Người lao động cả nước đang hào hứng chào đón sự ra đời của Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Từ năm nay, đây sẽ là kỳ nghỉ lễ thứ 12 trong năm, bên cạnh 11 ngày (kỳ) nghỉ lễ, Tết đã được xác lập từ trước.
Xem chuyên đề Góc nhìn 365 TẠI ĐÂY
Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, chúng ta sẽ bỏ lỡ giá trị của ngày này, khi nó gắn với văn hóa Việt Nam, với một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết: Phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Khi mang tên gọi Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày nghỉ lễ thường niên vào 24/11 hằng năm đã mở ra nhiều tầng ý nghĩa. Và trong đó, chúng ta có thể thấy được một thông điệp gửi cộng đồng. Bên cạnh việc thư giãn, tái tạo sức lao động, đây còn là dịp để mỗi người hướng tới việc thụ hưởng các giá trị văn hóa cho chính mình.
Tiết mục văn nghệ đặc sắc tại chương trình "Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản văn hoá Việt Nam". Ảnh: Tuấn Đức - TTXVN
Bởi trong đời sống hiện đại, việc thụ hưởng văn hóa ngày càng trở nên khó khăn, dù nhu cầu ấy chưa bao giờ mất đi. Tại đó, nhịp sống nhanh, áp lực công việc kéo dài, cùng sự chi phối mạnh mẽ của các hình thức giải trí dễ tiếp cận khiến nhiều hoạt động văn hóa đòi hỏi chiều sâu bị đẩy lùi. Việc đọc trọn vẹn một cuốn sách, xem hết một vở diễn, hay dành thời gian tìm hiểu một giá trị văn hóa truyền thống thường bị coi là xa xỉ trong lịch sinh hoạt hằng ngày. Văn hóa vì thế dễ bị giản lược thành những trải nghiệm ngắn, phục vụ nhu cầu giải trí tức thời hơn là bồi đắp đời sống tinh thần theo cách căn cơ, bền vững nhất.
Còn bây giờ, một ngày nghỉ được "trao cho" văn hóa Việt Nam đã mở ra một khả năng khác. Khi không bị áp lực bởi công việc thường nhật, chúng ta sẽ có điều kiện tiếp cận văn hóa một cách chậm rãi và trọn vẹn hơn.
Tùy theo điều kiện và lựa chọn của mỗi người hay mỗi gia đình, đó có thể là một buổi khám phá bảo tàng, một tối xem biểu diễn nghệ thuật, một ngày dành cho việc đọc sách hoặc bỏ thời gian để tìm hiểu tường tận hơn về những giá trị văn hóa đang hiện diện trong đời sống. Những trải nghiệm ấy có thể chưa tạo ra hiệu quả tức thì, nhưng sẽ từng bước bồi đắp nền tảng tinh thần - thứ mà bất kỳ xã hội nào cũng cần để phát triển bền vững.
Ở một góc độ khác, Ngày Văn hóa Việt Nam còn mở ra khả năng hình thành việc thụ hưởng văn hóa một cách chủ động và có kế hoạch hơn trong đời sống xã hội. Khi có một ngày cố định trong năm dành riêng cho văn hóa, các hoạt động trong lĩnh vực này không còn mang tính tự phát, mà có điều kiện được chuẩn bị kỹ lưỡng, tổ chức bài bản và hướng tới công chúng rộng rãi hơn. Từ đó, việc tiếp cận văn hóa của người dân không chỉ phụ thuộc vào quỹ thời gian cá nhân, mà còn được nâng đỡ bởi các không gian, chương trình và sinh hoạt chung của cộng đồng.
Chính trong ý nghĩa ấy, sự hiện diện của một ngày nghỉ lễ dành cho văn hóa trở thành một sự bổ sung cần thiết cho hệ thống kỳ nghỉ hiện nay, với việc bồi đắp đời sống tinh thần một cách có ý thức. Và sự cân bằng này phản ánh một nhu cầu toàn diện hơn của con người trong xã hội hiện đại, nơi việc nghỉ ngơi không chỉ để tái tạo năng lượng, mà còn để mỗi người được sống sâu hơn và trọn vẹn hơn với các giá trị tinh thần.
Hơn mười tháng nữa, chúng ta sẽ lần đầu tiên trải nghiệm Ngày Văn hóa Việt Nam - ngày nghỉ lễ thứ 12 của mỗi năm.
