Công nghệ số và cách kể chuyện mới khiến bảo tàng ngày càng hấp dẫn

Không gian trưng bày mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật dân gian của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là một trong những điểm khán giả dành nhiều thời gian dừng chân khi đến tham quan tại đây.

Đây là bộ tranh dân gian tứ bình Xuân – Hạ - Thu – Đông, được ứng dụng công nghệ trình chiếu 3D mapping mang tới trải nghiệm sinh động, giúp người xem cảm nhận sâu hơn về nét văn hóa đậm bản sắc Việt Nam. Cùng với đó là màn hình tương tác tra cứu thông tin hiện vật... tạo nên nét đặc trưng riêng biệt của không gian trưng bày này.

Tham quan không gian nơi đây, bạn Khánh Huyền, Đại học Văn hóa Hà Nội chia sẻ cảm xúc: "Có những công nghệ hiện đại để mình được trải nghiệm các tác phẩm ở đây một cách trọn vẹn hơn". 

Bà Trần Thị Hương, Hà Nội cũng bày tỏ: "Câu chuyện dẫn dắt người xem từ công chúng nhỏ tuổi đến nhà nghiên cứu đều có thể được hỗ trợ các phần được giới thiệu. Đây cũng là không gian hết sức thú vị. Tôi nghĩ mọi người sẽ dành nhiều thời gian để tìm hiểu sâu vì ở đây có nhiều loại hình công nghệ ứng dụng".

Theo bà Nguyễn Thị Kim Nga, Hà Nội, cách tiếp cận tại Bảo tàng Mỹ thuật tiệm cận với cách tiếp cận của thế giới trong việc trưng bày về bảo tàng... "Nếu như trước đây mình chỉ tiếp cận tác phẩm dân gian theo hình thức 2D là tranh in. Việc bảo tàng biến nó từ tranh in thành 3D dưới hình thức như những hoạt cảnh, và những người thực hiện đã bóc tách từng lớp không gian và sử dụng những hình ảnh động khiến người xem có những cảm nhận mới mẻ về dòng tranh dân gian kỹ hơn, rõ hơn", bà Nga nói.

Công nghệ số góp phần làm thay đổi cách kể chuyện trong Bảo tàng

Công nghệ giúp khắc phục hạn chế về không gian, hay khoảng cách về thời gian! Công nghệ góp phần làm thay đổi cách kể chuyện, khiến hiện vật có thể "chạm" đến trái tim người xem!

Vì thế, làm mới cách giới thiệu bộ sưu tập, đổi mới cách trưng bày, ứng dụng đa dạng công nghệ, trợ giúp, gia tăng trải nghiệm đa giác quan cho du khách..., là nhu cầu của nhiều bảo tàng tại Việt Nam hiện nay.

Bà Vương Lê Mỹ Học, Trưởng phòng Trưng bày Giáo dục, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho biết: "Số lượng hiện vật trong kho còn rất nhiều, khoảng hơn 5 nghìn hiện vật mỹ thuật ứng dụng và mỹ thuật dân gian. Lần trưng bày lần này chúng tôi thu hẹp không gian chỉ còn 1/3 so với trước đây. Số lượng gần 200 hiện vật trưng bày trực tiếp để giới thiệu tới công chúng. Số lượng còn lại chúng tôi số hóa để công chúng có thể tiếp tục tra cứu và xem thêm trên các màn hình tương tác. Việc sử dụng công nghệ đã giúp chúng tôi khắc phục hạn chế về không gian".

Theo ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, trong thời gian vừa qua, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã tích cực đẩy mạnh hoạt động chuyển đổi số. Có nhiều hoạt động ứng dụng mang lại hiệu quả, lợi ích cho khách tham quan. Ví dụ sản phẩm Imuseum VFA, thuyết minh đa phương tiện, triển lãm trực tuyến, 3D tour, thư viện điện tử… "Công nghệ đang góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng, phục vụ khách tham quan và quảng bá di sản mỹ thuật không chỉ trong nước mà còn ra khắp thế giới", ông Minh bày tỏ.

Trong khi đó, theo ông Đặng Minh Vệ, Phó Giám đốc Bảo tàng Hà Nội, hiện nay, hệ thống trưng bày của Bảo tàng Hà Nội mới sử dụng khoảng 8.750 trên tổng số hơn 73.000 tài liệu, hiện vật mà Bảo tàng đang lưu giữ, tức mới chỉ hơn 10%. Vì vậy, còn một khối lượng hiện vật rất lớn chỉ có thể đưa đến công chúng thông qua công nghệ số. Bảo tàng Hà Nội cũng đang xây dựng một trợ lý ảo AI. "Chúng tôi hướng tới một hình thức trải nghiệm mà khi khách tham quan đeo thiết bị hỗ trợ và di chuyển trong Bảo tàng, sẽ giống như có một hướng dẫn viên đi cùng để giới thiệu thông tin", ông Vệ tiết lộ. 

Không chỉ đưa công nghệ vào bảo tàng để thu hút công chúng, Bảo tàng Hà Nội còn làm mới những không gian trưng bày sắp đặt đương đại độc đáo. Chẳng hạn như những mảnh xác máy bay, vỏ bom vốn là hiện vật lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nội nay "hóa thân" thành tác phẩm gây ấn tượng thị giác trong không gian nghệ thuật mang tên "Chiến tranh và Hòa bình" tại khuôn viên Bảo tàng.

Nghệ sĩ Thu Trần, Đồng tác giả - tác phẩm sắp đặt "Chiến tranh và Hòa bình" cho rằng, một hiện vật, nếu trưng bày giống như trong bảo tàng, sẽ khó đẹp, khó cuốn hút. "Nhưng nếu chúng ta làm thành không gian như thế này, sẽ dẫn dắt người ta liên tưởng đến nhiều ttầng ý nghĩa. "Các hiện vật vẫn được sắp xếp ở cạnh nhau thôi nhưng có bàn tay của nghệ sĩ thì tôi tin rằng mọi thứ nó trở nên đẹp đẽ hơn và có ý nghĩa hơn" theo nghệ sĩ Thu Trần.

Ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội khẳng định, đối với Nghị quyết 80 và chương trình hành động của thành phố về phát triển văn hóa Việt Nam, ngoài việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, việc tạo ra không gian mới, những tác phẩm nghệ thuật đương đại sẽ làm phong phú thêm môi trường văn hóa của Thủ đô.

Bảo tàng hôm nay đã kể câu chuyện hết sức sinh động, thú vị, vừa làm mới cách tiếp cận tới du khách, vừa ứng dụng linh hoạt khoa học công nghệ, phù hợp với định hướng đổi mới các thiết chế văn hóa được nêu trong Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam!