Không còn chỉ là hoạt động thi đấu hay rèn luyện sức khỏe, thể thao đang ngày càng trở thành một "lý do để đi du lịch"...
1. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã tạo một hành lang chính sách quan trọng cho du lịch thể thao. Đáng chú ý, golf, marathon, thể thao biển, thể thao mạo hiểm, leo núi, dù lượn, thể thao điện tử… được xác định là những loại hình có lợi thế cạnh tranh, cần gắn với các sự kiện du lịch và thể thao quốc tế.
Điểm quan trọng trong cách tiếp cận này là thể thao được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ chuyên môn mà còn như một nguồn lực phát triển du lịch. Một sự kiện thể thao có thể tạo ra dòng khách, kéo dài thời gian lưu trú, kích thích tiêu dùng và quảng bá hình ảnh điểm đến.
Nghị quyết 26-NQ/TW đã đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu 80-90 tỷ USD. Muốn đạt được những mục tiêu rất lớn này, ngành du lịch phải tạo ra những sản phẩm có khả năng gia tăng chi tiêu và kéo dài thời gian ở lại của du khách. Du lịch thể thao chính là một trong những hướng đi như vậy.
Thực tế cho thấy một giải đấu chỉ diễn ra vài giờ nhưng chuyến đi của VĐV, người thân và người hâm mộ có thể kéo dài nhiều ngày. Các nghiên cứu và thực tiễn du lịch gần đây cho thấy người tham dự thường kết hợp sự kiện thể thao với nghỉ dưỡng, ẩm thực, tham quan và trải nghiệm văn hóa.
Đây cũng là lý do Nghị quyết đặt vấn đề phát triển các tổ hợp du lịch - giải trí - văn hóa - thể thao - mua sắm và những dự án du lịch chất lượng cao gắn với sự kiện thể thao. Khi đó, thể thao không đứng tách biệt mà trở thành một mắt xích trong cả hệ sinh thái du lịch.
2. Thách thức lớn nhất không nằm ở việc tổ chức thêm các giải đấu mà là làm thế nào biến giải đấu thành một sản phẩm du lịch hoàn chỉnh.
Ví dụ một giải marathon tại Đà Nẵng chẳng hạn. Không nên chỉ được quảng bá bằng đường chạy và thành tích. Ban tổ chức có thể kết hợp với doanh nghiệp lữ hành xây dựng các gói 3-5 ngày, trong đó VĐV thi đấu 1 ngày, những ngày còn lại tham quan biển, phố cổ Hội An, di sản miền Trung, trải nghiệm ẩm thực hoặc nghỉ dưỡng.
Cuộc thi Marathon Quốc tế Đà Nẵng năm 2026 thực sự trở thành ngày hội văn hóa - thể thao. Ảnh: BTC
Mô hình tương tự có thể áp dụng với golf, pickleball, đạp xe, trekking, thể thao biển hay các môn mạo hiểm. Nói cách khác, sự kiện thể thao phải là điểm khởi đầu của hành trình chứ không phải điểm kết thúc.
Đây là hướng mà một số địa phương đã bắt đầu triển khai. Marathon quốc tế Di sản Hạ Long vừa khai thác yếu tố thể thao, vừa đưa Vịnh Hạ Long trở thành một phần của trải nghiệm. Giải năm 2025 trở thành marathon đầu tiên của Việt Nam được World Athletics trao nhãn Thế giới và được bình chọn vào nhóm 50 cung đường chạy đẹp nhất thế giới.
Để làm được điều đó trên quy mô lớn, cần một chuỗi liên kết giữa ngành thể thao, du lịch, địa phương, hàng không, khách sạn, doanh nghiệp lữ hành, nhà tổ chức sự kiện và cộng đồng dân cư.
Mỗi địa phương cũng cần tránh tư duy "có gì tổ chức nấy". Thay vào đó, cần xác định một vài môn thể thao chủ lực gắn với bản sắc và lợi thế riêng. Địa phương ven biển tập trung thể thao biển; vùng núi phát triển trail, trekking, leo núi, dù lượn; nơi có hệ thống sân golf chất lượng cao hướng tới khách golf; các thành phố lớn có thể phát triển marathon, pickleball, esports và những giải đấu quốc tế.
Quan trọng hơn, phải xây dựng thương hiệu sự kiện có tính thường niên. Khi một giải đấu được tổ chức ổn định, du khách sẽ chủ động lên kế hoạch quay trở lại. Khi ấy, thể thao không chỉ tạo doanh thu trong vài ngày mà có thể tạo ra dòng khách đều đặn quanh năm.
3. Lợi thế đầu tiên của Việt Nam là địa hình và cảnh quan đa dạng. Hơn 3.200km bờ biển, hệ thống đảo, vịnh, bãi biển, núi rừng, cao nguyên và các đô thị giàu bản sắc tạo ra điều kiện hiếm có để phát triển nhiều loại hình thể thao trong cùng một quốc gia.
Miền biển có thể phát triển lướt sóng, lướt ván diều, chèo thuyền, sailing, diving. Mũi Né, Nha Trang, Đà Nẵng, Phú Quốc… đã hình thành những cộng đồng và sản phẩm thể thao biển nhất định. Ở vùng núi, Fansipan, Mộc Châu, Sa Pa, Bình Liêu hay nhiều khu vực Tây Bắc có thể trở thành sân khấu tự nhiên cho marathon đường mòn, trekking, đạp xe địa hình và dù lượn.
Lợi thế thứ 2 là khí hậu cho phép tổ chức sự kiện quanh năm. Các giải chạy hiện đã trải rộng từ Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Huế đến Sa Pa, Đà Lạt, Phú Quốc, Côn Đảo. Việt Nam đang từng bước hình thành một mạng lưới sự kiện thể thao gắn với các điểm đến khác nhau.
Lợi thế thứ 3 là hệ thống dịch vụ du lịch ngày càng hoàn thiện. Việt Nam đang đón lượng khách quốc tế tăng mạnh; 8 tháng năm 2026 đã đạt 15,9 triệu lượt, tăng 14,4% so với cùng kỳ. Hệ thống hàng không, lưu trú, nghỉ dưỡng, nhà hàng và dịch vụ trải nghiệm tại nhiều trung tâm du lịch đã đủ khả năng phục vụ những sự kiện quốc tế lớn. Quan trọng hơn, Việt Nam đang có những ví dụ thực tế chứng minh khả năng tổ chức sự kiện thể thao quốc tế, từ marathon, golf đến pickleball. Nếu biết kết nối những sự kiện này với văn hóa, cảnh quan và dịch vụ địa phương, thể thao hoàn toàn có thể trở thành một "đường cao tốc" mới đưa du lịch Việt Nam đến với những nhóm khách có khả năng chi tiêu cao và nhu cầu trải nghiệm khác biệt.
Du lịch golf: "Mỏ vàng" của phân khúc khách chi tiêu cao
Trong hệ sinh thái du lịch thể thao, golf được xem là một trong những sản phẩm có khả năng tạo giá trị gia tăng cao nhất. Khác với một sự kiện thể thao thông thường, khách golf thường kết hợp thi đấu với nghỉ dưỡng, ẩm thực, chăm sóc sức khỏe và khám phá điểm đến. Đây là nhóm khách có xu hướng lưu trú dài ngày và mức chi tiêu cao.
Việt Nam có lợi thế đặc biệt để phát triển phân khúc này nhờ địa hình đa dạng, bờ biển dài, khí hậu nhiệt đới và sự phát triển nhanh của hệ thống sân golf gắn với resort. Nhiều điểm đến như Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, TP.HCM và Lâm Đồng đã hình thành những cụm sân golf đáng chú ý. Nhiều sân được thiết kế bởi các tên tuổi quốc tế như Greg Norman, Nick Faldo hay Luke Donald.
Lúc này, điều quan trọng là tạo ra "hành trình golf Việt Nam": Chơi golf tại những sân có cảnh quan đặc sắc, lưu trú tại resort cao cấp, kết hợp ẩm thực, di sản và văn hóa bản địa. Khi một golfer đến Việt Nam không chỉ để chơi 18 hố mà còn ở lại 4-7 ngày, giá trị kinh tế của môn thể thao này sẽ được nhân lên nhiều lần.
Heineken Pickleball World Cup 2026 tại Đà Nẵng là một ví dụ tiêu biểu cho cách một sự kiện thể thao quốc tế có thể trở thành sản phẩm quảng bá điểm đến. Diễn ra từ ngày 30/8 đến 6/9/2026, giải đấu lần đầu tiên đưa Pickleball World Cup tới châu Á, với hơn 5.000 VĐV đến từ 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Quy mô ấy tạo ra tác động vượt xa phạm vi một giải đấu thông thường. Hàng nghìn VĐV quốc tế, thành viên các đoàn, HLV, gia đình, người hâm mộ và khách du lịch có thêm lý do để đến Đà Nẵng, sử dụng dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển và tham quan. Quan trọng hơn, họ được trải nghiệm một thành phố vốn đã có lợi thế về biển, nghỉ dưỡng, ẩm thực và khả năng kết nối với Hội An, Huế cùng nhiều điểm đến miền Trung.
