Lan tỏa giá trị văn hóa Việt, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam là định hướng quan trọng, tạo cơ sở để các địa phương triển khai nhiều hoạt động thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển văn hóa. 

Tuần qua, nhiều địa phương đã diễn ra các hoạt động văn hóa đa dạng, góp phần tạo thêm không gian để các giá trị văn hóa được gìn giữ, sáng tạo, quảng bá và phát huy, qua đó khơi dậy sức mạnh nội sinh, tạo động lực cho phát triển kinh tế, xã hội.

Khơi dậy phong trào văn hóa, văn nghệ từ cơ sở

Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 năm 2026 do Báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức đã diễn ra chiều 2/10, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Giải thưởng Lớn được trao cho nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận những cống hiến bền bỉ của ông với Hà Nội; cùng với đó là các giải về Tác phẩm, Việc làm, Ý tưởng và Tặng thưởng. Loạt tranh sơn mài về cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương, vở cải lương "Người con gái Hà Thành" và các hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám lần lượt được vinh danh. Qua 19 lần tổ chức, Giải thưởng Bùi Xuân Phái tiếp tục ghi nhận những sáng tạo, việc làm thiết thực góp phần gìn giữ ký ức, phát huy di sản và bồi đắp đời sống văn hóa Thủ đô. Đây cũng là cách tình yêu Hà Nội được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể, góp phần xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh và giàu bản sắc.

Tại cuộc thi Tìm hiểu về Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám diễn tại Hồ Văn (thuộc quần thể di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội) tối 27/9, hàng trăm học sinh bậc trung học cơ sở đã tham gia tìm hiểu lịch sử, văn hóa, kiến trúc di tích, 82 bia Tiến sĩ và truyền thống khoa bảng Thăng Long - Hà Nội. Việc kết hợp thi kiến thức với sân khấu hóa, hùng biện và các hoạt động sáng tạo giúp học sinh tiếp cận di sản theo cách sinh động, qua đó nâng cao hiểu biết, tình yêu lịch sử và ý thức gìn giữ, phát huy giá trị di sản.

Từ ngày 1-10/10, tại thành phố Đồng Nai diễn ra chương trình tập huấn, truyền dạy kỹ năng bảo tồn và phát huy nghệ thuật trình diễn cồng, chiêng của đồng bào S’tiêng được tổ chức với 7 nghệ nhân và 30 học viên. Các học viên được hướng dẫn cách sử dụng, bảo quản nhạc cụ, kỹ thuật trình diễn và thực hành các bài, điệu cồng, chiêng truyền thống. Hoạt động nhằm khắc phục nguy cơ mai một do thiếu lực lượng kế thừa, xây dựng lớp nghệ nhân, người thực hành kế cận, góp phần duy trì và phát huy không gian văn hóa cồng, chiêng của cộng đồng S’tiêng.

Tăng cường giao lưu, quảng bá văn hóa Việt với bạn bè quốc tế

Diễn ra từ ngày 1-4/10 tại Hoàng thành Thăng Long và một số không gian văn hóa của Hà Nội, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai với chủ đề "Hội tụ Di sản – Kiến tạo tương lai" đã tạo không gian giao lưu giữa các nền văn hóa, mở rộng cơ hội giới thiệu văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Sự kiện quy tụ đại diện gần 50 quốc gia, tổ chức quốc tế, cùng nhiều đoàn nghệ thuật, với hoạt động đa dạng về nghệ thuật, ẩm thực, điện ảnh, thời trang và trải nghiệm văn hóa. Đây là dịp để Việt Nam chủ động giới thiệu bản sắc, di sản và sức sáng tạo văn hóa, đồng thời tiếp nhận tinh hoa văn hóa thế giới, tăng cường giao lưu nhân dân và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, công nghiệp sáng tạo.

Điểm nhấn của Lễ hội là sự kết hợp giữa những giá trị truyền thống và các hình thức sáng tạo đương đại. Trong chương trình khai mạc, các di sản văn hóa Việt Nam như dân ca quan họ, múa cung đình Huế, xẩm Hà Nội cùng những tác phẩm âm nhạc đương đại được giới thiệu bên cạnh các tiết mục nghệ thuật của nhiều quốc gia. Qua đó, văn hóa Việt Nam không chỉ được bảo tồn, trình diễn mà còn được tiếp cận bằng những cách thức mới, phù hợp với công chúng quốc tế nhằm đưa các giá trị văn hóa Việt Nam lan tỏa rộng hơn trong thời đại mới.

Ngày Văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc năm 2026 diễn ra tối 3/10 tại đặc khu Phú Quốc với nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa, du lịch, ẩm thực và triển lãm cũng mở thêm không gian quảng bá văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Sự kiện do UBND tỉnh An Giang phối hợp với Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam tổ chức nhân kỷ niệm 34 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước. Đáng chú ý, triển lãm Dấu ấn văn hóa An Giang giới thiệu chiều sâu lịch sử, các giá trị tiêu biểu của Di sản văn hóa Óc Eo - Ba Thê, bảo vật quốc gia và đời sống văn hóa phong phú của cộng đồng. Qua những hoạt động giao lưu trực tiếp, sự kiện không chỉ góp phần tăng cường hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Hàn Quốc mà còn giới thiệu hình ảnh, văn hóa, con người An Giang và vẻ đẹp Phú Quốc đến du khách quốc tế.

Tạo động lực tăng trưởng từ văn hóa

Ngày 2/10, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội nghị xúc tiến phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nghệ sĩ, hiệp hội, doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế. Xác định phát triển công nghiệp văn hóa trở thành một lĩnh vực kinh tế quan trọng, vừa bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và hình thành những sản phẩm, dịch vụ mang dấu ấn riêng, Đà Nẵng định hướng tập trung vào 6 ngành công nghiệp văn hóa (nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, mỹ thuật - triển lãm, du lịch văn hóa, nội dung số và thủ công mỹ nghệ), đồng thời chuyển từ tổ chức sự kiện đơn thuần sang phát triển sản phẩm, thị trường và chuỗi giá trị dài hạn. Các đại biểu cũng trao đổi về chính sách thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số, không gian sáng tạo, kinh tế đêm và các sản phẩm văn hóa đặc trưng. Qua đó, thành phố hướng tới khai thác hiệu quả hơn nguồn lực văn hóa, gắn bảo tồn di sản với sáng tạo, du lịch và phát triển kinh tế.

Với thông điệp "Thăng Long Hà Nội, ngàn năm văn hiến - Muôn sắc Việt Nam", sáng 3/10, UBND thành phố tổ chức Lễ phát động hưởng ứng "Ngày Văn hóa Việt Nam" tại Hà Nội năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Đây là năm đầu tiên hoạt động này được tổ chức, nhằm tôn vinh truyền thống văn hiến của Thủ đô, giới thiệu sự đa dạng văn hóa của các dân tộc Việt Nam. Trong ngày 3-4/10, nhiều hoạt động trưng bày, biểu diễn, giao lưu, trải nghiệm văn hóa cùng 20 gian hàng giới thiệu sản phẩm làng nghề, phố nghề, OCOP và sản phẩm tiêu biểu của Hà Nội được tổ chức, tạo cơ hội để người dân, du khách trực tiếp tìm hiểu và trải nghiệm văn hóa cùng nghệ nhân, nghệ sĩ và cộng đồng các dân tộc.

Tại Hà Nội, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày văn hóa Việt Nam sẽ kéo dài đến ngày 24/11, điểm nhấn là "Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội" dự kiến diễn ra từ ngày 21-24/11 tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Hà Nội cũng ký kết quy chế phối hợp với 10 tỉnh, thành phố nhằm tăng cường liên kết bảo tồn, phát huy và quảng bá các giá trị văn hóa đặc sắc. Qua đó, Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò trung tâm văn hóa lớn của cả nước, tạo thêm không gian để người dân tham gia, sáng tạo, thụ hưởng và giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè trong nước, quốc tế.

Những hoạt động giao lưu, quảng bá, giữ gìn và sáng tạo phù hợp với đương đại đã khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực quan trọng để các địa phương phát triển kinh tế, xã hội.