85 tác phẩm xuất sắc được trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025

Lễ trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025 của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam diễn ra sáng 14/1 tại Hà Nội đã vinh danh 10 tác phẩm xuất sắc trong năm của 10 hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương và 75 tác phẩm của các tác giả là hội viên các hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố với 6 giải A, 17 giải B, 18 giải C, 33 giải Khuyến khích và 1 giải Tác giả trẻ.

NSND Vương Duy Biên (Phó Chủ tịch chuyên trách Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam) cho biết, năm 2025, 34/34 Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố có tác phẩm tham dự giải thưởng hàng năm của Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam với 441 tác phẩm của các tác giả, nhóm tác giả.

Số tác giả, tác phẩm dự giải của 34 Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố gồm Văn học (152 tác phẩm), Nhiếp ảnh (102 tác phẩm), Âm nhạc (76 tác phẩm), Mỹ thuật (86 tác phẩm), Điện ảnh (7 tác phẩm), Văn nghệ dân gian (8 tác phẩm), Múa (4 tác phẩm), Sân khấu (6 tác phẩm).

Với 441 tác phẩm của 34 Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố tham dự, kết quả có 32 Hội có giải. Hội đồng Giải thưởng các chuyên ngành đã lựa chọn được 75 tác phẩm của các tác giả là hội viên các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố để trao giải 6 Giải A, 17 Giải B, 18 Giải C, 33 Giải Khuyến khích và 1 Giải Tác giả trẻ.

Cùng với đó, Liên hiệp cũng nhận được 10 tác phẩm xuất sắc trong năm do Hội đồng nghệ thuật của 10 Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương để trao giải thưởng.

Đánh giá về chất lượng tác phẩm năm nay, NSND Vương Duy Biên nhấn mạnh, Giải thưởng đã phản ánh khách quan các tác phẩm văn học nghệ thuật của các tác giả là hội viên của các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố vẫn duy trì và đi theo khuynh hướng truyền thống, các tác giả trẻ trong thể hiện có tìm tòi, đổi mới nhưng nội dung, chủ đề vẫn bám sát đời sống và truyền thống đạo lý của dân tộc.

Ở chuyên ngành Văn học, những tác phẩm văn xuôi dự giải đa dạng về đề tài và thể loại, phản ánh được sự sôi động của cuộc sống vùng miền từ thành thị đến nông thôn, biên giới đến hải đảo... Đề tài chiến tranh cách mạng vẫn được các tác giả chú trọng khai thác dưới một độ lùi đầy khách quan và nhân văn. Sự đa dạng về thể loại cho thấy tác giả đã không ngừng tìm tòi và sáng tạo để tạo ra những tác phẩm có chất lượng.

Ở thể loại thơ đa dạng, phong phú, nội dung sinh động, đề cập tới nhiều vấn đề trong cuộc sống; có ý thức tìm tòi nghệ thuật và ngôn ngữ; sức tưởng tượng bay bổng, nhiều ẩn dụ, có chiều sâu. Năm 2025, tác phẩm về lý luận phê bình văn học gửi về dự giải nhiều hơn hẳn các năm trước về số lượng, chất lượng cũng vượt lên với nhiều tác phẩm khảo cứu/chuyên luận công phu, có hàm lượng khoa học cao. Một số tác phẩm khác tập hợp các bài viết bám khá sát vào đời sống văn học của đất nước, trong đó phân tích, cảm thụ, bình giảng chiếm số lượng lớn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc và tình yêu văn chương dân tộc của mỗi tác giả.

Trong khi đó, các tác phẩm chuyên ngành Mỹ thuật dự giải năm nay khá đồng đều, nhiều khu vực như Tây Bắc - Việt Bắc, Nam miền Trung và Tây Nguyên có bước phát triển. Tuy nhiên, nhưng tác phẩm có tính đột phá và mới chưa nhiều, một số còn chung chung, thiếu vắng những đề tài mũi nhọn (công, nông nghiệp). Tranh khắc được nâng cao chất lượng nghệ thuật, đặc biệt là ở khu vực 3 Tây Bắc và khu vực 7 Đông Nam Bộ.

Chuyên ngành Âm nhạc, các ca khúc dự thi đa dạng về đề tài, phong phú về ngôn ngữ âm nhạc. Một số ca khúc được dàn dựng công phu, thể hiện hiệu quả. Tuy nhiên, một số ca khúc chưa thể hiện điểm mới nổi trội, cách viết còn theo lối mòn chung chung, chưa cô đọng và sâu sắc, thiếu sự tìm tòi sáng tạo, không có những phát hiện đột phá nên chưa thật sự hiệu quả.

Với 102 tác phẩm tham dự, Hội đồng giải thưởng chuyên ngành Nhiếp ảnh đã chọn 10 tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải. Đó là những tác phẩm có giá trị xuất sắc về tư tưởng, nghệ thuật, có tìm tòi sáng tạo, phong cách độc đáo và có tính định hướng chính trị, phù hợp với quan điểm, đường lối về Văn học nghệ thuật của Đảng.

Chuyên ngành Văn nghệ dân gian, các tác phẩm năm nay có chất lượng tốt, đồng đều. Song, so với năm 2023 (2 giải B và 2 giải C) thì các tác phẩm dự giải năm nay vẫn ở dạng tập hợp, mô tả đặc điểm, chưa có được những phân tích, lý giải chuyên sâu.

Đáng chú ý, NSND Vương Duy Biên còn cho biết, với đặc trưng thể loại, các chuyên ngành Điện ảnh, Múa, Sân khấu ít có tác phẩm dự giải đối với các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố. Ở chuyên ngành Điện ảnh, tác phẩm dự thi chủ yếu là phim tài liệu truyền hình. Đề tài các tác phẩm dự giải thưởng năm nay thiếu sự đa dạng; chủ yếu tập trung về mảng chân dung lịch sử và văn hóa. Về nghệ thuật, những tác phẩm được giải đã có lối kể chuyện chân thực, sinh động tạo hiệu ứng cảm xúc, khai thác và làm nổi bật tính cách nhận vật bằng các thủ pháp ngôn ngữ phim tài liệu. Hình ảnh quay phim tốt, bố cục, lối dẫn chuyện mạch lạc, cuốn hút.

Chuyên ngành Sân khấu có 3 tác phẩm được giải ở thể loại kịch bản. Với chuyên ngành Múa, thể loại múa dân gian dân tộc chiếm ưu thế, chủ yếu vẫn là hình thức múa tập thể, phản ánh những nét đặc trưng văn hóa, lao động và nét đẹp trong phong tục tập quán của từng vùng, miền trên đất nước; tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế cần được khắc phục như sự pha trộn giữa các ngôn ngữ múa, thiếu tính sáng tạo, bố cục tác phẩm chưa rõ ràng.

Năm nay, chuyên ngành Kiến trúc không có tác phẩm dự giải từ các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố.