Hội Báo toàn quốc 2026: Quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số

Trong khuôn khổ Hội báo toàn quốc năm 2026 tổ chức tại Hải Phòng, ngày 20/6, đã diễn ra phiên thảo luận "Quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số" do Liên chi hội nhà báo Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) tổ chức. 

Ý kiến các diễn giả, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cơ quan báo chí cùng thống nhất quan điểm: Báo chí hiện nay cần chuyển tư duy sang truyền thông hệ giá trị, kể câu chuyện Việt Nam một cách sáng tạo, hấp dẫn; đào tạo đội ngũ nhà báo đa kỹ năng; cơ quan báo chí cần khai thác lợi thế riêng để truyền thông thế mạnh của Việt Nam đến với quốc tế, từ đó nâng cao vị thế Việt Nam trong thời đại báo chí số.

Báo chí cần kể câu chuyện về một Việt Nam giàu bản sắc

Phát biểu đề dẫn tại phiên thảo luận, Phó Tổng Giám đốc, Chủ tịch Liên chi hội Nhà báo TTXVN Nguyễn Thị Sự cho rằng trong thời đại số, hình ảnh quốc gia không chỉ xuất hiện qua các kênh truyền thống mà ngày càng lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội, thông qua công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các hệ sinh thái truyền thông toàn cầu.

Theo nhà báo Nguyễn Thị Sự, sau hơn 40 năm đổi mới, Việt Nam đang có nhiều lợi thế để xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia trong môi trường số. Bên cạnh những cơ hội to lớn, chúng ta cũng đang đối mặt với không ít sự cạnh tranh về hình ảnh giữa các quốc gia. Thực tế đó đòi hỏi cần đổi mới tư duy, cách tiếp cận và phương thức thực hiện để có thể để công tác quảng bá hình ảnh Việt Nam được thực hiện một cách chuyên nghiệp, đồng bộ, sáng tạo, thích ứng nhanh với xu thế công nghệ mới đó.

Theo ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Cục trưởng Cục Thông tin Cơ sở và Thông tin Đối ngoại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sức mạnh thương hiệu quốc gia được hình thành từ chính những giá trị được cộng đồng cùng gìn giữ, chia sẻ, tan tỏa mỗi ngày. Khi báo chí, Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương, người dân và kiều bào cùng kể câu chuyện việt Nam một cách chân thực, sáng tạo và trách nhiệm, hình ảnh Việt Nam không chỉ được biết đến nhiều hơn mà còn được tin tưởng, yêu mến và lựa chọn.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu mới với báo chí phải chuyển từ duy từ truyền thông sự kiện sang truyền thông hệ giá trị, kể một câu chuyện Việt Nam thống nhất, xuyên suốt, giàu bản sắc. Lan tỏa hệ giá trị ở đây là hệ giá trị về văn hóa, con người, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, hòa bình và hợp tác từ đó tạo dựng niềm tin quốc tế và nâng cao uy tín cạnh tranh.

Ông Thuật cho rằng báo chí cần chuyển tư duy từ đưa tin sang kể câu chuyện Việt Nam để tăng cường trải nghiệm, cần tăng cường tuyến nội dung câu chuyện tạo hiệu ứng tích cực. Từ những thông tin về chính sách, ông Thuật gợi mở một số định hướng với báo chí. Cụ thể, hệ sinh thái báo chí đối ngoại hiện đại cần kết nối đồng bộ báo chí, truyền thông số, mạng xã hội và cơ sở dữ liệu quốc gia, phát triển đa ngôn ngữ, đa phương tiện, đa nền tảng; tối ưu hóa sản xuất và phân phối nội dung; Xây dựng ngân hàng nội dung số quốc gia cập nhật theo thời gian thực, tích hợp ảnh, video, inforaphic, podcast, bản đồ số và câu chuyện Việt Nam được chuẩn hóa; Liên thông giữa bộ ngành, địa phương, báo chí và cơ quan đại diện ở nước ngoài.

Để lan tỏa hình ảnh, thương hiệu Việt Nam hiệu quả cần sự phát huy sức mạnh tổng thể. Ông Nguyễn Văn Thuật nhấn mạnh, trong việc phát huy sức mạnh toàn xã hội, nhà báo là một đại sứ truyền thông kể câu chuyện chân thực, nhân văn và truyền cảm hứng về Việt Nam.

Từ góc nhìn và trải nghiệm thực tế làm công tác ngoại giao khi là đại sứ Việt Nam tại khu vực Mỹ La tinh, ông Dương Quốc Thanh, nguyên đại sứ Việt Nam tại Argentina cho rằng: Việt Nam là một quốc gia tầm trung đang lên, chúng ta cần chiến lược truyền thông hình ảnh về đất nước một cách hiệu quả, đó là sự tiếp nối và tập trung vào những lĩnh vực thế mạnh của đất nước. Báo chí cần tiếp tục kể câu chuyện Việt Nam mới hấp dẫn về hình ảnh một quốc gia ổn định, minh bạch đáng tin cậy. Và để làm tốt vai trò của mình, theo ông Dương Quốc Thanh, nhà báo cần dành thời gian đọc, nâng cao kiến thức để có cái nhìn điềm tĩnh và sâu sắc từ đó có những tác phẩm giàu cảm xúc, khác biệt.

Khai thác, phát huy hiệu quả dữ liệu số

Với chủ đề Dữ liệu số và báo chí đa ngôn ngữ trong quảng bá hình ảnh Việt Nam, nhà báo Trần Tiến Duẩn, Tổng Biên tập Báo Vietnamplus (TTXVN) cho rằng dữ liệu số đang thay đổi phương thức quảng bá hình ảnh quốc gia và giúp báo chí hiểu đối tượng độc giả, chuyển dịch từ mô hình truyền thông đại trà sang truyền thông theo nhu cầu.

Theo nhà báo Trần Tiến Duẩn, cần xây dựng nền tảng dữ liệu quốc gia phục vụ truyền thông đối ngoại, tạo nguồn dữ liệu chuẩn hóa, thống nhất; Đẩy mạnh phát triển báo chí đa ngôn ngữ trên nền tảng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; Tăng cường liên kết giữa các cơ quan báo chí với các cơ quan ngoại giao, địa phương; Đào tạo đội ngũ nhà báo và một giải pháp rất quan trọng là xây dựng mạng lưới các nhà báo, chuyên gia, học giả, người sáng tạo nội dung và những người có ảnh hưởng yêu mến Việt Nam để lan tỏa hình ảnh đất nước trên nền tảng số.

Chia sẻ về những tác động của các nền tảng công nghệ đang chi phối và vận hành đời sống xã hội, Tiến sĩ Phan Văn Kiền (Viện Đào tạo Báo chí và truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng quảng bá hình ảnh Việt Nam ra toàn cầu là trách nhiệm của hệ sinh thái truyền thông trong đó báo chí với vai trò là hạt nhân phải là nơi dẫn dắt công chúng. Giáo dục tri thức về truyền thông cho công chúng nên là một trong những nhiệm vụ của các cơ quan báo chí.

Tăng cường thương hiệu Việt và bảo vệ lợi ích quốc gia

Bên cạnh việc chia sẻ kinh nghiệm của các quốc gia về xây dựng thương hiệu trên nền tảng số, chiến lược truyền thông đa nền tảng đa ngôn ngữ nhắm trúng đối tượng công chúng, các diễn giả cũng đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả quảng bá hình ảnh quốc gia hiện nay.

Với chủ đề tăng cường thương hiệu Việt và bảo vệ lợi ích quốc gia trên không gian số, Tổng biên tập báo Công Thương Nguyễn Văn Minh cho rằng báo chí cần tập trung tuyên truyền nhiều hơn về thế mạnh của đất nước và bảo vệ người Việt Nam và hàng Việt Nam trên hành trình vươn ra thế giới; Cần tuyên truyền nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế; Kiên quyết đấu tranh với hàng giả, hàng nhái, gian lận xuất xứ, vi phạm trên thương mại điện tử, bảo vệ người tiêu dùng; Đồng hành cùng doanh nghiệp trên mặt trận phòng vệ thương mại bằng việc truyền thông cảnh báo sớm, phổ biến quy định và bài học ứng phó. Đồng thời, cần hình thành liên kết hệ sinh thái giữa cơ quan báo chí chủ lực, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp thành một mạng lưới truyền thông thống nhất, phát huy sức mạnh tổng hợp.

Nhà báo Nguyễn Hải Vân, Phó Trưởng ban Biên tập Tin Đối ngoại (TTXVN) chia sẻ, hiện nay, Thông tấn xã Việt Nam đang có nhiều giải pháp và cách làm hiệu quả phát huy vai trò là đơn vị chủ lực thông tin đối ngoại, sức mạnh mềm của Việt Nam trong thời đại số. Từ thực tiễn tại đơn vị, nhà báo Hải Vân nhận định 3 vấn đề quan trọng đối với báo chí đối ngoại hiện nay là: Nắm quyền chủ động về kể câu chuyện về Việt Nam; Định hình vai trò chủ quyền nhận thức đối với công chúng; Xây dựng hạ tầng niềm tin vững đối với công chúng. Trong thời đại AI ngày nay, nhà báo cần có khả năng phản hồi nhanh với công chúng quốc tế.

Đánh giá cao chủ đề phiên thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập báo Nhân dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cho rằng chủ đề phiên thảo luận đã nâng tầm và thúc đẩy sự sáng tạo của cơ quan báo chí. Ghi nhận những kết quả tích cực, đóng góp trong báo chí đối ngoại của TTXVN và các cơ quan báo chí nói chung, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cũng nêu yêu cầu cách làm báo hiện nay cần phải thay đổi, sáng tạo và nhà báo làm thông tin đối ngoại phải rất linh hoạt hơn để những thông tin của báo chí đăng tải có thể khiến công chúng lan truyền.

Ông Lê Quốc Minh cho biết, sắp tới, cách thức công chúng tiếp nhận thông tin sẽ rất nhiều thay đổi nên báo chí cần phải tiếp tục sáng tạo hơn, các cơ quan báo chí cần tận dụng lợi thế riêng để truyền thông những nét đặc biệt của đất nước; mỗi lãnh đạo cơ quan báo chí hay phóng viên đều phải nghiên cứu, thay đổi, sáng tạo từ những điều điều nhỏ nhất, góp phần vào sự thay đổi của một nền báo chí sáng tạo.