Giải BAFTA TV 2026 truyền đi thông điệp về niềm tin

Giải Truyền hình Viện Hàn lâm Anh (BAFTA TV) vừa được trao hôm thứ Hai 11/5 (theo giờ Việt Nam). Trong thời đại công nghệ phát triển như vũ bão, BAFTA TV lại càng khẳng định vai trò quan trọng của truyền hình Anh.

Các chiến thắng tại giải năm nay cũng cho thấy nghệ thuật kể chuyện Anh đang ở đỉnh cao nhất.

"Adolescence" đại thắng

Bộ phim truyền hình Adolescence của Netflix - được ca ngợi rộng rãi nhờ đi sâu vào những góc khuất trong tâm lý của một cậu thiếu niên - đã thống trị giải thưởng BAFTA TV năm nay.

Series dài 4 tập, với mỗi tập chỉ quay trong 1 cú máy duy nhất, đã giành giải Phim truyền hình ngắn tập hay nhất, trong khi Stephen Graham, người đồng sáng tạo series, được trao giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

Graham, người từng 8 lần được đề cử tại BAFTA TV, thường được báo chí ca ngợi là diễn viên "chuyên trị" những vai khó nhằn bậc nhất trên truyền hình Anh. Trong phát biểu nhận giải, ông đặc biệt tri ân chương trình truyền hình Scully mà ông xem hồi nhỏ. Chính nó đã tiếp sức cho ông vững bước trên con đường sự nghiệp. "Này các cô bé cậu bé, bất kể các cháu tới từ đâu, các cháu đều có thể đạt được mọi thứ" - ông nhẳn nhủ.

"Chúng tôi không cứu mạng ai cả" - ông nói thêm - "Nhưng chúng tôi có cơ hội để kể về thân phận con người. Và chúng tôi có nghĩa vụ phải kể những câu chuyện đẹp". Cuối cùng, ông mượn tên ca khúc của The Beatles để nhắn nhủ mọi người: "Tất cả những gì chúng ta cần là tình yêu".

Trong Adolescence, Graham vào vai người cha sững sờ và bất lực khi biết về tội ác của con trai mình. Owen Cooper, người đóng vai con của Graham trong phim, đã giành giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Khi nhận giải, Cooper, 16 tuổi, cũng nhắc tới The Beatles: "Theo lời của John Lennon, bạn sẽ không đạt được điều gì nếu không có tầm nhìn để tưởng tượng ra nó… Tôi nghĩ bạn chỉ cần 3 điều để thành công trong cuộc sống: 1 là đam mê cháy bỏng, 2 là biết mơ và 3 là The Beatles".

Cuối cùng, Christine Tremarco, đóng vai mẹ của Cooper trong phim, đoạt giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Bà bày tỏ sự tự hào khi series đã khơi lên những tranh luận quan trọng về giới trẻ trong thời đại mạng xã hội hiện nay.

Trailer phim "Adolescence":

Theo đó, Adolescene xoay quanh cậu bé 13 tuổi Jamie Miller (do Cooper thủ vai). Cậu sinh ra trong một gia đình lao động bình thường ở Anh, có cha mẹ hết mực yêu thương con cái.

Trong mắt mọi người, Miller là cậu bé bình thường, không có những bất thường về tâm lý. Cha mẹ cậu đều không tin rằng con mình lại phạm tội ác tày đình. Thế nhưng qua từng tập phim, series hé lộ Miller đã chìm sâu vào các cộng đồng độc hại trên mạng. Không biết từ bao giờ, cậu đã biến thành con quái vật đáng sợ. Thật bất lực khi không ai biết chính xác mọi chuyện đã chệch hướng từ khi nào.

Không chỉ nêu lên những vấn nạn của mạng xã hội, series còn khiến mọi người phải đặt câu hỏi về trách nhiệm giáo dục và hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên, ở cả gia đình và trường học.

Điển hình của truyền hình Anh

Bên cạnh chiến thắng áp đảo của Adolescene, Code Of Silence cũng gây chú ý khi thắng giải Phim truyền hình dài tập hay nhất. Series tâm lý tội phạm này xoay quanh Alison Brooks. Cô là nữ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu bị kéo vào cuộc điều tra hình sự lớn khi vô tình là nhân chứng cho một vụ án nghiêm trọng.

Phim được ca ngợi vì vừa đại chúng dễ xem, lại có chiều sâu tâm lý và đưa ra góc nhìn xã hội mới. Có thể coi đây là sự pha trộn hoàn hảo giữa kiểu phim phát trực tuyến hiện đại với truyền hình Anh đặc trưng.

Giải Kịch bản hài kịch hay nhất thuộc về series hài Amandaland. Trước đó, đây là series nhận nhiều đề cử thứ 2 tại BAFTA TV 2026, với 5 đề cử (chỉ sau Adolescence với 7 đề cử).

Series là phần ngoại truyện của sitcom đình đám Motherland. Nhân vật trung tâm là Amanda (do Lucy Punch thủ vai) - một bà mẹ trung lưu bị ám ảnh với hình ảnh xã hội. Sau ly hôn, dù phải đối mặt với khó khăn tài chính, tụt địa vị xã hội và áp lực nuôi con một mình, cô vẫn cố giữ hình ảnh sang chảnh thuở xưa.

Phim được đánh giá cao khi làm được điều khá khó trong hài Anh hiện nay: Biến một nhân vật từng là người khó ưa thành một người vừa buồn cười vừa đáng thương. Nó châm biếm lối sống màu mè nhưng không lên giọng mà hài hước và tinh tế, đồng thời phản ánh cảm giác của nhiều người Anh sau khủng hoảng kinh tế.

Giải Chương trình quốc tế hay nhất không ngạc nhiên khi được trao cho The Studio. Series - xoay quanh một giám đốc điều hành Hollywood khốn đốn tìm cách cân bằng giữa yêu cầu doanh thu của công ty và mong muốn làm phim nghệ thuật của mình - từng lập kỷ lục 23 đề cử cho phim hài ở giải Emmy. Phim sau đó thắng 13 giải, cũng là kỷ lục về số giải cho 1 mùa của series hài.

Dù là phim của Mỹ, nhiều người ví The Studio như phim hài Anh được làm bằng ngân sách Hollywood. Lý do là nó chịu ảnh hưởng khá rõ từ lối hài Anh với những khoảnh khắc "ngượng giùm nhân vật" và cuộc sống công sở tréo ngoe.

Một trong những khoảnh khắc xúc động nhất của buổi lễ là khi nhà báo kiêm nhà hoạt động về tài chính cá nhân Martin Lewis nhận Giải thưởng đặc biệt, để ghi nhận "tác động phi thường và lâu dài của ông đối với người tiêu dùng và đời sống công cộng Anh". Lewis nổi tiếng với những chương trình hướng dẫn cách tiết kiệm và xử lý các vấn đề tài chính cho người dân Anh.

"Tôi đã viết bài phát biểu này vào thứ Năm, đúng 42 năm kể từ ngày mẹ tôi đột ngột qua đời ngay trước khi tôi tròn 12 tuổi. Tuổi thơ của tôi đã kết thúc. Trong 6 năm, tôi hầu như không rời khỏi nhà và giờ tôi đang nhận giải BAFTA" - ông chia sẻ khi nhận giải - "Vì vậy, đối với tất cả những ai đang vật lộn với những khó khăn của riêng mình, hãy biết điều này: Cuộc sống có thể thay đổi. Nó có thể tốt hơn. Nếu bạn nói với cậu bé đau khổ, sợ hãi ngày ấy rằng nó lớn lên sẽ trở thành một nhà báo, một nhà hoạt động, cậu bé ấy chắc chắn sẽ há hốc miệng kinh ngạc".

Truyền hình sẽ không biến mất

BAFTA TV là giải do Viện Hàn lâm Điện ảnh và Truyền hình Anh trao tặng hàng năm, nhằm tôn vinh những đóng góp nổi bật nhất trên truyền hình hoặc nền tảng phát trực tuyến tại Anh.

Ra đời từ năm 1955, giải hiện được công nhận rộng rãi là vinh dự cao nhất trong lĩnh vực truyền hình Anh và thế giới. Nó tương đương với giải BAFTA Điện ảnh cho điện ảnh, giải Laurence Olivier cho sân khấu và BRIT cho âm nhạc. Nó cũng được so sánh với giải Emmy ở Mỹ.

Ban đầu, BAFTA TV chỉ dành cho truyền hình Anh truyền thống. Thế nhưng, từ giữa thập niên 2010, mọi thứ dần thay đổi với sự ra đời và phát triển như vũ bão của phát trực tuyến. Khi đó, câu hỏi đặt ra cho BAFTA TV là: Một chương trình không phát sóng trên TV truyền thống có được gọi là "truyền hình" không?

Từ năm 2014 trở đi, giải quyết định cho phép các chương trình phát trực tuyến tham gia. Ban đầu còn dè dặt nhưng dần dần, ngày càng nhiều chương trình phát trực tuyến được tôn vinh ở BAFTA TV, điển hình là The Crown, Black Mirror và giờ là Adolescence.

Chiến thắng của BAFTA TV năm nay cũng cho thấy rõ xu hướng của truyền hình Anh hiện nay. Đó là không quá coi trọng hình thức phát sóng. Thay vào đó, dùng phát trực tuyến để đưa nghệ thuật kể chuyện Anh ra toàn cầu.

Trong bài phát biểu khai mạc buổi lễ, chủ tịch BAFTA Sara Putt khẳng định rằng: Bất chấp nhiều khủng hoảng - do áp lực kinh tế, bất ổn sáng tạo hay thay đổi văn hóa - truyền hình sẽ "thích nghi" và "ngày càng lớn mạnh". Đó là bởi những người phía sau nó luôn tháo vát, kiên cường, sáng tạo và đoàn kết.

Theo bà, 124 đề cử năm nay cho thấy "nghệ thuật kể chuyện Anh ở đỉnh cao nhất" khi nhiều "chương trình được đề cử quốc tế, cho thấy truyền hình tạo ra sự kết nối giữa các nền văn hóa và biên giới như thế nào".

Truyền hình, theo bà, kết nối mọi người hơn bất kỳ phương tiện truyền thông nào khác, khơi gợi các cuộc trò chuyện và thay đổi văn hóa. Sau tất cả, "truyền hình sẽ không biến đi đâu mất" - bà tuyên bố chắc nịch.