"Hiền tài hôm nay": Di sản ngàn năm “cất tiếng” bằng ngôn ngữ điện ảnh trong thời đại số

Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), lần đầu tiên một sân chơi điện ảnh mang tên "Hiền tài hôm nay" được phát động ngay tại thánh địa tri thức Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Không chỉ là một cuộc thi phim ngắn đơn thuần, đây được xem là “cú hích” văn hóa, nơi tinh thần hiếu học ngàn năm được tái định nghĩa bằng tư duy hiện đại, công nghệ AI và góc nhìn sắc bén của những người trẻ trong kỷ nguyên số.

Hành trình từ những tấm bia đá đến màn hình số

Văn Miếu – Quốc Tử Giám, với những tấm bia Tiến sĩ trầm mặc, từ lâu đã là biểu tượng của tinh thần trọng dụng nhân tài – “nguyên khí của quốc gia”. Thế nhưng, làm thế nào để những giá trị ấy không chỉ nằm trong sử sách mà “sống” được trong hơi thở của đời sống đương đại? Câu trả lời đã được cụ thể hóa bằng cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” – một sáng kiến đầy tham vọng do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cùng Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám thực hiện.

Lần đầu tiên tổ chức, “Hiền tài hôm nay” được kỳ vọng sẽ trở thành một "đặc sản" văn hóa mới, nơi mỗi bộ phim ngắn (từ 3 đến 15 phút) trở thành một thông điệp lan tỏa về tinh thần sáng tạo, ý chí vươn lên và trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ hôm nay. Buổi lễ phát động diễn ra ngày 13/5/2026 tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã xác lập những giá trị cốt lõi, biến cuộc thi trở thành một không gian đối thoại giữa truyền thống và tương lai.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Bùi Duy Cường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cụ thể hóa tinh thần các Nghị quyết về phát triển văn hóa Thủ đô. Ông khẳng định: "Văn Miếu – Quốc Tử Giám không chỉ là di tích, mà còn là nơi kết tinh truyền thống tôn sư trọng đạo".

"Chúng tôi mong muốn cuộc thi sẽ trở thành một sân chơi giàu cảm hứng dành cho thế hệ trẻ, khơi gợi cảm hứng từ truyền thống hiếu học để kể những câu chuyện mới về 'hiền tài' bằng tư duy của thời đại số. Hiền tài hôm nay không chỉ là tri thức, mà còn là tinh thần đổi mới sáng tạo, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến cho đất nước"- Ông chia sẻ thêm. 

Dưới góc độ chuyên môn, Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA), chia sẻ tâm huyết về khả năng “kể chuyện” của điện ảnh: "Điện ảnh có khả năng kể những câu chuyện về hiền tài một cách rất đẹp và thuyết phục. Chúng tôi mong muốn cuộc thi này trở thành một không gian đối thoại giữa di sản ngàn năm với tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ. Một bộ phim ngắn chỉ vài phút đôi khi có thể chạm đến trái tim khán giả sâu sắc hơn cả những bài diễn thuyết dài. Chúng ta đang đặt niềm tin vào sức sáng tạo của giới trẻ, những người sẽ tiếp tục viết tiếp tinh thần quốc học bằng chính ngôn ngữ điện ảnh của thời đại mình".

Một điểm nhấn đặc biệt khiến cuộc thi trở nên nổi bật ngay từ lần đầu tổ chức chính là sự cởi mở với công nghệ mới. Tại buổi lễ, nhà báo Hoàng Thu Hằng - Trưởng phòng Văn hoá - Báo Thể thao và Văn hoá/TTXVN chia sẻ: "Tôi khá bất ngờ khi đọc thể lệ cho phép ứng dụng công nghệ và AI trong sáng tạo. Điều này khiến cuộc thi trở nên hiện đại, phù hợp với xu hướng làm phim mới. Với rất nhiều điều mới mẻ và cởi mở như trên, cuộc thi lại có sự chuyên nghiệp và đảm bảo về chất lượng chuyên môn qua sự đồng hành của Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam không chỉ tạo nên uy tín cho cuộc thi mà còn góp phần nâng tầm sân chơi này theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và giàu tính chuyên môn”.

Tương lai từ những thước phim ngắn

Từ những bộ phim ngắn của cuộc thi, chúng ta có thể nhìn thấy chân dung của một thế hệ mới tự tin hơn, sáng tạo hơn, nhân văn hơn và có trách nhiệm hơn với tương lai đất nước. “Hiền tài hôm nay” đã chính thức bắt đầu, với tâm thế của một cuộc hội ngộ giữa quá khứ và tương lai. Tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi đã từng ghi danh hàng ngàn bậc hiền tài xưa, nay lại đang chờ đón những “tác phẩm” của những hiền tài mới, viết bằng ánh sáng, âm thanh và những câu chuyện của lòng tự hào dân tộc.

Đây không chỉ là một cuộc thi phim ngắn, đây là hành trình khẳng định bản lĩnh của trí tuệ Việt, nơi mỗi người trẻ đều có thể trở thành một “hiền tài” trong lĩnh vực của riêng mình, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Thủ đô và đất nước.