"Cầu thủ và cả đội bóng phải biết làm gì khi có bóng và không có bóng. Đây là sân bóng, chúng ta đâu có đào tạo các VĐV điền kinh", hơn 23 năm trước tại Trung tâm Thể thao Thành Long TP.HCM, Giám đốc Kỹ thuật VFF khi ấy là ông Rainer Willfeld (giai đoạn 1999-2004) từng phát biểu như thế.
Ông Willfeld là một chuyên gia đầu ngành của bóng đá Đức, chứ không phải... nhà tiên tri. Ông được Liên đoàn bóng đá Đức cử đến Việt Nam trong chương trình hợp tác - hỗ trợ và sự thật là trong bóng đá có cả các thể loại chiến thuật có bóng và không có bóng.
Nếu để ý quan sát, chúng ta sẽ thấy đội tuyển Việt Nam của HLV Kim Sang Sik đã giành 3 chiến thắng trọn vẹn, đầy thuyết phục, ở 3 trận đấu bị cho là khó, với các đối thủ lần lượt là Indonesia (vòng bảng) và Malaysia (bán kết), mà không sở hữu thời lượng kiểm soát bóng vượt trội, thậm chí là còn thua thiệt. Chúng ta ghi được 7 bàn và không để lọt lưới bàn nào.
Cự ly đội hình hợp lý, rất ít sai sót và chuyển đổi trạng thái nhanh, mạnh, chính xác, tạo nên sự khác biệt giữa Việt Nam và các đối thủ cứng cựa vừa nhắc. Đó chính là chiến thuật không bóng và có bóng vậy. Còn một thể loại chiến thuật khác mà đội bóng chưa phát huy được trước các đối thủ mạnh ở ASEAN Cup 2026, tính đến thời điểm này, đó là bóng cố định (nôm na vẫn hay gọi là "bóng chết").
Trong 1/3 khoảng thời gian thi đấu cuối trận bán kết lượt về với Malaysia, HLV Kim Sang Sik tung hết thảy các cầu thủ tốt nhất còn lại vào sân, trong đó có Xuân Son, Hoàng Hên, Văn Vĩ, Thành Long..., những người rất giỏi kiểm soát và thoát pressing, song chúng ta vẫn để đối thủ ép sân. Nhưng đó cũng là khoảng thời gian chủ nhà Việt Nam có 2 bàn thắng (do công của Xuân Son ở các phút 62 và 89) và chiến thắng.
Trước đó, Quang Hải, Hoàng Đức, Đình Bắc, Tài Lộc và Hai Long chơi không tệ nhưng lại không có bàn thắng nào được ghi.
Đình Bắc sẽ không còn sức để tung ra những cú dứt điểm uy lực nếu mất quá nhiều thời gian di chuyển hoặc bứt tốc. Ảnh: Hoàng Linh
Kiểm soát bóng và tấn công là những phương án phòng ngự chủ động khá tốt, khi bóng phần lớn chỉ lăn trên phần sân đối thủ. Và nó chỉ được áp dụng với các đối thủ yếu, dưới cơ. Giữ cự ly đội hình hợp lý và bọc lót tốt cho nhau khi không có bóng trên phần sân nhà, chính là chìa khóa của đội tuyển ở giải này, trước khi tung những cú đấm quyết định bằng đòn phản công.
Xuân Son và Đình Bắc cùng với Hai Long là những cầu thủ tìm kiếm khoảng trống rất hay, "sát bóng", đồng thời có khả năng độc lập tác chiến tốt của đội tuyển Việt Nam. HLV Kim Sang Sik hẳn biết rõ điều này và đây chính là các mũi khoan nắm vai trò kết liễu. Chỉ cần có khoảng trống, một đường chọc khe hay phất dài từ tuyến 2 tìm đến 1 trong 3 địa chỉ này, khung thành của đối phương ngay lập tức chao đảo.
Vẫn là trận bán kết mới đây tại Mỹ Đình. Tại sao cả Đình Bắc và Hai Long đều dứt điểm cầu môn rất khó khăn, hoặc thậm chí không thể ra chân, ngay cả khi có khoảng trống và cơ hội? Đó là bởi họ đã bị triệt tiêu sức mạnh vì chạy quá nhiều, lừa bóng quá nhiều, trước khi xâm nhập vào 16m50 hoặc ở cự ly có thể sút bóng. Với phần lớn các tiền đạo, họ cần được học cách "để dành sức" mà sút cầu môn, thay vì chỉ biết chạy và múa may quay cuồng.
Các trận chung kết với Thái Lan sẽ không hề dễ dàng. Và niềm hy vọng lớn nhất lúc này chắc chắn là Xuân Son, mẫu trung phong giàu cơ bắp, sức vóc vượt trội, mạnh trong càn lướt và tác chiến độc lập tốt nhất của đội tuyển. Song, đội bóng vẫn sẽ phải nằm lòng chiến thuật không bóng và chuyển đổi như sở trường mới mong thành.
Chúc lần đến Rajamangala này, thầy trò HLV Kim Sang Sik chân cứng đá mềm, hệt như lượt về ASEAN Cup 2024, gần 2 năm trước và cũng giống như ngót 18 năm về trước nữa, trận chung kết lượt đi AFF Suzuki Cup 2008! Vinh quang chỉ còn cách chúng ta 2 bước chân nữa mà thôi! Các cột mốc được tạo dựng là để vượt qua và lịch sử đang ở trước mặt vậy!
Tiến lên nào các chàng trai của ông Kim!
