Hội chợ Mùa Xuân 2026: Người về, tiếng quan họ theo chân

"Gặp nhau đây mời người xơi nước/ Xơi nước xơi trầu sau kết nhân duyên/ Kết nhân duyên sợ nàng lắm lắm/ Anh sợ lòng nàng chưa thắm đã phai"... Đó là câu hát mộc mạc, da diết của liền anh, liền chị quan họ vang lên trong không gian trưng bày của tỉnh Bắc Ninh tại Hội chợ Mùa Xuân 2026, gợi mở nét đẹp văn hóa giao duyên thấm đẫm ân tình của vùng Kinh Bắc.

Hội chợ rộn ràng, quan họ lặng lẽ giữ hồn Kinh Bắc

Giữa không gian rộn ràng sắc xuân của Hội chợ Mùa Xuân 2026 có một khoảng lặng rất riêng – sâu lắng, mộc mạc mà lay động lòng người. Ở đó, những liền anh khăn xếp, áo the; những liền chị yếm thắm, áo mớ ba mớ bảy duyên dáng cất lên làn điệu quan họ Bắc Ninh ngọt ngào, ngân vang như mạch nguồn văn hóa chảy suốt ngàn năm lịch sử Kinh Bắc.

Liền chị Nguyễn Thị Hải, phường Kinh Bắc (Bắc Ninh), cho biết: tham gia Hội chợ Mùa Xuân 2026, Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến Du lịch tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức một đoàn hát quan họ gồm 10 người, trong đó có 5 liền anh và 5 liền chị. Đoàn biểu diễn phục vụ du khách hằng ngày với hai suất, vào gần trưa và chiều muộn; mỗi suất kéo dài khoảng 120 phút.

Các buổi biểu diễn được duy trì xuyên suốt từ ngày khai mạc đến khi bế mạc hội chợ. Để chương trình đạt hiệu quả và tạo ấn tượng với công chúng, các liền anh, liền chị đã tập trung ôn luyện kỹ lưỡng, với mong muốn mang đến cho du khách những lời ca, tiếng hát chất lượng nhất, qua đó góp phần quảng bá sâu rộng di sản văn hóa quan họ Bắc Ninh.

Chương trình biểu diễn tập trung vào nhiều làn điệu quen thuộc như: Mời nước, mời trầu; Ngồi tựa mạn thuyền; Lòng vẫn đợi chờ; Tương phùng tương ngộ; Lý giao duyên; Nguyệt gác mái đình; Trẩy hội xuân; Buôn bấc buôn dầu…

Chị Nguyễn Thị Tươi, xã Phù Đổng (Hà Nội), chia sẻ: khi đến thưởng thức quan họ tại Hội chợ Mùa Xuân 2026, chị cảm thấy rất ấn tượng. Không phô trương, không cần sân khấu lớn, nhưng mỗi buổi hát lại trở thành một điểm hẹn tinh thần, níu chân đông đảo khách tham quan. Ai đã nghe một lần đều muốn dừng lại, lắng nghe thêm và mang theo dư âm khó phai của một di sản văn hóa sống.

Không gian biểu diễn được bài trí giản dị mà trang nhã, với phông nền gợi làng quê Kinh Bắc như mái đình, bến nước, cây đa; cùng những chõng tre, nón quai thao, trầu têm cánh phượng. Chính sự mộc mạc ấy tạo cảm giác thân thuộc, đưa người xem rời xa sự ồn ã để bước vào thế giới của tình người, tình quê và tình yêu trong quan họ.

"Người ơi người ở đừng về"…

Bà Lê Thị Thanh Vân, du khách đến từ xã Hùng Thắng (Hải Phòng), bày tỏ: quan họ tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 mang lại cho bà cảm giác gần gũi và lắng đọng hiếm có. Theo bà, điều đáng quý nhất là không khí giao duyên chân thành, nơi mỗi câu hát đều được gửi gắm bằng sự trân trọng dành cho người nghe. Không cần kỹ thuật dàn dựng cầu kỳ, quan họ vẫn đủ sức làm chậm nhịp bước của khách tham quan, để họ ngồi lại, lặng nghe và cảm nhận vẻ đẹp của tiếng hát dân gian.

Với bà Vân, quan họ không chỉ là một tiết mục văn nghệ trong hội chợ, mà còn là cách người xưa gửi gắm đạo lý, tình nghĩa và lối sống thanh nhã, khiến người hôm nay thêm yêu, thêm quý những giá trị văn hóa truyền thống. "Khách đến chơi nhà…" – câu hát mở đầu vang lên nhẹ nhàng mà tha thiết. Chỉ một khoảnh khắc ấy thôi, người nghe như được kéo về miền ký ức xa xăm của làng quê Bắc Bộ, nơi con người sống chậm, sống nghĩa tình", bà Vân tâm sự.

Nhiều du khách cho rằng, các liền anh, liền chị không chỉ hát cho khán giả nghe, mà còn trò chuyện, giới thiệu về nguồn gốc quan họ, về phong tục kết chạ, về ý nghĩa của từng làn điệu. Có những khoảnh khắc, khán giả được mời cùng têm trầu, đội nón quai thao, chụp ảnh lưu niệm, thậm chí thử hát vài câu quan họ mộc mạc. Chính sự tương tác ấy đã xóa nhòa khoảng cách giữa người biểu diễn và người thưởng thức, để quan họ trở thành một cây cầu văn hóa gần gũi.

Trong bối cảnh hội nhập, khi nhiều loại hình giải trí hiện đại lấn át không gian văn hóa truyền thống, sự hiện diện bền bỉ của quan họ Bắc Ninh tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là hoạt động biểu diễn, mà còn là lời khẳng định về bản sắc văn hóa và trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa di sản.

Các liền anh, liền chị – dù là nghệ nhân cao tuổi hay thế hệ trẻ – đều cho thấy sự tiếp nối tự nhiên, bền vững của quan họ. Người già truyền dạy, người trẻ tiếp nhận bằng sự trân trọng và sáng tạo có chừng mực, để quan họ vẫn giữ được cốt cách cổ truyền mà không xa rời đời sống hôm nay.

Bài Giã bạn khép lại, làn điệu quen thuộc của canh hát quan họ cũng là lúc liền anh, liền chị bước ra về. Thế nhưng, tiếng quan họ vẫn theo chân du khách, lan dọc các lối đi, gieo vào mỗi ánh nhìn một nỗi lưu luyến khó gọi tên. Trong làn điệu thân quen mà da diết ấy, câu hát khẽ gọi: "Người ơi người ở đừng về, đôi bên vạt áo ướt đầm như mưa", khiến thời gian như chậm lại giữa khoảnh khắc chia tay. Giữa lịch trình đã định sẵn và ngoài kia xe đang chờ, người ta vẫn nán lại thêm một khắc để tiếng hát không đứt đoạn trong lòng. Dọc đường về, câu quan họ vẫn khe khẽ gọi, liền anh liền chị vẫn mời gọi mọi người, mọi nhà mau  trẩy Hội vui Xuân !