Chiến thắng giải Quả cầu Vàng, K-pop tiếp tục giấc mơ chạm đến Grammy 2026

Ca khúc Golden từ bộ phim hoạt hình KPop Demon Hunters vừa giành giải cho Ca khúc gốc xuất sắc nhất (Best Original Song - Motion Picture) tại lễ trao giải Quả cầu Vàng lần thứ 83 diễn ra hôm 12/1 (theo giờ Việt Nam).

Đây là chiến thắng lịch sử, đánh dấu lần đầu tiên một ca khúc lấy cảm hứng từ K-pop và gắn liền với văn hóa Hàn Quốc nhận được vinh dự này tại một trong những giải thưởng điện ảnh - âm nhạc danh giá nhất Hollywood. Không chỉ vậy, bộ phim còn đoạt giải Phim hoạt hình xuất sắc nhất, khẳng định sức hút toàn cầu của câu chuyện về nhóm nhạc nữ bí mật săn quỷ.

Chiến thắng tại giải Quả cầu Vàng đã tạo đà mạnh mẽ cho Golden – ca khúc do nhóm giả tưởng HUNTR/X trình bày với giọng hát của Ejae, Audrey Nuna và Rei Ami – trên hành trình chinh phục Grammy 2026 sắp tới. Đây là một phần trong làn sóng đề cử lịch sử dành cho các nghệ sĩ K-pop hoặc các sản phẩm liên quan đến K-pop tại giải thưởng âm nhạc lớn nhất thế giới.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các ca khúc của nghệ sĩ K-pop – hoặc những sản phẩm gần gũi với K-pop – đã lọt vào 4 hạng mục chính (Big Four) trong danh sách đề cử Grammy. Rosé, thành viên nổi bật của nhóm Blackpink, trở thành nghệ sĩ K-pop đầu tiên nhận đề cử ở hạng mục Bản thu của Năm (Record of the Year) với siêu hit APT. – sự hợp tác cùng Bruno Mars. Ca khúc này đồng thời cạnh tranh ở hạng mục Ca khúc của Năm (Song of the Year) và Trình diễn song ca/nhóm pop xuất sắc nhất (Best Pop Duo/Group Performance).

Cùng trong hạng mục Ca khúc của Năm, Golden từ phần nhạc nền trong KPop Demon Hunters sẽ đối đầu trực tiếp với APT.. Trong khi đó, nhóm nữ đa quốc tịch Katseye – do HYBE (công ty quản lý BTS) và Geffen Records đồng sáng lập, được xây dựng theo mô hình đào tạo thần tượng K-pop nhưng hướng đến thị trường quốc tế – nhận đề cử Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất (Best New Artist).

Đây có phải là khoảnh khắc lịch sử thực sự cho K-pop?

Điều này còn tùy thuộc vào góc nhìn của từng người. Areum Jeong, Phó Giáo sư Nghiên cứu Hàn Quốc tại Đại học Bang Arizona (Mỹ) và tác giả cuốn K-pop Fandom: Performing Deokhu from the 1990s to Today, cho rằng phần lớn các đề cử này mang tính "phi lãnh thổ hóa, lai tạp" hơn là sự công nhận thuần túy dành cho K-pop truyền thống.

Bà nhận xét rằng dù Rosé được tuyển chọn và đào tạo theo hệ thống K-pop, và APT. có chứa một số motif từ trò chơi uống rượu Hàn Quốc, nhưng ca khúc không mang cảm giác sản xuất K-pop thuần địa phương. Tương tự với Katseye, dù được đào tạo và sản xuất dưới sự dẫn dắt của HYBE nhưng hướng đến khán giả phương Tây nhiều hơn.

Bà Jeong lập luận rằng cả APT. lẫn Gabriela của Katseye – đều cạnh tranh với Golden ở hạng mục Trình diễn song ca/nhóm pop xuất sắc nhất – dường như ít mang bản sắc K-pop hơn so với nhiều ca khúc khác đáng lẽ có thể được đề cử qua các năm. Điều tương tự áp dụng cho âm nhạc của KPop Demon Hunters: nó lấy cảm hứng từ văn hóa Hàn Quốc, nơi K-pop chỉ là ý tưởng khởi đầu hoặc motif để tạo ra những khả năng mới.

Trong khi đó, Mathieu Berbiguier, Giáo sư thỉnh giảng Nghiên cứu Hàn Quốc tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ), chỉ ra rằng các đề cử lần này khác biệt so với những lần trước vì Golden, APT. và Katseye đều sở hữu "yếu tố âm nhạc đại chúng chủ đạo". Đó là sự kết nối với một bộ phim Netflix đình đám (KPop Demon Hunters), sự hợp tác với Bruno Mars (APT.), và thành phần quốc tế cùng serie phim tài liệu Netflix của Katseye (Pop Star Academy: Katseye). "Điều này cho thấy K-pop không còn bị coi là chỉ dành cho một nhóm fan nhỏ nữa mà đã trở thành một phần của âm nhạc đại chúng toàn cầu. Giờ đây, khi nghĩ về nhạc pop nói chung, chúng ta cũng nghĩ đến K-pop như một phần của nó" - ông nói.

Còn Bernie Cho, chuyên gia ngành và chủ tịch công ty đại diện DFSB Kollective tại Hàn Quốc, đồng tình rằng các đề cử phản ánh sức hút quốc tế. "Tất cả đại diện cho một dạng K-pop hậu thần tượng, nơi Rosé, ba cô gái của HUNTR/X và Katseye thể hiện phiên bản toàn cầu hóa của K-pop. Chữ 'K' vẫn hiện diện, nhưng một số người có thể cho rằng các ca khúc không nhất thiết dành cho Hàn Quốc mà vượt ra ngoài biên giới. Đây là minh chứng cho sự đa dạng và năng động của K-pop hiện nay".

Vậy tại sao giờ đây các nghệ sĩ K-pop lại được công nhận?

Trong nhiều năm, Viện Hàn lâm Thu âm đã bỏ qua các nghệ sĩ K-pop lập kỷ lục như BTS, Seventeen hay Stray Kids. Jeong cho rằng một lý do chính là sự phản ứng của thế giới phương Tây đối với lời bài hát không phải tiếng Anh. "Không ngạc nhiên khi APT. và âm nhạc của Katseye – chủ yếu tiếng Anh và ít mang bản sắc K-pop hơn – được đề cử" - Berbiguier nói và bổ sung rằng đây là phản ánh xu hướng hiện tại của K-pop: ngày càng ít tiếng Hàn và nhiều tiếng Anh hơn.

Có thể còn một yếu tố khác. Tamar Herman, nhà báo âm nhạc và tác giả bản tin điện tử định kỳ về K-pop - Notes on K-pop, nhận xét rằng năm 2025 là năm kém sôi động đối với nhạc pop mới tại Mỹ – điều được xác nhận qua báo cáo giữa năm của hệ thống thu thập dữ liệu Luminate, cho thấy lượt stream nhạc mới giảm so với năm trước do thiếu các mega-hit thống trị bảng xếp hạng. "Đây là khoảnh khắc lớn cho K-pop, nhưng nó quá muộn màng. Những công nhận này phần nào phản ánh ngành công nghiệp âm nhạc Mỹ năm nay kém thành tích, buộc phải nhìn ra bên ngoài" - bà nói.

Tamar Herman tiếp tục lập luận rằng sự thừa nhận dành cho giải trí Hàn Quốc từ các ngành công nghiệp Mỹ mang tính biểu tượng cho sự suy giảm thống trị văn hóa Mỹ hơn là vì "K-pop thực sự xuất sắc – bởi K-pop đã xuất sắc từ rất lâu. Đây là sự công nhận cho sự cải thiện kể chuyện toàn cầu và định vị gu thẩm mỹ toàn cầu".

Bà Herman nhấn mạnh: "Tôi không muốn làm giảm giá trị của nó. Tất cả đều là những ca khúc pop thân thiện, dễ tiếp cận và chất lượng".

Và nếu không như vậy, chúng đã không kết nối được với khán giả rộng rãi. "Rõ ràng họ không chỉ là ca sĩ biểu diễn. Họ là nghệ sĩ thực thụ, ca sĩ và nhạc sĩ sáng tác" - Bernie Cho khẳng định.

Liệu một nghệ sĩ K-pop có lần đầu tiên mang về Grammy năm nay? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ.

"Tôi nghĩ không phải vấn đề nếu hay khi nào, mà là ai và bao nhiêu" - Bernie Cho  lạc quan. Những người khác thận trọng hơn. "Khó dự đoán" - Berbiguier nói, nhưng ông cho rằng "Golden" có khả năng cao hơn nhờ đà từ Quả cầu Vàng và sức hút từ bộ phim. Herman thì đưa ra câu trả lời "có và không", tùy thuộc vào định nghĩa đang thay đổi về K-pop. Sau cùng, HUNTR/X là nhóm nữ giả tưởng từ phim hoạt hình, không debut qua hệ thống công nghiệp âm nhạc K-pop thực thụ. Một chiến thắng cho Golden có thực sự là chiến thắng của K-pop? Đó vẫn là vấn đề tranh luận.

Dù kết quả Grammy 2026 ra sao – lễ trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 2 tại Nhà thi đấu đa năng Crypto.com ở Los Angeles – những đề cử này đã đánh dấu một vết nứt rõ rệt trên "pháo đài Grammy" vốn kiên cố bao năm với K-pop. Từ BTS liên tục bị bỏ qua dù được dự đoán mạnh mẽ ở hạng mục Trình diễn song ca/nhóm pop suốt ba năm 2021-2023, đến việc Grammy vẫn là giải thưởng âm nhạc lớn duy nhất tại Mỹ mà chưa nghệ sĩ K-pop nào từng giành chiến thắng, bức tường ấy giờ đây đã lung lay.

Grammy từ năm 1959 luôn được coi trọng vì nhấn mạnh giá trị nghệ thuật, với người thắng do thành viên Viện Hàn lâm Thu âm bình chọn. Tuy nhiên, giải thưởng này cũng chịu chỉ trích lâu năm vì thiên vị nghệ sĩ da trắng, bỏ qua phụ nữ và nghệ sĩ da màu. Gần đây, với những thay đổi như Beyoncé trở thành nghệ sĩ da màu đầu tiên thắng Album của Năm hay Kendrick Lamar đoạt nhiều hạng mục lớn, Grammy đang cho thấy dấu hiệu cởi mở hơn.

Trong bối cảnh ấy, sự hiện diện của nhiều ca khúc liên quan đến K-pop ở các hạng mục chính là bước ngoặt. Dù một số ý kiến cho rằng các đề cử tập trung vào sản phẩm tiếng Anh, hướng Mỹ mạnh mẽ, chúng vẫn là dấu chân ý nghĩa. Vết nứt trên bức tường Grammy đã xuất hiện. Liệu nó có lan rộng đủ để mở ra cánh cửa chiến thắng lịch sử? Toàn cầu đang hướng mắt về đó.