiện diện của Midday Meal từ đạo diễn Iran Majid Majidi, Satoko Always của Shuichi Okita, To Be Ordinary của đạo diễn Đài Loan (Trung Quốc) Lee Yun Chan và Long Long Night của đạo diễn Hàn Quốc Youm Kyu Bock. Trong số này, Long Long Night gây chú ý bởi việc đưa hoạt hình vào cuộc thi chính thức, một dấu hiệu cho thấy BIFF đang mở rộng cách nhìn về điện ảnh châu Á và những hình thức kể chuyện mới.

Hội đồng giám khảo cũng là một điểm nhấn. Đạo diễn Trung Quốc Trương Nghệ Mưu (Zhang Yimou) giữ vai trò Chủ tịch, cùng sáu thành viên gồm đạo diễn Tất Cống (Bi Gan), diễn viên Moon Choi, đạo diễn Ishikawa Kei, đạo diễn July Jung, nhà sản xuất Việt Nam Trần Thị Bích Ngọc và diễn viên Kazakhstan Samal Yeslyamova. Họ sẽ trao năm hạng mục Busan Award: Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc, Giải đặc biệt của Ban giám khảo, Nam/Nữ diễn viên xuất sắc và Đóng góp nghệ thuật, với tổng tiền thưởng 110 triệu won.

Ở chương trình Icons, nơi BIFF dành cho những tác phẩm mới của các đạo diễn tên tuổi, quy mô tiếp tục được mở rộng. Chương trình có 35 phim, trong đó 15 tác phẩm từng tranh giải hoặc được trình chiếu tại Cannes 2026. Khán giả Busan có cơ hội gặp những tác phẩm nổi bật như Fjord của Cristian Mungiu, Minotaur của Andrey Zvyagintsev, Fatherland của Paweł Pawlikowski, All of a Sudden của Ryusuke Hamaguchi, Bitter Christmas của Pedro Almodóvar và nhiều bộ phim mới từ các đạo diễn châu Á.

Điện ảnh Hàn Quốc cũng có một tâm điểm đáng chú ý là Possible Love của Lee Chang Dong, tác phẩm được chọn làm đại diện chính thức của Hàn Quốc cho hạng mục Phim quốc tế tại Oscar 2027. Tại BIFF, phim nằm trong chương trình Icons và có buổi giao lưu với đạo diễn Lee Chang Dong cùng dàn diễn viên Jeon Do Yeon, Sul Kyung Gu, Zo In Sung và Cho Yeo Jeong.

Sức hút của Busan năm nay còn đến từ những tên tuổi quốc tế. Dương Tử Quỳnh được trao danh hiệu Nhà làm phim châu Á của Năm - đánh dấu lần trở lại BIFF đầu tiên sau 15 năm. Nữ diễn viên Malaysia từng giành Oscar với Everything Everywhere All at Once sẽ xuất hiện tại lễ khai mạc ngày 6/10.

Đạo diễn Mexico Alfonso Cuarón cũng lần đầu tới Hàn Quốc. Tác giả của Gravity, Roma, Children of Men và Harry Potter and the Prisoner of Azkaban sẽ tham dự lễ khai mạc, thực hiện Master Class và giao lưu sau buổi chiếu IMAX Gravity. BIFF đồng thời giới thiệu công chiếu châu Á bộ phim Campeón Gabacho của Jonás Cuarón, con trai ông.

Danh sách khách mời còn có Isabelle Huppert, người tới Busan cùng đạo diễn Marc Fitoussi để giới thiệu All About Corinne; Maggie Gyllenhaal với Flesh Impact; cùng nhiều gương mặt của điện ảnh Hàn Quốc và châu Á. Các chương trình Actors' House, Open Talk, Outdoor Stage Greeting và Talk-to-Talk tiếp tục tạo không gian để khán giả gặp trực tiếp nghệ sĩ thay vì chỉ nhìn họ qua màn ảnh.

Một điểm nhấn khác là chương trình đặc biệt về hoạt hình Nhật Bản, giới thiệu 13 tác phẩm, trong đó có những tác phẩm kinh điển và các bộ phim mới của thế hệ đạo diễn trẻ. BIFF cũng dành một đêm hoàn toàn cho hoạt hình trong chương trình "All-Night Animation", cho thấy hoạt hình ngày càng được nhìn nhận như một phần quan trọng của điện ảnh đương đại chứ không chỉ là dòng phim dành cho khán giả trẻ.

Không chỉ là liên hoan phim, Busan còn là "chợ" điện ảnh của châu Á

Phía sau ánh đèn thảm đỏ, BIFF 2026 còn mở rộng một mặt trận quan trọng khác: công nghiệp điện ảnh và nội dung.

Từ ngày 10 đến 13/10, Asian Contents & Film Market (ACFM) lần thứ 21 diễn ra tại BEXCO, quy tụ 64 chương trình thuộc bảy nhóm hoạt động. Đây là nơi các nhà sản xuất, nhà đầu tư, đơn vị phát hành, công ty bán bản quyền và các nền tảng nội dung tìm kiếm dự án, đối tác và cơ hội hợp tác quốc tế.

ACFM 2026 đặc biệt chú trọng những thay đổi đang diễn ra nhanh chóng trong ngành, từ giao dịch bản quyền và đầu tư quốc tế đến trí tuệ nhân tạo, nội dung mới và đồng sản xuất. Nhật Bản được chọn làm quốc gia trọng điểm của Producer Hub, với 10 nhà sản xuất Nhật Bản tới Busan giới thiệu các dự án hướng tới đồng sản xuất quốc tế.

Trong khi đó, Busan Story Market tập trung vào những tài sản trí tuệ (IP) có tiềm năng chuyển thể từ sách, webtoon, tiểu thuyết mạng, trò chơi và các dạng câu chuyện khác. Năm nay, chương trình giới thiệu 25 IP đến từ Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Indonesia, mở thêm con đường từ một ý tưởng ban đầu tới phim điện ảnh hoặc sản phẩm nghe nhìn.

AI cũng trở thành một chủ đề không thể đứng ngoài. Forum BIFF 2026 diễn ra từ ngày 8 đến 11/10 với chủ đề "Exploring the Possibilities of Contemporary Cinema", tập trung vào bốn nhóm vấn đề: công nghiệp, AI và sáng tạo, thể chế và chính sách, khu vực và môi trường. Những cuộc thảo luận này phản ánh một thực tế mới: tương lai của điện ảnh không chỉ được quyết định trên phim trường hay trong phòng dựng, mà còn đang được định hình bởi công nghệ, chính sách, mô hình kinh doanh và cách khán giả tiếp cận nội dung.

Với một mùa phim quy mô lớn, những tên tuổi quốc tế nổi bật và vị thế "hạng A" vừa được xác lập, BIFF 2026 đứng trước một cột mốc đáng chú ý trong lịch sử hơn ba thập niên của mình. Từ Busan, những bộ phim mới của châu Á không chỉ tìm kiếm khán giả và nhà phát hành, mà giờ đây còn có thêm một con đường rõ ràng hơn tới mùa giải Oscar.

Và với sự hiện diện ngày càng sâu của AI, hoạt hình, IP và các mô hình đồng sản xuất, liên hoan phim đang cho thấy mình không chỉ là nơi trình chiếu những gì điện ảnh đã tạo ra, mà còn là nơi hé lộ điện ảnh sẽ đi về đâu.