Dế Mèn 2026: Mùa giải thăng hoa của các tác giả nhí

Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 - năm 2026 khép lại với một dấu ấn đặc biệt: sự xuất hiện nổi bật của các tác giả nhỏ tuổi trong danh sách những tác phẩm xuất sắc nhất mùa giải. Trong top 10 tác phẩm được vinh danh năm nay, có tới 4 tác giả thiếu nhi nhận giải, gồm 1 giải Khát vọng Dế Mèn và 3 Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo.

Không chỉ mang đến những tác phẩm giàu trí tưởng tượng, các cây bút và họa sĩ nhí còn cho thấy khả năng biểu đạt nghệ thuật tự nhiên, cá tính và một thế giới nội tâm giàu cảm xúc.

Khi trẻ em kể câu chuyện của chính mình

Mùa giải năm nay ghi nhận giải Khát vọng Dế Mèn dành cho bộ tranh "Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam" của họa sĩ trẻ Nguyễn Đăng Hải Nam, 16 tuổi. Qua góc nhìn của một thiếu niên, những làng nghề truyền thống, phố cổ Hà Nội hay cảnh sắc miền quê Việt Nam hiện lên vừa gần gũi vừa giàu cảm xúc.

Bên cạnh đó là ba Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo dành cho các tác giả nhí: bộ tranh "Tiếng nói đại dương" của Nguyễn Minh Quân (11 tuổi), tập thơ "Bác sách bụng to" của Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi) và bản thảo tranh truyện "Những câu chuyện về công tử mơ mộng" của Lê Nhã Uyên (10 tuổi).

Điểm đáng chú ý là các tác phẩm không chỉ dừng lại ở sự hồn nhiên trẻ thơ, mà đã bước đầu cho thấy tư duy sáng tạo và khả năng xây dựng thế giới nghệ thuật riêng.

Họa sĩ Tạ Huy Long cho rằng đây là tín hiệu rất đáng mừng đối với một giải thưởng dành cho thiếu nhi: "Người hiểu thiếu nhi nhất đôi khi lại chính là thiếu nhi. Người lớn từng đi qua tuổi thơ nhưng theo thời gian có thể dần mất đi sự hồn nhiên, trong trẻo. Còn các em sẽ cất lên tiếng nói của chính lứa tuổi mình. Tôi nghĩ đây là tín hiệu đúng với tinh thần của giải thưởng".

Theo họa sĩ, việc ngày càng có nhiều tác giả nhỏ tuổi xuất hiện cho thấy các em đang dần tự tin bước vào những sân chơi nghệ thuật chuyên nghiệp bằng chính tiếng nói cá nhân của mình.

Các tác giả, tác phẩm được vinh danh tại Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần 7 - năm 2026

Một giải thưởng không chỉ "vì thiếu nhi"

Ra đời từ năm 2020 do báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) sáng lập, Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn hướng tới việc tôn vinh các sáng tác "của thiếu nhi" và "vì thiếu nhi" ở nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau.

Sau 7 mùa giải, Dế Mèn đã trở thành một trong những giải thưởng hiếm hoi dành riêng cho lĩnh vực sáng tạo thiếu nhi tại Việt Nam, đồng thời góp phần thúc đẩy văn hóa đọc và nuôi dưỡng môi trường nghệ thuật dành cho trẻ em.

Năm nay, giải thưởng có nhiều đổi mới nhằm mở rộng hệ sinh thái sáng tạo thiếu nhi trong thời đại số. Không chỉ dừng ở sách hay hay tác phẩm nghệ thuật truyền thống, Dế Mèn còn ghi nhận những sản phẩm sáng tạo mới như hoạt hình, nhạc kịch hay các dự án nghệ thuật đa nền tảng.

Giải thưởng lớn "Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn" năm nay được trao cho cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân - người có nhiều đóng góp lớn cho nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam với những tác phẩm kinh điển như Chuyện Ông Gióng, Mèo con, Trê Cóc…

Theo Ban tổ chức, mục tiêu của giải thưởng không chỉ là phát hiện tài năng mà còn hướng tới việc kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật dành cho thiếu nhi Việt Nam trong tương lai.

Nuôi dưỡng những "hạt mầm" sáng tạo

Không khí của mùa giải năm nay cũng cho thấy sự đồng hành ngày càng lớn của gia đình và xã hội đối với hoạt động sáng tạo của trẻ em.

Chị Vũ Thị Thanh Tâm - mẹ của tác giả nhí Lê Nhã Uyên - cho rằng trẻ em ở thời nào cũng có khả năng sáng tạo, nhưng điều khác biệt hiện nay là các em được khích lệ và trao cơ hội nhiều hơn: "Những giải thưởng như Dế Mèn đã trao cho các con niềm tin. Khi được lắng nghe và ghi nhận, các con sẽ tự tin hơn rất nhiều trong việc sáng tạo và thể hiện bản thân".

Chủ tịch Hội đồng giám khảo, nhà thơ Trần Đăng Khoa, cũng từng nhận định rằng điều đáng quý nhất của Dế Mèn là năm nào giải thưởng cũng phát hiện được những gương mặt thiếu nhi thực sự nổi bật.

Từ những nét vẽ đầu tiên, những câu thơ ngộ nghĩnh hay những câu chuyện giàu trí tưởng tượng, các tác giả nhí hôm nay đang cho thấy nghệ thuật thiếu nhi không chỉ là thế giới để người lớn viết cho trẻ em đọc, mà còn là nơi trẻ em được tự kể câu chuyện của chính mình.

Và có lẽ, đó cũng chính là điều đẹp nhất mà Dế Mèn 2026 mang lại: khi tiếng nói sáng tạo của trẻ thơ đã thực sự được lắng nghe và trân trọng./.