Phút 20 trận Đức gặp Anh ở vòng 1/8 World Cup 2010, Manuel Neuer đặt bóng xuống khu vực 5m50 rồi thực hiện một cú phát bóng siêu dài.
1. Trái bóng vượt qua toàn bộ tuyến giữa, đến thẳng vòng cấm. Miroslav Klose dùng sức vượt qua Matthew Upson, đưa quả bóng nhẹ nhàng vượt qua David James ghi bàn mở tỷ số. Neuer được tính một đường kiến tạo. Đức thắng 4-1.
Đấy là một cú phát bóng không khác gì đường chuyền hạng nhất: Bóng đi căng, không quá bổng, nhưng liệng một cách khó phán đoán và xoáy ngược lại khi chạm đất. Nhiệm vụ của Klose sau đó cực kỳ đơn giản, vì hàng phòng ngự của đội tuyển Anh đã hoàn toàn bất ngờ với quả phất bóng này.
4 năm sau, cũng ở vòng 1/8 World Cup, Neuer lại đi vào lịch sử World Cup bằng một màn trình diễn kinh điển nữa, không phải kiến tạo, mà là cản phá các cơ hội như một hậu vệ quét.
Algeria liên tục chuyền ra phía sau hàng phòng ngự dâng rất cao của đội tuyển Đức, nhưng không thể vượt qua bức tường vô hình Neuer dựng lên. Thủ môn của Bayern Munich chạy khỏi vòng cấm hết lần này đến lần khác, phá bóng, đánh đầu, xoạc bóng và tranh chấp như một trung vệ. Anh thực hiện 10 pha can thiệp kiểu ấy, nhiều nhất trong một trận World Cup kể từ khi các dữ liệu chi tiết được ghi nhận.
Với kỹ năng chuyền bóng lẫn đọc tình huống đều hoàn hảo, Neuer đã độc chiếm khung thành của đội tuyển Đức suốt 2 thập niên qua. Kể từ khi Di Mannschaft thực hiện một cuộc cách mạng bóng đá tấn công triệt để, dâng đội hình lên rất cao và cần một thủ môn dọn dẹp khoảng không mênh mông phía sau, cũng như phát động tấn công từ vị trí thấp nhất.
2. Khi Đức có bóng, Neuer có thể trở thành người đầu tiên triển khai tấn công. Nếu đối phương pressing, Neuer tạo thêm một điểm chuyền. Nếu tiền đạo phía trên đã chạy vào khoảng trống, anh có thể bỏ qua 1 hoặc 2 tuyến bằng một đường chuyền dài.
Khi Đức mất bóng, Neuer lại đứng cao để kiểm soát khoảng trống phía sau hậu vệ. Các trung vệ nhờ đó được phép tiến lên. Tuyến giữa có thể tạo pressing gần bóng hơn. Khoảng cách giữa các tuyến được thu lại.
Neuer đã 40 tuổi rồi, và chỉ cần một khoảnh khắc “mắt mờ, chân chậm” thôi, thì cả hệ thống sẽ sụp đổ
Một thủ môn bình thường được giao bảo vệ khung thành. Neuer bảo vệ quyền dâng cao của cả đội bóng. Nói nôm na, anh khiến sân bóng trong mắt đội tuyển Đức ngắn lại.
Khi công bố danh sách dự World Cup 2026, Nagelsmann không chỉ gọi Neuer trở lại sau khi anh đã giã từ đội tuyển. Ông còn trao luôn vị trí số 1 cho một thủ môn 40 tuổi.
Sau đó, Nagelsmann nói rằng nếu Đức muốn có một kỳ World Cup thành công, họ cần Neuer đạt phong độ cao nhất. Nghe qua, đó là một lời khen, nhưng cũng giống một lời thú nhận.
3. Đức đã biến khả năng phán đoán của một cá nhân thành một phần quan trọng trong cách cả đội vận hành. Khi Neuer quyết định đúng, hệ thống trông rất hiện đại: Hàng thủ đứng cao, tuyến giữa ép sát, khoảng trống được kiểm soát và thủ môn trở thành cầu thủ thứ 11.
Nhưng không có chiến thuật nào có thể quyết định thay Neuer lúc nào phải lao ra, lúc nào nên đứng lại, khi nào nên chuyền ngắn và khi nào phải phát bóng vượt tuyến.
Những quyết định ấy diễn ra trong vài phần giây, và phụ thuộc duy nhất vào cảm giác bóng của Neuer. Nghĩa là phần hiện đại nhất trong hệ thống chiến thuật của Đức cuối cùng vẫn phụ thuộc vào thứ rất khó hệ thống hóa: Phản xạ, tốc độ và phán đoán của một người.
Neuer từng biến những quyết định mạo hiểm thành thói quen. Thành công kéo dài khiến người ta quên rằng chúng vẫn là những quyết định mạo hiểm.
Tháng 12/2024, trong trận Bayern gặp Leverkusen tại Cúp quốc gia Đức, Neuer lại lao ra khỏi vòng cấm để đối đầu với Jeremie Frimpong.
Lần này anh đã lao ra chậm. Neuer va thẳng vào Frimpong, nhận thẻ đỏ đầu tiên trong sự nghiệp kéo dài gần 2 thập kỷ. Bayern phải chơi thiếu người từ phút 17, thua 0-1 và bị loại. Sau trận, chính Neuer thừa nhận anh đã phán đoán sai.
Đó không phải lần duy nhất mặt trái trong cách chơi của anh xuất hiện.
Tại World Cup 2018, khi Đức tuyệt vọng tìm bàn thắng trước Hàn Quốc, Neuer dâng lên gần giữa sân, mất bóng và nhìn Son Heung Min ghi vào khung thành bỏ trống.
Đức khi ấy đã ở thế phải mạo hiểm, nên không thể đổ thất bại lên đầu thủ môn. Nhưng khung hình ấy vẫn rất đáng nhớ: Người từng mở rộng phạm vi hoạt động của thủ môn đến gần nửa sân cuối cùng bị chính khoảng trống mình bỏ lại trừng phạt. Đó là điều khiến quyết định của Đức tại World Cup này trở nên vừa hợp lý, vừa… nguy hiểm. Neuer đã 40 tuổi rồi, và chỉ cần một khoảnh khắc "mắt mờ, chân chậm" thôi, thì cả hệ thống sẽ sụp đổ chỉ vì một động tác hụt của anh.
Xem tin tức mới nhất World Cup 2026
Xem lịch thi đấu World Cup 2026
Xem bảng xếp hạng World Cup 2026
Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026
Phạm An
