Lionel Messi đặt gầm giày vào bắp chân Aissa Mandi trước khi kịp chạm bóng. Mandi ngã xuống. Messi giơ tay. Trọng tài Szymon Marciniak thổi phạt nhưng không rút thẻ. Phòng VAR kiểm tra rồi để trận đấu tiếp tục.
Messi được thiên vị ở World Cup 2026
1. Messi ở lại sân và ghi 3 bàn, sau một chuỗi những quyết định gây nhiều tranh cãi: Nếu chỉ một trong số các quy trình kể trên cho rằng Messi đã phạm lỗi ác ý, thì thẻ đỏ cho anh cũng không phải chuyện đáng ngạc nhiên.
Nếu điều đó xảy ra, World Cup của Argentina lẫn Messi có thể đã rẽ qua một hướng hoàn toàn khác. Tất nhiên là không ai luận anh hùng bằng chữ nếu, nhưng mọi thứ đều đưa đến một kết luận tương đối dễ dàng: Messi đã được thiên vị.
Ngay cả khi xem lại, đó cũng là một tình huống không thật sự rõ ràng. Messi có vẻ chậm chân hơn là cố tình làm đau đối thủ. Các cầu thủ Algeria cũng không lập tức bao vây trọng tài. Không có cuộc xô xát, không có cơn giận tập thể và không có tín hiệu nào trên sân nói rằng một tội ác vừa xảy ra. Có lẽ chính đối thủ cũng nghĩ rằng Messi không cố ý.
Chỉ khi hình ảnh được làm chậm, gầm giày của Messi mới hiện ra rõ ràng trên bắp chân Mandi. Nhưng trọng tài không được phán xét chỉ bằng một hình ảnh. Ông còn phán xét cường độ, ý định, hậu quả và bối cảnh. Và dù luật không cho phép, trong bối cảnh ấy còn tồn tại một dữ kiện khác: Người thực hiện pha vào bóng là Lionel Messi.
2. Một thí nghiệm với 38 trọng tài cho họ xem cùng những đoạn phim va chạm. Nhóm được cung cấp thông tin rằng một đội có tiếng chơi hung hăng rốt cục đã đưa ra nhiều quyết định bất lợi hơn cho đội đó. Hình ảnh giống nhau; thứ thay đổi chỉ là danh tiếng được đặt vào đầu người xem.
Gầm giày Messi rõ ràng đã ghim vào bắp chân của Aissa Mandi, nhưng ngay cả thế thì có sao đâu cơ chứ? Ảnh cắt từ clip
Một nghiên cứu khác về bóng đá Na Uy phát hiện các đội thành công được hưởng lợi trong những tình huống phạt đền còn mơ hồ. Nghiên cứu công bố năm 2026, dựa trên hơn 7.000 quyết định ở 5 giải hàng đầu châu Âu, cũng tìm thấy lợi thế có hệ thống dành cho đội mạnh, đặc biệt khi quyết định mang hậu quả lớn.
Không nghiên cứu nào chứng minh Messi được bảo kê. Nhưng chúng cho thấy danh tiếng, vị thế và kỳ vọng có thể len vào những quyết định tưởng như hoàn toàn chuyên môn.
Về mặt hình ảnh, Messi chưa bao giờ trông giống một cầu thủ có hồ sơ bạo lực. Nhưng anh cũng không phải một cầu thủ hiền lành gì cho cam. Có lẽ ai cũng nhớ rằng tiền đạo người Argentina đã từng chạy thẳng đến băng ghế huấn luyện của đội tuyển Hà Lan, làm động tác đôi tai lừa để chế giễu Louis van Gaal. Chưa hết, anh còn quát Wout Weghorst rất dõng dạc "nhìn gì, đồ ngu?" khi tiền đạo cao kều này lỡ đi ngang qua.
5 năm trước, ở trận tranh Siêu Cúp TBN, khi Barcelona sắp thua Athletic Bilbao, Messi vung tay đánh Villalibre trong một tình huống không bóng. VAR can thiệp, anh nhận chiếc thẻ đỏ đầu tiên trong 753 trận chính thức cho đội một Barcelona và sau đó bị treo giò 2 trận. Xa hơn nữa, vào năm 2012, tiền vệ Royston Drenthe của Real Madrid tố cáo rằng Messi đã gọi anh là một "tên mọi đen".
Trước đó 1 năm, cuối trận El Clásico tại Bernabéu, khi bóng sắp ra biên, Messi không dừng lại mà sút rất mạnh thẳng vào khu vực CĐV Real Madrid ở cự ly gần. Khán giả phản ứng dữ dội và các cầu thủ Real lập tức lao tới chất vấn, nhưng không có gì xảy ra cả.
3. Sau Copa América 2019, Messi thậm chí từ chối dự lễ nhận huy chương đồng và cáo buộc giải đấu có tham nhũng, thiên vị chủ nhà Brazil. CONMEBOL sau đó cấm anh thi đấu quốc tế 3 tháng và phạt 50.000 USD. Và hãy nhớ rằng anh cũng chính là người đã đưa ra tối hậu thư cho Pep Guardiola rằng "hoặc tôi, hoặc Ibrahimovic" để dẫn đến kết cục là tiền đạo người Thụy Điển phải rời Camp Nou.
Messi không phải thánh nhân. Điều đặc biệt là sau hơn 20 năm, hào quang của anh vẫn đủ mạnh để mỗi lần nổi nóng được nhìn như một ngoại lệ, thay vì một phần tính cách. Khó có thể kết luận rằng trọng tài đã thiên vị rõ ràng, nhưng một cú đạp ghim gầm giày có thể mang đến hậu quả rất khác nếu bạn không phải là Lionel Messi. Nhưng thiên tài dường như có đặc quyền ấy: Bẻ cong thực tại và làm cho bạn cảm thấy sự ưu ái dành cho anh ta là hợp lý. Ngay cả khi đã liệt kê ra đủ những dữ liệu chứng minh rằng Messi không hề hiền lành, thì chính tôi cũng cảm thấy tiền đạo người Argentina không xứng đáng phải nhận thẻ đỏ, trước cú hat-trick sẽ còn được nhắc đến rất lâu nữa vào lưới Algeria.
Hiệu ứng hào quang
Năm 1920, nhà tâm lý học Edward Thorndike nghiên cứu cách các sĩ quan đánh giá cấp dưới trong quân đội. Người chấm được yêu cầu tách biệt hoàn toàn những phẩm chất như thể hình, trí thông minh, năng lực lãnh đạo và tính cách. Nhưng kết quả cho thấy họ gần như không làm được điều đó.
Trong nhóm 137 học viên hàng không, điểm trí thông minh có tương quan 0,51 với thể hình, 0,58 với khả năng lãnh đạo và 0,64 với tính cách. Một người đã gây được ấn tượng tốt ở một phương diện thường tiếp tục được đánh giá tốt ở những phương diện không thật sự liên quan.
Thorndike gọi sai lệch này là "hiệu ứng hào quang": Ấn tượng chung về một con người tràn sang và nhuộm màu những phán xét cụ thể.
Điều đáng chú ý là người đánh giá không nhất thiết nói dối hay cố tình thiên vị. Họ vẫn tin mình đang nhận xét từng phẩm chất một cách độc lập.
Với Messi, cơ chế có thể cũng diễn ra như vậy. 20 năm thiên tài, hình ảnh ít bạo lực và uy tín gần như tuyệt đối khiến một pha vào bóng mơ hồ dễ được hiểu là chậm chân hơn là ác ý. Không ai cần ra lệnh bảo vệ Messi. Hào quang tự làm phần việc đó.
Xem tin tức mới nhất World Cup 2026
Xem lịch thi đấu World Cup 2026
Xem bảng xếp hạng World Cup 2026
Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026
