Trận thua Anh 4-6 ở trận tranh hạng Ba cũng là lần cuối Didier Deschamps dẫn dắt đội tuyển Pháp trên cương vị huấn luyện viên trưởng. Dù không thể khép lại hành trình bằng một cái kết trọn vẹn tại World Cup 2026, những gì ông để lại cho bóng đá Pháp vẫn là một di sản đồ sộ.

1. Khi Deschamps tiếp quản đội tuyển Pháp vào năm 2012, "Les Bleus" vẫn chưa thoát khỏi những bất ổn kéo dài từ thời Raymond Domenech đến Laurent Blanc. Trong 14 năm dẫn dắt đội tuyển, từ 2012 đến 2026, Deschamps trở thành HLV có thời gian cầm quân lâu nhất trong lịch sử bóng đá Pháp, đồng thời mở ra một trong những giai đoạn thành công nhất của đội tuyển. Đỉnh cao là chức vô địch World Cup 2018, ngôi á quân EURO 2016 và danh hiệu UEFA Nations League 2020-2021.

Lối chơi mà Deschamps xây dựng không hào nhoáng, thậm chí nhiều thời điểm bị xem là quá thực dụng. Điều đó khiến ông không ít lần bị chỉ trích, bởi bóng đá Pháp luôn sở hữu dàn cầu thủ đủ sức chơi thứ bóng đá đẹp mắt và cống hiến hơn. Tuy nhiên, Deschamps có đủ uy tín để bảo vệ triết lý của mình. Từng là đội trưởng đưa Pháp vô địch World Cup 1998 và EURO 2000, ông hiểu rằng ở cấp độ đội tuyển quốc gia, hiệu quả luôn quan trọng hơn tính giải trí.

Thực tế đã chứng minh lựa chọn của Deschamps là đúng. Ngay cả Tây Ban Nha cũng phải mất hơn 1 thập kỷ sau chức vô địch World Cup 2010 mới thực sự tìm lại vị thế dưới thời Luis de la Fuente. Điều đó cho thấy duy trì thành công ở bóng đá đội tuyển khó khăn đến mức nào.

Trong 3 kỳ World Cup gần nhất, Deschamps đưa Pháp vô địch năm 2018, giành ngôi á quân năm 2022 và xếp hạng 4 tại World Cup 2026. Thành tích ấy đủ để khẳng định giá trị của triết lý mà ông theo đuổi. Quan trọng hơn, Deschamps đã đưa tuyển Pháp trở lại vị thế ứng viên hàng đầu ở mọi giải đấu lớn sau nhiều năm đánh mất sự ổn định. Ông vừa tạo điều kiện để những ngôi sao như Kylian Mbappe phát huy hết phẩm chất, vừa duy trì được sự cân bằng bằng một hàng thủ chắc chắn và tuyến giữa giàu sức chiến đấu.

2. Vậy vì sao World Cup 2026 lại trở thành giải đấu kém thành công nhất của Deschamps so với 2 kỳ World Cup trước?

Thực tế, đội hình Pháp đến Mỹ, Canada và Mexico không hề thua kém về chất lượng. Những trụ cột như Kylian Mbappe, Ousmane Dembele, Michael Olise hay Aurelien Tchouameni đều góp mặt, và Pháp vẫn được xem là một trong những ứng viên vô địch bên cạnh Argentina và Tây Ban Nha.

Theo tôi, ở kỳ World Cup cuối cùng trên cương vị HLV trưởng, Deschamps đã cố gắng thay đổi cách tiếp cận. Thay vì trung thành với lối chơi thực dụng từng làm nên thành công, ông muốn Pháp chơi chủ động và cởi mở hơn. Điều đó được phản ánh qua 20 bàn thắng sau 8 trận đấu.

Tuy nhiên, sự thay đổi ấy cũng mang đến hệ quả. Deschamps dành nhiều thời gian hoàn thiện cách vận hành của đội nhà hơn là chuẩn bị các phương án để khắc chế từng đối thủ. Trước trận bán kết gặp Tây Ban Nha, không khó để nhận ra Pháp vẫn triển khai lối chơi quen thuộc và gần như không có phương án dự phòng khi bị đối phương hóa giải. Điều này khiến họ tiếp tục thất bại trước Tây Ban Nha, đối thủ từng đánh bại Pháp ở bán kết EURO 2024 và chung kết Nations League.

Đến trận tranh hạng Ba với Anh, tinh thần của nhiều cầu thủ Pháp rõ ràng đã bị ảnh hưởng sau thất bại ở bán kết. Việc Deschamps trao cơ hội cho nhiều cầu thủ dự bị như Malo Gusto hay Ibrahima Konate càng khiến hệ thống phòng ngự bộc lộ nhiều sai sót và phải nhận tới 6 bàn thua.

Dù không thể đưa Pháp vào chung kết World Cup lần thứ 3 liên tiếp, Deschamps vẫn xứng đáng được ghi nhận là người đã hồi sinh một trong những nền bóng đá lớn nhất thế giới. Trong suốt 14 năm cầm quân, ông không chỉ mang về những danh hiệu mà còn xây dựng lại hình ảnh một tuyển Pháp luôn bước vào mọi giải đấu lớn với tư cách ứng viên hàng đầu.