Cảnh báo nguy cơ bệnh Whitmore bùng phát sau mưa lũ

Bệnh Whitmore (Melioidosis) tuy không lây lan thành dịch nhưng có tỉ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện kịp thời. Sau các đợt mưa lớn và ngập lụt, nguy cơ mắc bệnh thường có xu hướng gia tăng do vi khuẩn phát tán trong môi trường đất và nước.

Cảnh giác với “vi khuẩn trong đất”

Thái Lan vừa phát đi cảnh báo khẩn sau khi ghi nhận 732 ca mắc Whitmore, trong đó có 23 trường hợp tử vong. Những ca bệnh này chủ yếu tập trung ở nhóm lao động nông nghiệp tiếp xúc trực tiếp với đất và nước. Trước tình hình dịch bệnh tại nước láng giềng và nguy cơ diễn biến phức tạp của các ca bệnh rải rác trong nước, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân cần chủ động nâng cao ý thức bảo vệ và nhận biết sớm các triệu chứng để kịp thời điều trị.

Bệnh Whitmore do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Loại vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và các nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm. Theo các chuyên gia y tế, con người có thể mắc bệnh thông qua ba con đường chính:

- Tiếp xúc trực tiếp: Vi khuẩn xâm nhập qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da khi làm việc hoặc di chuyển trong môi trường bùn đất, nước bẩn.

- Hô hấp: Hít phải bụi hoặc các giọt nước li ti có chứa vi khuẩn.

- Tiêu hóa: Sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.

Các biểu hiện lâm sàng của bệnh Whitmore rất đa dạng như sốt, ho, đau ngực, xuất hiện áp xe ở nhiều cơ quan hoặc gây nhiễm trùng ngoài da. Do những dấu hiệu này thường tương đồng với nhiều bệnh lý khác, đội ngũ y tế thường gặp không ít khó khăn trong việc chẩn đoán chính xác bệnh ở giai đoạn sớm. Trong trường hợp bệnh diễn biến nặng mà không được can thiệp kịp thời, bệnh nhân có thể đối mặt với tình trạng nhiễm trùng huyết hoặc sốc nhiễm trùng, dẫn đến nguy cơ tử vong cao.

Nhóm đối tượng có nguy cơ cao

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể nhiễm vi khuẩn, nhưng những người có bệnh nền sau đây cần đặc biệt thận trọng:

1. Bệnh nhân đái tháo đường.

2. Người mắc bệnh gan, thận hoặc bệnh phổi mạn tính.

3. Người bị suy giảm miễn dịch.

4. Người lao động thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với đất và nước bẩn (nông dân, công nhân vệ sinh).

Tại Việt Nam, số ca bệnh thường có xu hướng tăng lên sau các đợt mưa lớn, bão lũ do vi khuẩn từ trong đất bị phát tán ra môi trường nước.

Các biện pháp phòng bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế

Để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

- Sử dụng đồ bảo hộ: Luôn đeo găng tay, đi ủng hoặc giày khi lao động, làm ruộng, dọn dẹp vệ sinh môi trường sau mưa lũ. Tuyệt đối không đi chân trần tại các vùng đất ẩm ướt, bùn lầy.

- Chăm sóc vết thương: Che kín các vết thương hở, vết loét bằng băng chống thấm. Nếu vết thương tiếp xúc với bùn đất, cần rửa sạch ngay lập tức bằng nước sạch và xà phòng.

- Vệ sinh cá nhân và ăn uống: Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên. Đảm bảo ăn chín, uống sôi và sử dụng nguồn nước sinh hoạt sạch sẽ.

- Hạn chế tiếp xúc nguồn nước nghi ô nhiễm: Không tắm, bơi hoặc ngụp lặn ở ao, hồ, kênh rạch nơi nước bị đọng lâu ngày hoặc nghi ngờ bị ô nhiễm.

- Theo dõi sức khỏe: Sau khi tiếp xúc với môi trường nguy cơ (đất, nước bẩn), nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, nổi áp xe hoặc nhiễm trùng da, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị chuyên môn.

Người dân không nên hoang mang nhưng tuyệt đối không được chủ quan. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ là yếu tố quyết định để đẩy lùi bệnh Whitmore.