"Debí Tirar Más Fotos" của Bad Bunny sẽ tạo lịch sử tại Grammy?

Siêu sao Puerto Rico Bad Bunny có thể một lần nữa làm nên lịch sử tại lễ trao giải Grammy lần thứ 68 diễn ra vào ngày 1/2/2026.

Nghệ sĩ - tên thật Benito Antonio Martínez Ocasio - nhận tổng cộng 6 đề cử Grammy năm nay, trở thành ca sĩ hát tiếng Tây Ban Nha đầu tiên đồng thời được đề cử ở ba hạng mục chính: Album của Năm, Bài hát của Năm và Bản thu của Năm. Album được đánh giá cao Debí Tirar Más Fotos là album tiếng Tây Ban Nha thứ hai được đề cử Album của Năm. Album đầu tiên? Đó cũng chính là của Bad Bunny với Un Verano Sin Ti hồi năm 2022.

Thắng hay thua, các chuyên gia cho rằng các đề cử Grammy của Bad Bunny vẫn tạo sự đột phá, đánh dấu khoảnh khắc biểu tượng đối với cộng đồng người Mỹ Latin. Chỉ một tuần sau đó, anh sẽ trình diễn chính tại phần giữa giờ của trận Super Bowl – một cột mốc lịch sử khi trở thành nghệ sĩ Latin solo đầu tiên đảm nhận vai trò này.

Sự nghiệp bùng nổ từ những bài hát đăng trên SoundCloud

Bad Bunny, sinh ngày 10/3/1994 tại Vega Baja, Puerto Rico, lớn lên trong gia đình trung lưu với cha là tài xế xe tải và mẹ là giáo viên. Từ nhỏ, anh đã đam mê âm nhạc, tham gia ca đoàn nhà thờ đến năm 13 tuổi và sớm bị cuốn hút bởi reggaetón (thể loại nhạc dance sôi động, có nguồn gốc từ Puerto Rico vào những năm 1990, kết hợp nhịp điệu dancehall Caribbean, hip-hop và nhạc Mỹ Latin) qua các nghệ sĩ như Daddy Yankee hay Tego Calderón. Năm 2016, anh bắt đầu đăng tải bài hát lên SoundCloud, nhanh chóng được chú ý và ký hợp đồng với Hear This Music. Chỉ hai năm sau, anh chuyển sang Rimas Entertainment và tự sản xuất album đầu tay X 100PRE, đánh dấu bước ngoặt lớn.

Sự nghiệp của Bad Bunny bùng nổ với hàng loạt thành tích ấn tượng: Anh là nghệ sĩ được nghe nhiều nhất thế giới trên Spotify trong các năm 2020, 2021, 2022 và 2025 với hơn 19,8 tỷ lượt nghe chỉ riêng năm 2025. Album Un Verano Sin Ti từng là album được nghe nhiều nhất mọi thời đại trên nền tảng này. Anh sở hữu ba giải Grammy (tất cả ở hạng mục nhạc Latin "música urbana" - nhạc đô thị, bao trùm nhiều thể loại âm nhạc Latin đương đại, có nguồn gốc từ đường phố và chịu ảnh hưởng bởi R&B, hip-hop, dancehall, reggaeton, dembow và funk carioca), 17 giải Latin Grammy – trong đó album mới nhất quét sạch 5 giải lớn năm 2025, bao gồm Album của Năm. 

Các tour diễn của anh liên tục phá kỷ lục doanh thu và chuỗi hòa nhạc No Me Quiero Ir de Aquí tại Puerto Rico năm 2025 thu hút hàng chục nghìn khán giả, mang lại hàng trăm triệu đô la cho nền kinh tế địa phương.

Bad Bunny từng chia sẻ về hành trình của mình: "Tôi chỉ là một cậu bé từ Puerto Rico cố gắng tạo ra sự khác biệt". Từ việc làm nhân viên đóng gói hàng ở siêu thị để theo đuổi âm nhạc, anh đã trở thành biểu tượng với khả năng kết hợp đa dạng thể loại, từ reggaetón cổ điển đến rock, bachata hay soul. Anh tự hào khẳng định: "Nếu ngày mai tôi muốn phát hành album rock hay bachata, không ai có thể ngăn cản tôi – tại sao không thể?".

Anh cũng nhấn mạnh vai trò của âm nhạc: "Âm nhạc thuộc về mọi người" và "Tôi muốn âm nhạc của mình phản ánh hành trình của tôi". Với Bad Bunny, thành công không làm anh thay đổi: "Tôi vẫn là Benito, số dư tài khoản thay đổi nhưng con người tôi thì không".

Các đề cử lịch sử phản ánh tinh thần thời đại văn hóa

Bà Vanessa Díaz, Phó giáo sư nghiên cứu Chicano và Latino tại Đại học Loyola Marymount (Mỹ), đồng tác giả cuốn sách P FKN R: How Bad Bunny Became the Global Voice of Puerto Rican Resistance (P FKN R: Bad Bunny đã trở thành tiếng nói toàn cầu đại diện cho Puerto Rico như thế nào), nhận định rằng các đề cử của Bad Bunny không chỉ dừng lại ở nghệ thuật cá nhân mà còn là "sự công nhận rất đáng hoan nghênh dành cho âm nhạc Latin đang ngày càng phát triển".

Còn ông Albert Laguna, Phó giáo sư nghiên cứu dân tộc, chủng tộc, di cư và nghiên cứu Mỹ tại Đại học Yale (Mỹ), bổ sung: "Âm nhạc từ vùng Caribe nói tiếng Tây Ban Nha đã định hình gu thẩm mỹ âm nhạc toàn cầu từ thế kỷ 19. Bad Bunny là một mắt xích nữa trong chuỗi dài sự phổ biến của âm nhạc Caribe trên sân khấu thế giới".

Thế mà trước đó, phần lớn âm nhạc này – đặc biệt là thể loại trap Latin và reggaetón mà Bad Bunny khởi đầu và tiếp tục sử dụng trong các tác phẩm mới – từng bị đẩy ra bên lề ở Puerto Rico, tương tự như hip-hop ở Mỹ.

Bà Díaz chỉ ra rằng reggaetón "xuất phát từ những cộng đồng bị đẩy ra rìa nhất ở Puerto Rico. Việc Bad Bunny nhận đề cử ở ba hạng mục chính, với một nghệ sĩ lớn lên từ nhạc trap… chính là điều đột phá nhất".

Trong khi đó, bà Petra Rivera-Rideau, phó giáo sư nghiên cứu Mỹ tại Đại học Wellesley và đồng tác giả cuốn P FKN R, cho rằng yếu tố này đặc biệt đáng chú ý vì các tổ chức thường bỏ qua những thể loại bị đẩy ra bên lề này – kể cả tại lễ trao giải Latin Grammy - giải thưởng gần gũi với Grammy.

Một chiến thắng ở các hạng mục lớn có thể mang "ý nghĩa biểu tượng sâu sắc", bà Petra nói nhưng với một lưu ý: "Tôi rất muốn xem liệu điều này có mở cửa cho những nghệ sĩ khác hay không".

Chính Bad Bunny cũng không tránh khỏi định kiến của Viện Hàn lâm Thu âm: Anh đã có ba giải Grammy trong sự nghiệp, nhưng tất cả đều ở hạng mục "música urbana" dù anh là nghệ sĩ được nghe nhiều nhất hành tinh.

Sức hút từ địa phương đến toàn cầu trong Debí Tirar Más Fotos

Phát hành ngày 5/1/2025, Debí Tirar Más Fotos là album thứ 6 của Bad Bunny, gồm 17 ca khúc với sự góp mặt của các nghệ sĩ như Chuwi, Omar Courtz, Dei V hay RaiNao. Album nhanh chóng đứng đầu Billboard 200, trở thành album thứ tư của anh đạt vị trí này và là album tiếng Tây Ban Nha thứ 6 dẫn đầu bảng xếp hạng Mỹ.

Trong Debí Tirar Más Fotos, Bad Bunny và các nhà sản xuất như Tainy, MAG, La Paciencia đã khéo léo lồng ghép phong cách dân gian truyền thống Puerto Rico vào bối cảnh đương đại. Trap Latin và reggaetón không bị bỏ qua mà được hòa quyện với nhạc jíbara, salsa, bomba, plena và thậm chí aguinaldo – một loại nhạc Giáng sinh – trong ca khúc Pitorro de Coco. Các track nổi bật như Nuevayol mở đầu bằng sample (âm thanh gốc) từ Un Verano en Nueva York của El Gran Combo de Puerto Rico, chuyển sang nhịp dembow sôi động; trong khi đó Baile Inolvidable mang âm hưởng salsa cổ điển; hay Debí Tirar Más Fotos (DtMF) – ca khúc chủ đề – là bản hit số 1 Billboard Global 200 (tuần 10-16/1/2025).

Dù các album trước của Bad Bunny cũng hòa trộn nhiều thể loại – bao gồm bossa nova, mambo, rock, merengue… – nhưng album này mang tính "nội địa" hơn hẳn, sử dụng nhiều nhạc cụ sống và lấy cảm hứng trực tiếp từ tuổi thơ anh.

Ông Laguna xem Debí Tirar Más Fotos là thách thức trực tiếp đối với "công thức thành công ngôi sao pop toàn cầu", mà ông mô tả là nghệ sĩ thành công ở địa phương, rồi dần "làm loãng" âm nhạc để dễ tiếp cận khán giả thế giới.

"Bad Bunny đi ngược lại hoàn toàn. Đây là album Puerto Rico nhất của anh từ trước đến nay" - ông Laguna nói. Ông hy vọng album sẽ truyền tải thông điệp đến các nghệ sĩ khác rằng họ cũng có thể tìm cảm hứng từ nguồn cội và lịch sử của mình.

Bad Bunny từng chia sẻ về ý nghĩa album: "Tôi là người Puerto Rico, tôi là người Caribe, và âm nhạc, văn hóa cùng lịch sử đất nước chảy trong huyết quản tôi, từ plena đến reggaetón. Ở đỉnh cao sự nghiệp và danh tiếng, tôi muốn cho thế giới thấy tôi là ai, Benito Antonio là ai, và Puerto Rico là gì".

Anh giải thích tiêu đề: "Ảnh là những khoảnh khắc đã sống, kỷ niệm của những điều đã xảy ra. Tôi không hay chụp ảnh hay đăng story, tôi từng nghĩ sống trọn vẹn khoảnh khắc là đủ. Nhưng giờ tôi nhận ra, trong khi còn sống, phải yêu thương hết mình". Anh còn gọi đây là album anh yêu thích nhất, dễ dàng sáng tác nhất và "album Puerto Rico nhất từ trước đến nay".

Bà Díaz nhận định: "Còn rất nhiều âm nhạc Latin tuyệt vời bị bỏ qua, và đó chính là lý do khoảnh khắc này đẹp đẽ đến vậy. Đó là lý do nó giống như một chiến thắng cho tất cả người Mỹ Latin".

Theo bà Díaz, nếu Bad Bunny thắng, điều đó sẽ "tương đương với khoảnh khắc Halle Berry trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên đoạt Oscar Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Đó là một cột mốc lịch sử".

Sức hút đa thế hệ của album

Bà Rivera-Rideau cho rằng một lý do Debí Tirar Más Fotos gây tiếng vang lớn là không chỉ bởi sử dụng nhạc dân gian bên cạnh nhạc đô thị, mà còn ở âm thanh. Các thể loại truyền thống "dễ tiếp cận hơn" với những khán giả vẫn giữ quan điểm cũ về trap Latin và reggaetón. Kết quả là sự kết hợp âm thanh tạo nên một album "phổ biến qua các thế hệ".

Nhưng điều đó chỉ thành công vì "âm nhạc thực sự thú vị. Nếu chỉ là nhạc truyền thống thuần túy, album sẽ không đạt được thành công như vậy", bà giải thích. "Về mặt âm nhạc, nó cực kỳ sáng tạo và làm cho nhiều thể loại cũ mà người Puerto Rico vẫn nghe trở nên dễ tiếp cận, đồng thời toàn cầu hóa những thể loại địa phương này theo cách chưa ai làm được".

Sức hút đa thế hệ ấy cũng thể hiện rõ ở chuỗi biểu diễn lịch sử của Bad Bunny tại Puerto Rico, với khán giả đa dạng về độ tuổi và nguồn gốc. Bad Bunny từng nói: "Âm nhạc có sức mạnh truyền cảm hứng cho thế giới" và với Debí Tirar Más Fotos, anh đã chứng minh điều đó bằng cách mang âm hưởng quê hương đến hàng tỷ lượt nghe toàn cầu.