Ông Tan Cheng Hoe trở lại ghế HLV trưởng Malaysia trong thời điểm bóng đá nước này cần một điểm tựa hơn bao giờ hết. Và ông tiếp tục mang trong mình sứ mệnh kế tục "dị nhân" K.Rajagopal.
Rõ ràng, trong số các HLV nội hiện tại, Tan là lựa chọn "an toàn" nhất. Ông là người hiểu bóng đá Malaysia từ bên trong và từng đứng cạnh K. Rajagobal trong thời kỳ hoàng kim. Hơn hết, ông từng đưa Harimau Malaya đến rất gần đỉnh Đông Nam Á.
Từ người đứng sau "dị nhân" Rajagobal
Những thành công lớn đầu tiên của Tan Cheng Hoe với đội tuyển Malaysia lại đến khi ông không phải người đứng ở vị trí cao nhất. Ông từng có nhiều năm làm việc trong hệ thống các đội tuyển Malaysia và đặc biệt gây dấu ấn khi trở thành trợ lý cho K. Rajagobal.
Đó là giai đoạn Malaysia tạo ra một trong những cú hồi sinh đáng nhớ nhất lịch sử bóng đá khu vực. Với Tan trong ban huấn luyện, Malaysia giành HCV SEA Games 2009 rồi tiếp tục đăng quang AFF Cup 2010. Dĩ nhiên, khi ấy, người ta nói về "Datuk' K.Rajagopal nhiều hơn. Nhà cầm quân có biệt danh "dị nhân" của bóng đá Malaysia biết cách tạo ra một tập thể giàu năng lượng, chơi quyết liệt và đặc biệt khó chịu trong những trận cầu lớn. Malaysia không sở hữu đội hình vượt trội so với mọi đối thủ, nhưng lại có khả năng biến những giới hạn thành sức mạnh.
Tan Cheng Hoe là một phần của bộ máy ấy. Ông là người trực tiếp chứng kiến cách Rajagobal xây dựng một đội tuyển chiến thắng. Và đó có lẽ là trường học bóng đá quan trọng nhất trong sự nghiệp Tan. Ông học cách quản lý phòng thay đồ, chuẩn bị cho những trận đấu lớn và quan trọng hơn cả là hiểu rằng một đội tuyển quốc gia không thể chỉ được tạo nên bằng những cái tên nổi tiếng.
Bởi vậy, khi Tan được đẩy lên vị trí HLV trưởng, người ta có cơ sở để kỳ vọng ông sẽ trở thành người kế tục Rajagobal, tiếp nối tinh thần ấy.
Năm 2018 và giấc mơ dang dở của Tan Cheng Hoe
Tan Cheng Hoe thực sự bước ra ánh sáng vào cuối năm 2017, khi ông được bổ nhiệm làm HLV trưởng Malaysia. Nếu thời Rajagobal, Tan là người đứng sau thành công, thì AFF Cup 2018 chính là thời điểm ông phải tự mình trả lời câu hỏi: Liệu có đủ khả năng đưa Malaysia trở lại đỉnh cao?
Tan Cheng Hoe đang đứng trước một nhiệm vụ khó khăn
Câu trả lời ban đầu là có. Malaysia dưới thời Tan tiến thẳng vào chung kết AFF Cup 2018. Đáng nói hơn, đối thủ cuối cùng lại là Việt Nam, đội bóng từng là nạn nhân của Malaysia trong những năm tháng Tan còn làm trợ lý cho Rajagobal. Malaysia đã có một trận lượt đi đầy bản lĩnh tại Bukit Jalil. Bị Việt Nam dẫn 0-2 chỉ sau 25 phút (Huy Hùng, Đức Huy ghi bàn), đội chủ nhà vẫn kiên trì vùng lên và gỡ hòa 2-2 nhờ những pha lập công của Shahrul Saad và Safawi Rasid. Đó là minh chứng rõ ràng cho năng lực điều chỉnh và truyền lửa của Tan. Ông đã đưa Malaysia trở lại từ một tình thế tưởng như không còn nhiều hy vọng.
Nhưng trận lượt về tại Mỹ Đình lại là câu chuyện khác. Phép cộng tuyệt vời mang tên Quang Hải và Anh Đức ghi bàn giúp Việt Nam thắng 1-0, qua đó giành chức vô địch với tổng tỷ số 3-2. Malaysia thất bại, nhưng Tan Cheng Hoe đã chứng minh ông có thể đưa đội tuyển nước này đến rất gần đỉnh cao.
Vấn đề là Tan không thể biến bước tiến ấy thành một chu kỳ thành công lâu dài. Việt Nam dần trở thành bài toán khó giải nhất đối với ông. Trong 6 lần Tan dẫn dắt Malaysia đối đầu Việt Nam từ năm 2018 đến 2021, Malaysia không thắng, chỉ hòa 1 và thua tới 5 trận.
Tất nhiên, nếu chỉ nhìn vào thống kê ấy để đánh giá Tan thì quá đơn giản. Điều đáng chú ý hơn là ông từng đưa Malaysia đến rất gần chiếc cúp năm 2018, trong khi đội tuyển hiện tại đang phải bắt đầu lại từ một nền tảng hoàn toàn khác.
Bóng đá Malaysia trở lại với con đường xưa
Thay vì kiên nhẫn xây dựng lực lượng nội địa, Malaysia đẩy mạnh chính sách nhập tịch và kỳ vọng những cầu thủ có nguồn gốc nước ngoài sẽ lập tức nâng tầm đội tuyển. Kế hoạch ấy từng tạo ra nhiều kỳ vọng, nhưng rồi những vấn đề liên quan đến tư cách cầu thủ và quy trình nhập tịch khiến Malaysia rơi vào một cuộc khủng hoảng không đáng có. Việc thiếu nhiều cầu thủ nhập tịch cũng khiến sức mạnh của Harimau Malaya suy giảm đáng kể tại ASEAN Cup 2026.
FAM bổ nhiệm Tan làm HLV trưởng tạm quyền thay Peter Cklamovski vào tháng 6/2026. Lý do được nhấn mạnh là kinh nghiệm, thành tích và sự am hiểu sâu sắc của ông đối với bóng đá Malaysia. Nói cách khác, Malaysia đang quay về với một lựa chọn rất quen thuộc sau khi thử nghiệm một con đường quá tham vọng. Tan là người hiểu cầu thủ bản địa, hiểu hệ thống đào tạo và hiểu cả áp lực mà một đội tuyển Malaysia phải đối mặt khi bước vào những trận đấu lớn. Đó cũng là điểm khiến ông có thể được xem như người kế tục Rajagobal.
Rajagobal từng chứng minh Malaysia có thể thành công mà không cần dựa vào một tập hợp những ngôi sao được "nhập khẩu". Tan là người đã cùng ông đi qua thời kỳ ấy. Bây giờ, khi dự án nhập tịch không đem lại kết quả như kỳ vọng, Tan lại được gọi về để khôi phục những giá trị tưởng như đã bị bỏ quên.
Tuy nhiên, đây cũng là phép thử khắc nghiệt nhất đối với Tan Cheng Hoe. Ông không thể sống bằng hào quang quá khứ. Malaysia của năm 2026 khác rất xa Malaysia của Rajagobal, hay của chính ông năm 2018. Những đối thủ trong khu vực đã tiến bộ, còn khoảng cách giữa Harimau Malaya với nhóm đầu ngày càng đòi hỏi một chiến lược dài hơi. Nếu Rajagobal từng là người mở ra thời kỳ vàng son, Tan Cheng Hoe có thể là người khôi phục niềm tin vào con đường ấy. Nhưng xin nhắc lại, thách thức với ông là rất lớn.
Thế hệ 2018 còn những ai?
Trong danh sách của Malaysia ở ASEAN Cup 2026 còn đúng 2 cầu thủ từng thi đấu ở AFF Cup 2018. Và đó đều là các cầu thủ tấn công: Mohamadou Sumareh (sinh năm 1994) và Syafiq Ahmad (1995). Tuy nhiên cả hai đều chưa để lại nhiều dấu ấn ở giải đấu năm nay. Một cựu danh thủ từng góp mặt năm 2018 nhưng năm nay tham dự với cương vị khác là Aidil Zafuan, trợ lý của Tan Cheng Hoe hiện tại.
