Hơn 80% trong số 100 đội bước vào vòng Chung khảo AI Thực chiến 2026 từng đạt giải quốc gia, quốc tế. Nhiều giải pháp của các đội đã được triển khai trong thực tế, mặt bằng thí sinh được đánh giá vượt trội so với mùa đầu tiên, cho thấy Việt Nam đang có một lực lượng nhân sự trẻ giàu tiềm năng trong lĩnh vực AI.
Nhưng sau việc phát hiện những thí sinh từ một cuộc thi trên sóng truyền hình, là bài toán lớn hơn: kết nối, giữ chân và tạo môi trường để lực lượng này tiếp tục phát triển, đóng góp cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phát triển đất nước đúng như tinh thần Nghị quyết 57 - NQ/TW của Bộ Chính trị.
Chung khảo “AI thực chiến 2026” quy tụ 100 đội xuất sắc, được lựa chọn từ khoảng 1000 hồ sơ đăng kí tham gia
Mặt bằng thí sinh không dừng ở "tiềm năng"
Từ gần 1.000 đội đăng ký, 100 đội được lựa chọn vào vòng Chung khảo toàn quốc Cuộc thi AI Thực chiến 2026, diễn ra từ ngày 6-8/10/2026. Vòng Chung khảo quy tụ các đội thi có thành tích và năng lực nổi bật trong lĩnh vực AI. Độ tuổi trung bình của thí sinh là 22,4 tuổi, trong đó 60% ở độ tuổi 18-22; thí sinh nhỏ tuổi nhất mới 15 tuổi.
Điểm đáng chú ý của mùa thi năm nay không chỉ nằm ở quy mô, số lượng thí sinh mà còn ở những dấu ấn các đội đã tạo được trước khi bước vào vòng Chung khảo. Theo ông Huy Nguyễn, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, nhiều đội thi không chỉ có thành tích tại các sân chơi chuyên môn mà còn sở hữu những giải pháp đã được đưa vào ứng dụng thực tế.
Ông Huy Nguyễn, Trưởng ban Công nghệ - HH Dữ liệu Quốc gia, Trưởng Tiểu ban Công nghệ và Điều hành thi đấu Cuộc thi AI Thực chiến 2026
"Chất lượng các đội thi năm nay thực sự rất ấn tượng, khiến Ban chuyên môn và các giám khảo rất xúc động. Trong 100 đội có mặt ngày hôm nay, hơn 80% các đội đều từng đạt giải quốc gia, quốc tế. Không chỉ dừng lại ở các cuộc thi, những giải pháp của các bạn cũng đã được triển khai thực tế và được sử dụng ở rất nhiều nơi trên thế giới" - ông Huy Nguyễn chia sẻ với PV báo Thể thao và Văn hoá/TTXVN.
Năng lực của các đội được thể hiện trên cả bốn nhóm: nghiên cứu, thi đấu, phát triển sản phẩm và mã nguồn mở. Trong Top 100, có đội phát triển hệ thống AI y tế đạt chứng nhận FDA 510(k) của Mỹ; có đội sở hữu công nghệ xác thực khuôn mặt đạt chuẩn iBeta/ISO 30107-3 Level 2, đang được vận hành trong hệ thống ngân hàng.
Các thí sinh tham gia cuộc thi có độ tuổi khá trẻ
Ở nhóm sản phẩm, có đội sở hữu sản phẩm phục vụ hơn 350.000 người dùng; các mô hình AI tiếng Việt trên Hugging Face đạt 35.000-76.000 lượt tải mỗi tháng; hệ thống Agentic AI hỗ trợ hơn 10.000 nhân sự ngân hàng. Một số thành tích thi đấu cũng đáng chú ý, như chức vô địch NeurIPS 2025 - Mouse vs AI hay Giải Nhất Global AI Challenge tại Hong Kong (Trung Quốc), nơi có hơn 200 đội đến từ 26 quốc gia tham gia. Nhiều thành viên có bài báo được xuất bản tại các hội nghị như EACL, INLG, NeurIPS.
Những dấu ấn này cho thấy Top 100 không chỉ sở hữu thành tích nổi bật trên các đấu trường AI, mà còn có năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đưa công nghệ vào giải quyết những vấn đề thực tế.
AI và bài toán nguồn nhân lực quốc gia
Nhìn từ hai mùa thi, bà Nguyễn Thu Hà, Trưởng ban Chuyên đề Khoa giáo, cho rằng mặt bằng thí sinh mùa thứ hai có sự tiến bộ rõ rệt cả về số lượng và chất lượng.
TS Nguyễn Thu Hà, Trưởng ban Chuyên đề Khoa giáo, Trưởng ban Tổ chức cuộc thi "AI Thực chiến 2026"
"Qua khảo sát mặt bằng thí sinh mùa thứ hai của cuộc thi AI Thực chiến, chúng tôi rất vui mừng khi thấy số lượng thí sinh vượt trội, chất lượng cũng vượt trội so với năm ngoái. Qua nhận định của các chuyên gia và Ban tổ chức, có thể thấy Việt Nam chúng ta đang sở hữu nguồn nhân lực trí tuệ AI rất dồi dào, với khả năng hội nhập quốc tế rất cao. Đây chính là tín hiệu rất tích cực" - bà Nguyễn Thu Hà cho biết.
Cuộc thi diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định trí tuệ nhân tạo là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia, đặt yêu cầu phát triển AI trong bài toán lớn hơn về làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực khoa học, công nghệ của đất nước.
“AI Thực chiến 2026” hướng tới mục tiêu xa hơn là góp phần tìm kiếm đội ngũ nhân lực AI trẻ có năng lực chuyên môn, có ý thức trách nhiệm với công nghệ mình tạo ra
Trong bối cảnh đó, một lực lượng trẻ có khả năng nghiên cứu, thi đấu và phát triển sản phẩm AI ở chuẩn quốc tế không chỉ là nguồn thí sinh cho một cuộc thi. Đó là nguồn nhân lực cần được nhận diện, tập hợp và tạo điều kiện để tiếp tục phát triển.
Theo bà Nguyễn Thu Hà, AI Thực chiến 2026 không quên phần việc phát hiện, giữ chân nhân tài và định hướng tư duy cho các bạn trẻ giải quyết những vấn đề trong thực tiễn. Bà cũng chỉ ra ba thách thức quan trọng đối với AI Việt Nam: làm chủ công nghệ lõi; tạo được hệ sinh thái tiếng Việt; kết nối các cơ quan, ban ngành của Việt Nam với những giải pháp thực tiễn, có thể áp dụng trong cuộc sống.
Những yêu cầu này không chỉ đặt ra với từng cá nhân mà còn với môi trường phát triển AI nói chung. Người trẻ có năng lực cần được tiếp cận những bài toán đủ lớn, có điều kiện nghiên cứu, thử nghiệm và đưa kết quả vào ứng dụng; đồng thời có sự kết nối với các cơ quan, doanh nghiệp để năng lực ấy có thêm cơ hội phát huy.
Đây cũng là điểm mở rộng đáng chú ý của AI Thực chiến năm nay. Từ việc tìm kiếm những đội thi có năng lực, cuộc thi hướng tới nhận diện một lực lượng trẻ đang làm AI, đồng thời tạo cơ hội để họ được kết nối với các cơ quan, doanh nghiệp, qua đó phát huy năng lực trong thực tiễn.
TS. Thắng Lương, Giám Đốc Nghiên Cứu, Google DeepMind Thành viên Ban cố vấn, Ban giám khảo Cuộc thi AI Thực chiến 2026
TS. Thắng Lương, Giám đốc Nghiên cứu, Google DeepMind, thành viên Ban cố vấn, Ban giám khảo Cuộc thi AI Thực chiến 2026, nhìn nhận giá trị của chương trình ở sự kết hợp giữa yếu tố công nghệ và sức lan tỏa cộng đồng.
"Tôi nghĩ chương trình AI Thực Chiến là một chương trình rất đặc biệt, bởi vì chương trình vừa mang yếu tố công nghệ, lại vừa có sức lan tỏa giá trị cộng đồng. Tôi hy vọng qua chương trình, nhiều người sẽ hiểu hơn về những câu chuyện cũng như xu hướng AI mới nhất của thế giới. Đây cũng có thể coi là một sự cộng hưởng trong công cuộc đào tạo thế hệ trẻ tài năng về AI cho Việt Nam" - TS. Thắng Lương chia sẻ.
Ở góc độ đó, cuộc thi không chỉ dành cho những người đã có nền tảng chuyên môn mà còn đưa câu chuyện AI đến gần hơn với công chúng. Theo thông tin từ Ban tổ chức, AI Thực chiến 2026 được tổ chức với thông điệp "Kiến tạo nhân tài AI", hướng tới đào tạo thế hệ kỹ sư công nghệ trẻ "đủ Đức - đủ Tài". Các sản phẩm dự thi đồng thời phải đáp ứng những yêu cầu về an toàn, bảo mật dữ liệu cá nhân, sử dụng dữ liệu sạch, không xâm phạm an ninh quốc gia, bảo đảm giá trị nhân văn và tính bền vững khi triển khai trong thực tế.
Một số hình ảnh từ cuộc thi "AI Thực chiến 2026"
Lộ trình "100 - 12 - 4 - 1" cũng đưa các đội thi qua những cấp độ thử thách ngày càng sâu. Sau vòng Chung khảo, 12 đội sẽ bước vào Bán kết, giải các bài toán thực tiễn để chọn 4 đội vào Chung kết. Tại vòng cuối, các đội sẽ mô hình hóa AI ứng dụng trong những lĩnh vực trọng điểm của quốc gia.
Với thông điệp "Kiến tạo nhân tài AI", AI Thực chiến 2026 vì thế không chỉ là cuộc đua tìm ra đội chiến thắng. Từ một sân chơi dành cho những người trẻ có năng lực, cuộc thi đang mở rộng thành không gian để thử sức, phát triển và kết nối những năng lực AI với nhu cầu của đất nước - một bước trong bài toán dài hạn về xây dựng nguồn nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ.
