Vòng 32 đội World Cup 2026 chứng kiến Morocco đánh bại Hà Lan, còn Paraguay tạo nên cú sốc khi loại Đức sau những màn đấu súng nghẹt thở. Một lần nữa, loạt luân lưu chứng minh rằng đây là bài kiểm tra khắc nghiệt về tâm lý và bản lĩnh.

World Cup 2026 và chuyện về những quả luân lưu

Theo Giáo sư Geir Jordet, chuyên gia của Trường Khoa học Thể thao Na Uy và là tác giả cuốn Pressure: Lessons from the Psychology of the Penalty Shootout (Áp lực: Những bài học từ tâm lý của loạt sút luân lưu), cảm giác phổ biến nhất của các cầu thủ khi bước lên chấm phạt đền là sự lo âu. Ông cho rằng áp lực ở thời khắc này đôi khi mang tính "phi nhân tính", bởi người thực hiện gần như bị mặc định phải ghi bàn, nếu không sẽ trở thành tâm điểm của mọi lời chỉ trích.

Các nghiên cứu của Jordet cũng chỉ ra một chi tiết thú vị: những cầu thủ lao vào thực hiện cú sút ngay sau tiếng còi của trọng tài thường có tỷ lệ đá hỏng cao hơn so với những người dành từ 2 đến 5 giây để lấy lại bình tĩnh. Theo ông, sự vội vàng thường là biểu hiện của tâm lý muốn nhanh chóng kết thúc tình huống căng thẳng, thay vì làm chủ cảm xúc.

Tiền đạo tuyển Mỹ Christian Pulisic thừa nhận áp lực ấy là điều không phải ai cũng có thể vượt qua. Anh cho biết: "Những người dám nhận trách nhiệm sút luân lưu đều rất dũng cảm. Điều đó chưa bao giờ là dễ dàng, nhất là khi các thủ môn ngày càng xuất sắc."

Nếu cầu thủ thực hiện quả phạt đền phải đối mặt với áp lực ghi bàn, thì các thủ môn cũng bước vào một cuộc đấu trí không kém phần căng thẳng. Chỉ trong khoảnh khắc, họ phải đưa ra quyết định đổ người sang trái, sang phải hay đứng yên, đồng thời tìm cách khiến đối phương dao động trước khi ra chân.

Theo Giáo sư Jordet, những thủ môn hàng đầu không chỉ sở hữu phản xạ xuất sắc mà còn rất giỏi tạo sức ép tâm lý. Từ ánh mắt, tư thế đứng, các động tác đánh lạc hướng cho đến việc cố tình kéo dài thời gian chuẩn bị, tất cả đều có thể khiến người sút mất đi sự tự tin. Ông dẫn chứng trường hợp của thủ môn Yassine Bounou bên phía Morocco. Trong loạt luân lưu gặp Hà Lan, Bounou không đổ người quá sớm mà kiên nhẫn giữ vị trí trước khi bất ngờ dùng tay cản phá cú sút quyết định của Crysencio Summerville, qua đó đưa đại diện Bắc Phi vào vòng trong.

Jordet cũng đánh giá Emiliano Martinez của Argentina là bậc thầy trong những "cuộc chiến tâm lý" trên chấm 11 mét. Thủ thành này đã giúp Argentina thắng sáu loạt luân lưu liên tiếp, bao gồm cả trận chung kết World Cup 2022, nhờ khả năng đọc vị đối thủ và kiểm soát bầu không khí trước mỗi cú đá.

Không chỉ cầu thủ hay thủ môn, các huấn luyện viên cũng phải đối diện với áp lực rất lớn. Theo Jordet, danh sách sút luân lưu cần được chuẩn bị từ nhiều tháng trước thay vì quyết định ngẫu hứng trên sân hoặc dựa vào việc ai xung phong. Thất bại của Đức trước Paraguay là minh chứng rõ nét. Khi loạt sút bước sang lượt thứ sáu, đội trưởng Joshua Kimmich vẫn phải hỏi các đồng đội xem ai sẵn sàng thực hiện. Cuối cùng, trung vệ Jonathan Tah nhận trách nhiệm với quả luân lưu đầu tiên trong sự nghiệp quốc tế, nhưng lại sút bóng vọt xà, khiến hành trình của đội tuyển từng bốn lần vô địch thế giới khép lại.

Theo Giáo sư Jordet, điều quan trọng nhất không phải là tìm cách đảm bảo sẽ ghi bàn trong mọi tình huống, mà là xây dựng một kỹ thuật ổn định cùng quy trình chuẩn bị tâm lý đủ vững vàng để giữ được sự tập trung ở thời khắc quyết định. Ông nhấn mạnh: "Khi đã làm được điều đó, bạn đã hoàn thành phần việc của mình. Còn kết quả cuối cùng là điều phải chấp nhận."

Lịch sử World Cup từng chứng kiến không ít khoảnh khắc đi vào ký ức trên chấm 11 mét, từ cú sút đưa bóng lên trời của Roberto Baggio trong trận chung kết năm 1994 cho đến màn đăng quang đầy cảm xúc của Argentina trước Pháp tại World Cup 2022. Những câu chuyện ấy cho thấy ranh giới giữa người hùng và tội đồ trong bóng đá đôi khi chỉ cách nhau đúng 11 mét.

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026