Văn hóa Sống khỏe

Ghép thận lần ba ở tuổi 75: Khi hy vọng tìm được điểm tựa

22/11/2026 14:57 GMT+7 Google News

Với người phụ nữ 75 tuổi ở Hà Nội, sự sống không đo bằng số năm còn lại, mà bằng một bữa cơm ăn được ngon miệng, một buổi sáng thức dậy không còn rã rời. Sau 26 năm chung sống với bệnh thận mạn và hai lần ghép thận, ca ghép lần thứ ba tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đặt ra cho cả người bệnh lẫn thầy thuốc một yêu cầu khó: dám hy vọng, nhưng phải hy vọng trên nền tảng khoa học.

Hai tuần sau ca mổ, bà N.T.K.C. hồi phục tốt. Quả thận mới đã bắt đầu làm việc ổn định. Những tháng mệt mỏi, ăn không được vì suy thận lùi lại phía sau. Bà được ra viện.

Một kết quả nghe tưởng giản dị. Nhưng phía sau nó là một quyết định không dễ dàng: bước vào ca ghép thận lần thứ ba ở tuổi 75.

"Tôi thực sự cảm ơn đội ngũ các y bác sĩ đã tái sinh ra tôi lần thứ ba", bà xúc động nói.

Có những người phải giành lại sự sống không chỉ một lần.

Ghép thận lần ba ở tuổi 75: Khi hy vọng tìm được điểm tựa - Ảnh 1.

Bà N.T.K.C. hồi phục tốt sau ca ghép thận lần 3. Ảnh: PV

26 năm, ba lần ghép thận 

Hành trình ấy bắt đầu từ năm 2000, khi bà C. phát hiện mình mắc bệnh thận mạn giai đoạn cuối. Sau một thời gian điều trị nội khoa, cũng trong năm đó, bà được ghép thận lần đầu tại Trung Quốc. Năm 2005, bà ghép lần thứ hai tại Bệnh viện Việt Đức.

Quả thận thứ hai đồng hành cùng bà hơn 20 năm. Đến đầu năm 2026, trong lần khám tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ phát hiện chức năng thận ghép đã suy.

Cơ thể bà kiệt dần. Mệt mỏi kéo dài, ăn uống khó khăn, sức khỏe sa sút theo từng tuần. Ở tuổi ấy, nhiều người có lẽ sẽ chọn dừng lại. Bà thì không.

"Khi bị suy thận, cơ thể người tôi rất mệt, không ăn uống được. Ai cũng mong muốn được sống, mà sống phải khỏe mạnh. Ghép thận lần 3 có nhiều rủi ro, nhưng tôi vẫn quyết tâm", bà kể.

Ghép thận lần thứ ba trên cùng một người bệnh là trường hợp rất hiếm gặp. Theo Bệnh viện TWQĐ 108, đến nay Việt Nam mới ghi nhận 3 ca như vậy, trong đó bà C. là người cao tuổi nhất.

Nhưng ý chí của người bệnh mới chỉ là điều kiện cần.

Gọi tên từng nguy cơ 

Một cơ thể 75 tuổi, đã hai lần mang trong mình thận của người khác, liệu còn chịu được thêm một cuộc đại phẫu?

Danh sách nguy cơ đặt lên bàn hội chẩn rất dài: tuổi cao, bệnh lý tim mạch, rủi ro gây mê, tình trạng mẫn cảm miễn dịch, tổn thương mạch máu, chảy máu. Chưa kể nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng do nhiều năm dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Bà C. được sàng lọc, đánh giá theo phác đồ chuẩn bị ghép thận của bệnh viện. Các chuyên khoa cùng ngồi lại, phân tích từng nguy cơ một.

Kết quả xét nghiệm mang đến một tín hiệu thuận lợi. "Mặc dù bệnh nhân ghép lần 3, nhưng tình trạng có các kháng thể kháng trực tiếp người hiến không quá nhiều", Trung tá, TS Trương Quý Kiên, Phó Chủ nhiệm khoa Nội thận và Lọc máu cho biết. 

Từ đó, ê-kíp lựa chọn phác đồ dẫn nhập ATG, tối ưu hóa phác đồ thuốc ức chế miễn dịch duy trì, đồng thời phối hợp chặt với bác sĩ ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh để kiểm soát tối đa rủi ro. Mỗi nguy cơ đều phải được gọi tên trước khi bước vào phòng mổ.

Ghép thận lần ba ở tuổi 75: Khi hy vọng tìm được điểm tựa - Ảnh 2.

Ca ghép thận lần 3 thực hiện tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ảnh: PV

Bài toán vị trí và mạch máu khi ghép 

Cửa đã mở, nhưng con đường không dễ. Thách thức lớn nhất nằm ở hai câu hỏi kỹ thuật: đặt quả thận mới ở đâu, và nối mạch máu thế nào.

Ở một người đã ghép hai lần, cả hai hố chậu, nơi thường đặt thận ghép, đều đã được sử dụng. Đại tá, TS Nguyễn Việt Hải, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu và Nam khoa, Chủ nhiệm khoa Tiết niệu trên gọi việc chọn vị trí là "chiến lược quyết định sự thành công" của ca ghép lần ba.

Các bác sĩ chọn hố chậu phải, nơi đặt quả thận ghép lần đầu. Quả thận cũ đã teo nhỏ, không còn chiếm chỗ, lại giúp hạn chế mất máu trong khi mổ. Niệu quản của thận ghép được tạo hình và nối với niệu quản của chính người bệnh theo kiểu tận - tận, tận dụng giải phẫu tự nhiên và giảm biến chứng khi can thiệp vào vùng chậu hông.

Khâu mạch máu được chuẩn bị kỹ không kém. Theo Đại tá, TS Ngô Vi Hải, Chủ nhiệm khoa Ngoại lồng ngực, vì hai hố chậu đều đã qua phẫu thuật, việc phẫu tích mạch chậu để tạo miệng nối được dự báo sẽ rất khó. Ê-kíp tính sẵn các phương án dự phòng: bắc cầu động mạch, thậm chí dùng mạch nhân tạo nối lên động mạch chủ.

Trên bàn mổ, hệ mạch của bà C. vẫn đủ điều kiện để nối trực tiếp. Không phương án dự phòng nào phải dùng đến. Chuẩn bị cho tình huống xấu nhất, để không phải gặp nó.

Ghép thận lần ba ở tuổi 75: Khi hy vọng tìm được điểm tựa - Ảnh 3.

Đại tá, TS Nguyễn Việt Hải, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu và Nam khoa, Chủ nhiệm khoa Tiết niệu thăm khám người bệnh. Ảnh: PV

 Mở rộng giới hạn nhưng không vượt mọi giới hạn 

Ca ghép thành công góp phần mở rộng cơ hội cho những bệnh nhân nguy cơ cao, đồng thời cho thấy năng lực ghép thận chuyên sâu của y học Việt Nam. Tuổi cao hay tiền sử ghép thất bại không còn mặc nhiên đồng nghĩa với việc hết cơ hội.

Nhưng chính các thầy thuốc lại là người nhắc về giới hạn. Không phải ai cũng ghép được thận, nhất là người cao tuổi và đã ghép nhiều lần. Mỗi quyết định cần dựa trên đánh giá toàn diện, cân nhắc kỹ giữa lợi ích và rủi ro, lấy an toàn và chất lượng sống của người bệnh làm mục tiêu cao nhất.

"Y học không ngừng mở rộng những giới hạn, nhưng không có nghĩa là có thể vượt qua mọi giới hạn", TS Nguyễn Việt Hải nói. Theo ông, thành công của một ca ghép không chỉ nằm ở kết quả phẫu thuật trước mắt, mà ở chức năng thận ghép, thời gian sống và chất lượng cuộc sống lâu dài của người bệnh.

Người bệnh có quyền hy vọng. Thầy thuốc có trách nhiệm biến hy vọng ấy thành cơ hội.

Rời bệnh viện sau hai tuần, bà C. mang theo quả thận thứ ba. Con đường phía trước vẫn cần thuốc men, theo dõi và sự kiên trì như suốt 26 năm qua.

Nhưng lần này, bà bước đi với một cơ thể đã khỏe lại.

Khi đó, ca ghép không còn chỉ là câu chuyện về một kỹ thuật khó. Nó trở thành câu chuyện về một người phụ nữ không chịu buông tay sự sống, và những người thầy thuốc đủ thận trọng để nắm lấy bàn tay ấy./.

Thu Lan - Xuân Hương - Lan Hương

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm