Kieran Trippier từng kể câu chuyện về việc Diego Simeone, người thầy cũ của anh tại Atletico Madrid, đã chỉ đạo các học trò chuẩn bị thế nào trước viễn cảnh đối đầu với Lionel Messi.

Làm thế nào để ngăn chặn cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại? Chiến thuật, kế hoạch hay sơ đồ nào? Trippier cho biết Simeone đã đưa ra câu trả lời ngay trước cả khi buổi họp chiến thuật bắt đầu: "Cầu nguyện đi".

Làm thế nào để ngăn chặn Messi

Carlo Ancelotti lại có một cách tiếp cận khác: "Nếu muốn chuẩn bị tốt cho một trận đấu chống lại Messi, bạn phải tránh nói về Messi". HLV người Italy tuyên bố: "Nếu bạn phân tích quá kỹ với các cầu thủ về những kỹ năng của Messi, họ sẽ đâm ra sợ hãi".

Messi giờ đã 39 tuổi, thế nhưng có lẽ quy tắc đó vẫn hoàn toàn đúng đắn. Chàng nhạc trưởng nhỏ con đã ghi tới 8 bàn thắng tại kỳ World Cup này, thậm chí còn nhiều hơn số pha lập công anh có được khi một tay gồng gánh Argentina đến vinh quang tại Qatar. Bằng cách nào đó, Thomas Tuchel và đội tuyển Anh phải tìm ra câu trả lời cho riêng mình nếu muốn lọt vào trận chung kết đầu tiên kể từ năm 1966.

Điều đáng kinh ngạc nhất là các đội bóng đang bất lực trong việc ngăn chặn một cầu thủ hầu như không bứt tốc, hiếm khi chạy, và rất thường xuyên đi bộ hoặc đứng im một chỗ trên sân.

Tốc độ trung bình 2,8 dặm/giờ (khoảng 4,5 km/h) của Messi tại World Cup này xếp sau tận 579 cầu thủ khác.

Theo số liệu từ Opta, trong số 46 tiền đạo chơi hơn 200 phút, thông số 2,7 cú bứt tốc mỗi 90 phút của Messi xếp bét bảng và bị bỏ xa bởi một khoảng cách lớn.

Quãng đường di chuyển: Trên hành trình tiến vào bán kết (bao gồm cả hai trận phải đá hiệp phụ), anh chỉ chạy tổng cộng 28,7 dặm (khoảng 46,2 km), xếp sau 84 cầu thủ khác. Để so sánh, Harry Kane đã chạy hơn 42 dặm (khoảng 67,6 km).

Thế nhưng, vẫn không ai có thể chạm vào anh. Cứ như thể anh là một bóng ma trên sân cỏ.

Thật may mắn, ít nhất là đối với HLV Thomas Tuchel, chìa khóa để ngăn chặn Messi ngày nay không nằm ở việc phong tỏa chính Messi. Nó nằm ở việc ngăn chặn phần còn lại của đội tuyển Argentina tạo ra khoảng trống cho Messi tỏa sáng. Bạn gần như có thể thực hiện đúng mong muốn của Ancelotti: hãy bàn về những người khác thay vì nói về anh.

Bởi lẽ, đã qua rồi cái thời các đồng đội chỉ việc chuyền bóng cho Messi rồi đứng nhìn anh rê qua 8 cầu thủ đối phương. Anh đã gần 40 tuổi. Vì vậy, toàn đội Argentina vận hành theo một kế hoạch duy nhất: đưa Messi vào thế nhận bóng không bị ai kèm ở các khu vực nhạy cảm. Hệ thống này hoạt động độc lập với Messi, giải phóng anh khỏi nhiệm vụ phòng ngự và cho phép anh tự do di chuyển để gây ảnh hưởng.

Cách HLV ĐT Argentina sử dụng Messi

Trong trận tứ kết gặp Thụy Sĩ, Messi đã chạm bóng hơn 100 lần trên hầu như mọi mét vuông của phần sân đối phương, thậm chí có vài lần lùi sâu về phần sân nhà để kéo bóng.

Một trong những cách chính mà huấn luyện viên Lionel Scaloni thiết kế khoảng trống cho Messi là thông qua những bước chạy mồi của hàng tiền vệ.

Scaloni bố trí đội hình với những tiền vệ trung tâm cực kỳ cơ động và sắc bén như Enzo Fernandez, Alexis Mac Allister, Rodrigo De Paul và Leandro Paredes để hỗ trợ triển khai bóng trong sơ đồ hẹp 4-1-3-2 – nơi Messi trên lý thuyết là một trong các tiền đạo. Nhưng thực tế, anh hiếm khi đứng yên ở vị trí đó.

Argentina muốn nhồi nhét nhân sự vào hành lang trong (half-spaces) và tin tưởng vào khả năng của các chân chuyền để tung ra những đường chọc khe xé toang đám đông, nơi đối thủ đang bận rộn đối phó với một rừng áo sọc xanh-trắng, nhằm tìm thấy Messi ở khoảng trống giữa các tuyến. Đó chính là cách họ tạo nên bàn mở tỷ số trước Algeria.

Đây là một cách tiếp cận đầy rủi ro. Elliot Anderson hay Declan Rice (nếu kịp bình phục chấn thương) thừa hiểu rằng nếu cắt được đường chuyền đó, họ có thể ngay lập tức mở ra một đợt phản công. Tuy nhiên, Argentina cũng biết họ có đủ quân số xung quanh bóng để dập tắt các tình huống phản công ngay từ trứng nước.

Đó là lý do tại sao Scaloni yêu cầu các học trò chạy mồi. Các tiền vệ của ông sẽ thực hiện những bước chạy chéo cánh ra biên để kéo hậu vệ đối phương ra khỏi khu vực trung lộ chật chội, nhằm giải phóng không gian cho Messi.

Đầu trận đấu với ĐT Áo, De Paul nhận bóng bên phần sân nhà với một hàng tiền vệ dày đặc phía trước. Anh chuyền bóng ngược về sau trước khi dốc toàn lực chạy ra sát đường biên dọc. Lần tiếp theo nhận bóng, anh đã ở sát vạch vôi, kéo theo một hậu vệ Áo áp sát và mở toang đường chuyền hướng đến Messi. Hoảng loạn, các cầu thủ Áo ùa vây lấy Messi, để lộ các đồng đội của anh ở tư thế không người kèm. Messi ngay lập tức phân phối bóng ra khoảng trống và Argentina kiếm được một quả phạt đền từ tình huống đó.

Ở trận gặp Algeria, De Paul tiếp tục bài cũ bên phần sân nhà. Lần này, Julian Alvarez thực hiện bước chạy kéo theo hậu vệ đối phương di chuyển, trong khi Messi lắc người theo hướng ngược lại. Trong nháy mắt, Messi đã nhận bóng ở một khoảng trống thênh thang ngay vòng tròn trung tâm. Algeria rơi vào thế hỗn loạn: các cầu thủ di chuyển ở hai biên kéo họ lệch khỏi vị trí, khiến họ lưỡng lự giữa việc băng lên áp sát Messi hay lùi về bọc lót. Họ chọn phương án sau và phạm phải sai lầm sơ đẳng: bỏ quên Messi. Anh chuyền bóng cho Nico Gonzalez bên cánh trái, di chuyển đón đường trả ngược và hoàn tất cú hat-trick.

Sang số trong tích tắc

Vấn đề là dù Messi có đi bộ chậm chạp đến đâu, các tình huống phối hợp xung quanh anh lại diễn ra với tốc độ cực nhanh. Argentina sở hữu số đường chuyền trung bình trong mỗi đợt tấn công nhiều nhất tại World Cup này và cũng giữ bóng lâu nhất. Nhưng khi thời cơ xuất hiện, họ lập tức "sang số" nhanh như chớp.

Hậu vệ đối phương phải cực kỳ quyết đoán, nhưng phương án tấn công của Argentina lại gieo rắc đủ sự nghi ngờ khiến những quyết định trong tích tắc trở nên gần như bất khả thi.

Ở trận gặp Thụy Sĩ, Enzo Fernandez có bóng và Messi lùi sâu trong khi Thụy Sĩ co cụm trong vòng cấm. Zeki Amdouni (số 23) định băng lên áp sát nhưng nhận ra Nico Gonzalez phía sau lưng sẽ hoàn toàn trống trải nếu có một đường bóng rót xuống cột hai. Vì lo sợ, anh chọn đứng im tại chỗ. Messi nhận bóng, nhún vai đánh lừa, vượt qua người kèm và tung cú sút chệch cột dọc trong gang tấc.

Và Messi vẫn có thể chạy ra sau lưng hàng thủ chứ không chỉ lùi sâu nhận bóng. Ở tuổi gần 40, anh không thể bứt tốc liên tục, nhưng anh vẫn sở hữu thính nhạy thiên bẩm để biết chính xác khi nào cần tăng tốc. Anh đã làm vậy trong bàn mở tỷ số trước Cape Verde khi băng xuống đón đường chuyền dài vượt tuyến, và suýt chút nữa tái hiện điều đó ở cuối trận gặp Thụy Sĩ.

Đội tuyển Anh cần làm gì?

Để hóa giải hệ thống này, "Tam sư" phải cực kỳ kỷ luật: cắt đứt các đường chuyền xuyên tuyến ở trung lộ, không bị đánh lừa bởi các bước chạy mồi của tiền vệ đối phương, luôn cắt cử người theo sát Messi, tuyệt đối không được lơ là anh một giây nào.

Nhưng đừng tập trung quá đông người để vây ráp Messi, bởi điều đó sẽ mở ra khoảng trống mênh mông cho các vệ tinh khác khai thác.

Điều này, dĩ nhiên, nói thì luôn dễ hơn làm. Vậy kế hoạch tác chiến là gì? Liệu Tuchel có nên cắt cử riêng một ai đó theo kèm Messi như hình với bóng? Djed Spence chăng? Bám đuôi anh ta đến bất cứ đâu trên sân?

Đó chính là cái bẫy mà Messi muốn bạn sập vào. Càng bị kèm chặt, anh ta càng lùi sâu và càng di chuyển tự do. Nếu Spence, hay thậm chí là Anderson, cứ lẽo đẽo bám theo anh ta như một chú cún bị xích cổ, một khoảng trống mênh mông sẽ đột ngột lộ ra cho người khác trám vào, và đó là cơ hội để Lautaro Martinez hoặc Alvarez khai thác. Chưa kể đến việc cầu thủ được giao nhiệm vụ bắt chết Messi phải duy trì sự tập trung và kỷ luật cao độ đó suốt 90 phút, hoặc thậm chí là 120 phút.

Ai Cập và Cape Verde là những ví dụ điển hình nhất về cách khóa chặt ngòi nổ này. Ai Cập liên tục hoán đổi nhiệm vụ kèm Messi giữa các khu vực (phòng ngự khu vực), trong khi Cape Verde về cơ bản là phớt lờ anh ta hoàn toàn cho đến khi anh ta thong dong bước vào vùng nguy hiểm. Cả hai đội đều duy trì một cự ly đội hình cực kỳ thấp, chơi bóp nghẹt khoảng trống và tuyệt đối không cho phép Argentina chơi xuyên tuyến.

Nói ngắn gọn: hãy phòng ngự không gian, đừng phòng ngự con người, và giữ cho cấu trúc đội hình không bao giờ bị phá vỡ. Trước Cape Verde, Messi ghi bàn từ sớm nhưng sau đó không tạo ra nổi một cơ hội rõ rệt nào từ bóng sống cho đến tận phút 88.

Nhưng đáng buồn là ngay cả phương án đó cũng không phải là hoàn hảo tuyệt đối. Ai Cập đã phòng ngự tốt đến mức đẩy được Messi ra biên vào cuối trận. Thế nhưng từ hành lang cánh, anh ta vẫn kiến tạo bàn mở tỷ số bằng một quả tạt ở phút 79, rồi tự mình ghi bàn gỡ hòa từ một đường bóng khác bên cánh phải. Còn trước Cape Verde, Argentina cũng ghi được hai bàn từ các quả phạt góc xoáy hướng ra ngoài của siêu sao này.

Tuy nhiên Dan Burn với chiều cao 2m nhiều khả năng sẽ có mặt trên sân vào thời điểm đó để đánh đầu giải vây mọi đường bóng bổng. Đó có lẽ là câu trả lời thực tế nhất cho mọi lời cầu nguyện của đội tuyển Anh.

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026