Đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam

Tháo gỡ các "điểm nghẽn" bằng cơ chế đột phá

Trong chương trình làm việc tại Phiên họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 20/4, Quốc hội tiếp tục xem xét Dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam nhằm thể chế hóa những định hướng của Đảng trong Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa của đất nước.

Ở phiên họp tổ, nhiều ý kiến thảo luận thống nhất với quy định về việc lấy ngày 24/11 là Ngày Văn hóa Việt Nam, người dân được nghỉ và hưởng nguyên lương. Các ý kiến cho rằng cần khuyến khích thanh, thiếu niên tham gia các hoạt động, các sự kiện văn hóa và đây là đối tượng cần có chính sách ưu đãi để tham gia, thụ hưởng văn hóa.

ĐBQH Đặng Xuân Phương (tỉnh Quảng Ninh), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội: Ở nước ta, thanh thiếu niên và trẻ em dành thời gian rất nhiều vào việc học, việc học là việc quan trọng. Nhiều khi trong thời gian ngày nghỉ, không có thời gian thụ hưởng và tham gia tiếp cận các dịch vụ văn hóa nghệ thuật cũng như hiểu các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đây là chủ trương để ngành VHTTDL và các ngành liên quan đề xuất các cơ chế chính sách phù hợp.

Nhiều đại biểu quan tâm đến vấn đề phát triển công nghiệp văn hóa, bởi đây là ngành mới, còn chưa có luật điều chỉnh cụ thể, trong khi mục tiêu đặt ra cho công nghiệp văn hóa là đóng góp 10% GDP. Cùng với đó, đánh giá việc đưa quy định thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật theo mô hình hợp tác công - tư, là quỹ đầu tư mạo hiểm, là một điểm rất tiến bộ, song các đại biểu cũng phân tích nguyên tắc phân chia rủi ro và trách nhiệm các chủ thể liên quan khi xây dựng Quỹ.

Theo ĐBQH Nguyễn Văn Thân, TP. HCM, phải có đội tư vấn của tư nhân và Nhà Nước, hoặc có chiến lược về công nghiệp văn hóa. Nếu chúng ta tư duy lâu dài, chúng ta sẽ có lợi nhuận rất cao về công nghiệp văn hóa. Phát triển công nghiệp văn hóa đòi hỏi các vấn đề về hạ tầng, có như vậy chúng ta mới đón được lượng khách du lịch chi trả cao đến với chúng ta. Thêm nữa là các doanh nghiệp, các nhà hát, mà bây giờ có các doanh nghiệp tư nhân người ta đầu tư vào.

ĐBQH Trịnh Thúy Mùi, tỉnh Đồng Tháp băn khoăn, Quỹ Văn hóa này vận hành theo cơ chế của Nhà nước hay của doanh nghiệp? Nếu vận hành theo doanh nghiệp thì Nhà nước rót kinh phí vào đây có phù hợp không, khi áp dụng luật tài chính vào thì như thế nào?... Và nếu theo cơ chế Nhà nước thì lại phải có một hệ thống từ Trung ương đến địa phương, trong khi chúng ta đang tinh giản bộ máy mà thí điểm trong 10 năm vậy có mang lại gì cho văn hóa...

Bên cạnh đó, chính sách đãi ngộ cho nghệ nhân, những người "giữ hồn" di sản văn hóa dân tộc, cơ chế bồi dưỡng đào tạo tinh hoa với những người làm nghệ thuật cũng được các đại biểu quan tâm.

ĐBQH Tô Ái Vang, TP. Cần Thơ đề nghị tăng thêm phụ cấp, tiền lương cho các nghệ nhân dân gian, những người đang truyền dạy văn hóa phi vật thể tại các địa phương.

ĐBQH Đặng Bích Ngọc, tỉnh Phú Thọ cho rằng dự thảo cần nghiên cứu bổ sung những quy định chính sách về đào tạo bồi dưỡng tinh hoa. Ví dụ chính sách đào tạo cho đơn đặt hàng, học bổng cho tài năng trẻ, thường xuyên tổ chức lớp tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nâng cao nhận thức người dân trong việc bảo tồn phát huy văn hóa dân tộc. và có những chính sách ưu đãi, để làm sao vừa khuyến khích những người làm văn hóa nghệ thuật để phát huy, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển văn hóa của đất nước.

ĐBQH Lâm Phương Thanh (TP. Hà Nội), Bộ trưởng Bộ VHTT&DL nhấn mạnh, điểm cốt lõi của nghị quyết là tạo cơ chế, chính sách và trao thẩm quyền cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định các vấn đề mang tính vượt trội, kể cả khác với quy định của luật, để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và nắm bắt cơ hội trong phát triển văn hóa; đồng thời Chính phủ chịu trách nhiệm về các quyết định này.

Theo Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ VHTT&DL báo cáo tại phiên họp Hội trường, dự thảo Nghị quyết đã được điều chỉnh gồm 13 Điều với 10 nhóm chính sách lớn để đẩy mạnh, tạo nên cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa trong thời tới.

Theo Bộ VHTT&DL, Ban soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết để trình Quốc hội thông qua../.