Một nghề thủ công truyền thống tại tỉnh Ishikawa, miền Trung Nhật Bản, đang tạo dấu ấn trên thị trường quốc tế, đó là sản xuất những viên đá cao cấp dành cho các quán bar sang trọng trên thế giới.
Tại Ishikawa, Công ty Kuramoto Ice - doanh nghiệp có lịch sử hơn 100 năm - là một trong những nhà sản xuất hàng đầu Nhật Bản về đá siêu trong (ultra-clear ice). Được giới pha chế đánh giá có tốc độ tan chậm hơn đá thông thường, loại đá này đã trở thành một phần của văn hóa cocktail Nhật Bản và ngày càng được các quán bar cao cấp ở nước ngoài ưa chuộng. Từ Mỹ đến Australia, khách hàng có thể phải trả tới 200 yen (khoảng 1,25 USD) cho một viên đá.
Kuramoto Ice hiện là một trong số ít doanh nghiệp Nhật Bản xuất khẩu sản phẩm này ra thị trường nước ngoài. Kể từ khi bắt đầu xuất khẩu vào năm 2019, doanh số của công ty đã tăng hơn gấp đôi.
Để tạo ra những viên đá trong suốt gần như hoàn hảo, các nghệ nhân Nhật Bản áp dụng kỹ thuật có nguồn gốc từ Mỹ, trong đó nước được làm đông từ từ trong khoảng 48-72 giờ, lâu hơn đáng kể so với phương pháp sản xuất công nghiệp thông thường.
Khi quá trình đông lạnh diễn ra, lớp băng hình thành dần từ ngoài vào trong, đẩy các tạp chất về phần lõi. Tuy nhiên, với phương pháp của Nhật Bản, phần nước chứa tạp chất sau đó được loại bỏ và thay bằng nước mới, trong khi việc khuấy liên tục giúp hạn chế các bong bóng khí. Kết quả là những khối đá trong suốt, được gọi là “junpyo” - hay “đá thuần khiết” - trong tiếng Nhật.
Ở tỉnh Ishikawa, miền Trung Nhật Bản, có rất nhiều nghề truyền thống với các nghệ nhân lành nghề ở các lĩnh vực như sơn mài, gốm (Ảnh: Nguyễn Tuyến/Vietnam+)
Dù chưa có nhiều bằng chứng khoa học chứng minh những ưu điểm vượt trội, các chuyên gia trong ngành cho rằng loại đá này có độ lạnh và độ đặc cao, nhờ đó giúp làm lạnh cocktail mà hạn chế làm loãng hương vị.
Tại Singapore, quán bar Native, từng góp mặt trong danh sách 50 quán bar tốt nhất châu Á, mỗi năm nhập khoảng 900 kg đá từ Kuramoto Ice. Đồng chủ sở hữu Yong Wei cho biết đá sản xuất tại địa phương có giá kinh tế hơn, nhưng sản phẩm của Kuramoto “trong hơn, đặc hơn và tan chậm hơn”.
Không chỉ chú trọng chất lượng đá, người Nhật còn nâng việc xử lý và tạo hình đá thành một kỹ năng quan trọng trong nghệ thuật pha chế. Tại thành phố Kanazawa, những công nhân trong trang phục bảo hộ vận chuyển các khối băng lớn trong xưởng, trước khi tỉ mỉ đẽo gọt thành những hình cầu, hình lập phương hoặc khối chữ nhật vát góc, phù hợp với từng loại ly. Thành phẩm sau đó được bảo quản trong kho lạnh ở nhiệt độ khoảng âm 10 độ C trước khi xuất đi.
Đối với các bartender Nhật Bản, kỹ năng xử lý đá thường là một trong những bài học đầu tiên trong quá trình đào tạo. Họ phải học cách đập, cắt và tạo hình đá một cách chính xác, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến hình thức và trải nghiệm của một ly cocktail.
Ông Shingo Miyachi, chuyên gia pha chế tại khách sạn Hilton ở Tokyo, nhận định: “Một ly cocktail chỉ thực sự hoàn hảo khi có sự hài hòa giữa ly, đá và đồ uống. Độ trong suốt và tinh xảo của viên đá phản ánh sự tỉ mỉ và tâm huyết của người pha chế đối với trải nghiệm của khách hàng”.
Trong bối cảnh chi phí vận chuyển và những vấn đề về môi trường đặt ra không ít thách thức, các nhà sản xuất Nhật Bản vẫn kỳ vọng vào triển vọng của thị trường đá viên cao cấp. Từ một sản phẩm tưởng như bình thường, những viên đá trong suốt đang được nâng tầm thành một sản phẩm thủ công tinh tế, góp phần đưa sự tỉ mỉ đặc trưng của nghề thủ công Nhật Bản vào ngành dịch vụ và văn hóa cocktail toàn cầu.
