Đề cử BAFTA 2026: "One Battle After Another" dẫn đầu, "Sinners" lập kỷ lục cho đạo diễn da màu

Vào chiều ngày 27/1 (theo giờ địa phương), Viện Hàn lâm Điện ảnh Anh (British Academy of Film and Television Arts – BAFTA) đã chính thức công bố danh sách đề cử cho giải BAFTA.

Sự kiện này ngay lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới điện ảnh quốc tế, khi hai bom tấn của Warner Bros. tiếp tục tạo nên cuộc đối đầu kịch tính: One Battle After Another của đạo diễn Paul Thomas Anderson dẫn đầu với 14 đề cử, chỉ hơn Sinners của Ryan Coogler đúng một đề cử.

Điều đáng chú ý là năm nay, lịch trình công bố đề cử có sự thay đổi bất thường so với thông lệ. Giải Oscar đã công bố danh sách đề cử trước đó khoảng một tuần, trong đó Sinners lập kỷ lục lịch sử với 16 đề cử – con số cao nhất từ trước đến nay tại Oscar. One Battle After Another cũng không kém cạnh khi nhận 13 đề cử Oscar.

Đến lượt BAFTA, bộ phim của Paul Thomas Anderson đã vượt lên dẫn đầu với 14 đề cử, đạt mức ngang bằng một số tác phẩm kinh điển từng được ghi nhận tại giải thưởng này như All Quiet on the Western Front, Atonement, The King's Speech và Ngọa hổ tàng long. Con số 14 đề cử chỉ còn kém kỷ lục lịch sử của Gandhi đúng hai đề cử. Đặc biệt, One Battle After Another còn ghi dấu ấn khi 5 diễn viên trong dàn cast đều nhận được đề cử diễn xuất ở các hạng mục khác nhau.

Theo sát ngay sau đó là Sinners – tác phẩm kinh dị lịch sử đậm chất blues của Ryan Coogler, với 13 đề cử. Đây là con số cao nhất từ trước đến nay dành cho một bộ phim do đạo diễn da màu thực hiện tại BAFTA. Thành tích này không chỉ khẳng định tài năng của Ryan Coogler mà còn đánh dấu lần đầu tiên cả anh và nam chính Michael B. Jordan được đề cử tại giải thưởng danh giá của Anh. Sinners được đánh giá cao nhờ cách kết hợp tài tình giữa yếu tố kinh dị ma cà rồng và chiều sâu văn hóa âm nhạc blues, tạo nên một trải nghiệm điện ảnh độc đáo và đầy ám ảnh.

Xếp ngay sau bộ đôi dẫn đầu là hai tác phẩm khác cùng đạt 11 đề cử: Hamnet của nữ đạo diễn Chloé Zhao và Marty Supreme của Josh Safdie.

Hamnet – bộ phim bi kịch gia đình lấy cảm hứng từ cuộc đời William Shakespeare – hiện đang giữ kỷ lục số đề cử cao nhất từ một nữ đạo diễn trong năm nay tại BAFTA. Chloé Zhao là nữ đạo diễn duy nhất lọt vào hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất, bên cạnh các tên tuổi lớn như Paul Thomas Anderson, Josh Safdie, Ryan Coogler, Yorgos Lanthimos (Bugonia) và Joachim Trier (Sentimental Value).

Nếu tính trên tất cả các hạng mục (bao gồm cả phim tài liệu và phim ngắn), tỷ lệ đề cử đạo diễn nữ năm nay đạt 25% – một con số cho thấy những nỗ lực cải thiện tính đa dạng của BAFTA đang dần mang lại kết quả.

BAFTA năm nay cũng ghi nhận một số cái tên bị "bỏ qua" tại Oscar nhưng lại được vinh danh tại Anh. Điển hình là Paul Mescal với vai phụ trong Hamnet và Odessa A'zion với vai phụ trong Marty Supreme. Những lựa chọn này cho thấy BAFTA đôi khi có cách nhìn khác biệt, đặc biệt khi tôn vinh các diễn viên Anh hoặc các màn trình diễn mang tính đột phá.

Một điểm sáng khác là sự tỏa sáng của điện ảnh độc lập Anh. Các bộ phim như I Swear, Pillion và The Ballad of Wallis Island đã vượt qua vòng "longlist" để lọt vào nhiều hạng mục quan trọng, bao gồm cả kịch bản gốc và diễn viên chính. Đặc biệt, Robert Aramayo – nam chính của I Swear (vai diễn về một người mắc hội chứng Tourette) – không chỉ được đề cử Diễn viên chính xuất sắc nhất mà còn góp mặt trong danh sách đề cử Ngôi sao đang lên – giải thưởng do công chúng bình chọn.

Hạng mục Phim Anh xuất sắc nhất tiếp tục khẳng định bản sắc riêng của BAFTA với 10 đề cử, trong đó có The Ballad of Wallis Island, Pillion, I Swear và Bridget Jones: Mad About the Boy. Đây là hạng mục thể hiện rõ nét "giọng điệu Anh quốc" của giải thưởng, khi ưu tiên tôn vinh những tác phẩm được sản xuất hoặc có dấu ấn văn hóa rõ rệt từ Vương quốc Anh.

Quy trình bình chọn BAFTA chủ yếu dựa vào khoảng 8.500 thành viên của Viện Hàn lâm – bao gồm các nhà làm phim, diễn viên, nhà sản xuất, kỹ thuật viên và chuyên gia trong ngành. Riêng giải Ngôi sao đang lên là hạng mục duy nhất do công chúng bỏ phiếu từ danh sách rút gọn. Năm nay, năm ứng cử viên hạng mục này gồm: Chase Infiniti (One Battle After Another), Robert Aramayo (I Swear), Miles Caton (Sinners), Archie Madekwe và Posy Sterling – hai diễn viên trẻ người Anh.

Để tăng tính đa dạng và hòa nhập, BAFTA đã thực hiện nhiều thay đổi quan trọng trong những năm gần đây. Trước đây, giải thưởng từng bị chỉ trích nặng nề vì thiếu đại diện nữ và người da màu. Điển hình là năm 2020, không có nữ đạo diễn nào được đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất trong suốt 7 năm liên tiếp, đồng thời tất cả 20 đề cử ở các hạng mục diễn xuất chính và phụ đều thuộc về người da trắng. Sau những tranh cãi đó, BAFTA đã bổ sung vòng longlist trước khi chốt danh sách đề cử chính thức, đồng thời điều chỉnh cơ chế bình chọn để khuyến khích sự đa dạng hơn.

Lễ trao giải BAFTA 2026 sẽ diễn ra vào ngày 22/2 tại Royal Festival Hall, London, với nam diễn viên kỳ cựu Alan Cumming đảm nhận vai trò dẫn chương trình. Đây là một trong những sự kiện điện ảnh lớn nhất nước Anh, đồng thời thường được xem là "dự báo" quan trọng cho Oscar – lễ trao giải sẽ diễn ra sau đó khoảng ba tuần, vào ngày 15/3/2026.

Với sự cạnh tranh gay gắt giữa các bom tấn Hollywood, sự trỗi dậy của phim độc lập Anh và nỗ lực không ngừng trong việc thúc đẩy đa dạng, BAFTA 2026 hứa hẹn sẽ là một đêm trao giải đầy cảm xúc và bất ngờ. Dù kết quả cuối cùng ra sao, danh sách đề cử năm nay đã một lần nữa khẳng định sức sống mãnh liệt và sự phong phú của điện ảnh đương đại.