Xử nghiêm việc dùng AI để tạo và phát tán sản phẩm văn hóa trái pháp luật

Xử lý nghiêm việc lạm dụng công nghệ AI để tạo ra và phát tán các sản phẩm văn hóa có nội dung vi phạm pháp luật -  đó là thông tin đáng chú ý tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, định hướng nhiệm vụ công tác văn hóa, văn nghệ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức sáng 15/7 tại Hà Nội.

Theo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới sau thành công của Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, công tác văn hóa, văn nghệ tiếp tục được triển khai đồng bộ, bám sát nhiệm vụ chính trị, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước.

Nổi bật là việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị. Bộ Chính trị quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam nhằm giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác phát triển văn hóa trên phạm vi cả nước.

Để cụ thể hóa nghị quyết, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 30/NQ-CP với chương trình hành động gồm 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn và 131 nhiệm vụ cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ, ngành, địa phương. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam vào 24/11 hằng năm, đồng thời xác định Nhà nước chi cho văn hóa tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm và tăng dần theo yêu cầu phát triển, cùng với việc khuyến khích huy động mạnh nguồn lực xã hội.

Trong nửa đầu năm 2026, các hoạt động văn hóa, văn nghệ diễn ra sôi nổi, đa dạng và ngày càng nâng cao chất lượng. Nhiều chương trình nghệ thuật quy mô lớn tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng được đầu tư bài bản, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa biểu diễn trực tiếp với nền tảng số, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế đêm…

Bên cạnh kết quả đạt được, theo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, còn nhiều vấn đề cần quan tâm. Nổi lên là tình trạng thông tin sai sự thật, tin giả, bạo lực mạng và thao túng dư luận bằng trí tuệ nhân tạo gia tăng; sự phát triển văn hóa chưa đồng đều giữa các địa phương; một số chương trình nghệ thuật chạy theo thị hiếu giải trí đơn thuần, thiếu chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật. Bên cạnh đó là những biểu hiện lệch chuẩn trong hoạt động biểu diễn, điện ảnh, xuất bản và trên môi trường số; tình trạng vi phạm bản quyền số, phát sóng lậu các giải thể thao, phát tán phim, âm nhạc và phần mềm có bản quyền ngày càng tinh vi; việc ứng dụng AI để sao chép, tạo ra các sản phẩm phái sinh trái phép diễn ra phổ biến, xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan.

Trước tình hình đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết từ nay đến cuối năm 2026 xác định tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW; đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển văn hóa; tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam. Đồng thời, chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường các biện pháp kỹ thuật, ứng dụng công nghệ để chủ động rà quét, gỡ bỏ thông tin sai sự thật; ngăn chặn các website lậu vi phạm bản quyền số; xây dựng chế tài xử lý nghiêm việc lạm dụng công nghệ AI để tạo ra và phát tán các sản phẩm văn hóa có nội dung vi phạm pháp luật.

Tại hội nghị, thẳng thắn nhìn nhận một số bất cập trong công tác văn hóa, văn nghệ, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa, con người Việt Nam, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Song song đó, tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, chủ động xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nhất là trên không gian số. Cùng với việc tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao chất lượng công tác quản lý, thẩm định, cấp phép và định hướng các hoạt động văn hóa, văn học, nghệ thuật. Chủ động ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để phát triển văn hóa, đồng thời quản lý tốt các rủi ro phát sinh; kiên quyết đấu tranh với các sản phẩm phản văn hóa, thông tin sai trái, độc hại, hành vi xâm phạm bản quyền và những biểu hiện lệch chuẩn về đạo đức, lối sống, góp phần giữ gìn môi trường văn hóa lành mạnh và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Ông Trần Thanh Lâm đề nghị phát huy mạnh mẽ vai trò của đội ngũ văn nghệ sĩ và các tổ chức văn học, nghệ thuật trong sáng tạo, quảng bá các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc; khuyến khích sáng tạo những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, phản ánh sinh động công cuộc đổi mới, khát vọng phát triển đất nước và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đặc biệt, cần tập trung triển khai hiệu quả Đề án sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật hướng tới kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.