Vĩnh biệt Nhà báo - Chiến sĩ Trương Đức Anh

Tin nhà báo chiến trường, nguyên Phó Tổng Giám đốc TTXVN Trương Đức Anh đột ngột ra đi sau một cơn bạo bệnh đã gây nhiều xúc động cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Ông đã khép lại cuộc đời 82 năm trên những nẻo đường chiến tranh và hòa bình với nhiều trải nghiệm, nhiều dấu ấn không quên.

Là người con của vùng quê Lý Nhân (Hà Nam cũ), ông tốt nghiệp khoa Văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội, tham gia lớp đào tạo phóng viên TTXVN khóa 7 và gắn bó cả đời mình với cơ quan thông tấn. Nhà báo Trương Đức Anh có nhiều đóng góp quan trọng, cả trên cương vị một người cầm bút, một phóng viên chiến trường cũng như là một nhà quản lý tâm huyết, nhiều kinh nghiệm của Thông tấn xã Việt Nam.

Mới mấy tuần lễ trước, khi cùng tham dự một hoạt động của ngành, ông và tôi có dịp trò chuyện về những năm tháng đã qua với nhiều kỷ niệm gắn bó. Tôi nhớ lại lần đầu gặp nhà báo Trương Đức Anh năm 1968, tại Trạm Trôi (Hoài Đức, Hà Tây cũ), khi ông đến trao đổi kinh nghiệm làm phóng viên thường trú với lớp phóng viên khóa 8 tại nơi sơ tán. Khi ấy, ông đang là phóng viên phân xã VNTTX tại tỉnh Bắc Thái. Những câu chuyện sống động từ thực tiễn công tác của ông và các bác, các anh chị đi trước đã giúp ích cho chúng tôi, những người mới bắt đầu theo nghề rất nhiều.

Như một cơ duyên, đầu năm 1972, tôi có dịp cùng ông và một số đồng nghiệp lên đường vào Quảng Trị trong chiến dịch tổng tiến công trên toàn mặt trận. Nhà báo Trương Đức Anh, cùng nhà nhiếp ảnh Vũ Tín và các phóng viên thông tấn quân sự như Nghĩa Dũng, Vũ Tạo, Đoàn Tý, Hồng Thụ... đi theo các mũi tiến công của các binh đoàn chủ lực thuộc Bộ Tư lệnh mặt trận B5. Tôi ở trong số các phóng viên của Phân xã B Vĩnh Linh, do nhà nhiếp ảnh Phạm Hoạt làm Phân xã trưởng, có nhiệm vụ viết về cuộc nổi dậy của nhân dân, giành chính quyền, xây dựng vùng giải phóng Quảng Trị. Hai đoàn công tác ở phía đông và phía tây nhưng đều là những phóng viên thông tấn, có trách nhiệm giúp đỡ, phối hợp với nhau hoàn thành nhiệm vụ chung.

Một "Mùa hè đỏ lửa" vô cùng ác liệt, nhiều khoảnh khắc sống chết trong gang tấc đã để lại những kỷ niệm không quên. Các phóng viên thông tấn quân sự Nghĩa Dũng, Hồ Minh Khởi hy sinh. Nhà nhiếp ảnh Vũ Tín bị thương, bị bom phạt cụt chân trong trận bom tọa độ ở ngoại ô thị xã Quảng Trị…Nhà báo Trương Đức Anh cũng đã bị thương do sức ép của bom pháo trong những ngày cùng các chiến sĩ Trung đoàn 48, Sư đoàn 320 trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành Cổ. Nhà báo Trương Đức Anh và mỗi phóng viên chúng tôi khi ấy đều sống với niềm tin yêu mà những người chiến sĩ, người dân dành cho mình, và tự hào bằng những bài báo, bức ảnh, góp phần vào thắng lợi của cuộc chiến đấu chung.

Tôi không bao giờ quên chuyến đi công tác cùng nhà báo Trương Đức Anh qua Đông Hà, vào thị xã Quảng Trị trong những ngày đầu giải phóng. Khi ấy, ông qua phân xã B Vĩnh Linh trong một đợt phối hợp công tác. Máy bay trinh sát OV10 quần thảo trên đầu. Bom tọa độ liên tục. Pháo Mỹ bắn dọc đường từ Đông Hà qua Ái Tử. Trời nắng như đổ lửa. Nhà báo Trương Đức Anh người thấp, nhẫn nại bước từng bước , chiếc ba lô con cóc trùm cả hai vai, gương mặt nhễ nhại mồ hôi , đôi mắt sau cặp kính cận số 3 dày cộp vẫn có nét cười. Khi ấy, tôi thực sự khâm phục nghị lực lớn lao ẩn chứa trong vóc dáng nhỏ bé của ông.

Sau Quảng Trị, những năm 1978-80, tôi còn có dịp cùng nhà báo Trương Đức Anh tham gia trong các hoạt động của đoàn S78 - đoàn chuyên gia TTXVN giúp các bạn Campuchia. Đấy là những ngày cũng rất khó khăn. TTXVN giúp xây dựng Thông tấn xã SPK từ những ngày đầu tiên. Trong những năm tháng ấy, bằng kinh nghiệm và tâm huyết của mình, nhà báo Trương Đức Anh đã tham gia tổ chức nhiều lớp đào tạo cán bộ quản lý, phóng viên tin ảnh, kỹ thuật viên giúp bạn. Những khóa đào tạo kịp thời, có chất lượng đã góp phần bổ sung nguồn lực cho thông tấn xã SPK non trẻ vươn lên làm tốt nhiệm vụ của mình.

Khoảng thời gian sau đó, nhà báo Trương Đức Anh còn dành nhiều thời gian tổ chức các lớp đào tạo phóng viên cho Thông tấn xã KPL của Lào. Cho đến hôm nay, nhiều cán bộ, phóng viên SPK và KPL khi gặp chúng tôi vẫn nhắc đến thầy Trương Đức Anh và các giảng viên của TTXVN ngày ấy với nhiều tình cảm tốt đẹp.

Nhà báo Trương Đức Anh đã trải qua nhiều cương vị công tác: Trưởng phòng Đào tạo thuộc Vụ Tổ chức Cán bộ TTXVN; Viện trưởng Viện Thông tấn thuộc TTXVN; Trưởng ban Tổ chức - Cán bộ TTXVN; Giám đốc Trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ Thông tấn; Bí thư Đảng ủy TTXVN; Chủ tịch Liên chi hội Nhà báo TTXVN và nhiều trọng trách khác.

Năm 1998, nhà báo Trương Đức Anh được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám đốc TTXVN. Trong thời gian 10 năm tham gia Ban lãnh đạo ngành, ông đã có nhiều đóng góp để TTXVN hoàn thành tốt nhiệm vụ của trung tâm thông tin chiến lược quốc gia trong thời kỳ đất nước đổi mới, mở cửa và hội nhập. Với những khả năng của mình, đặc biệt là những kinh nghiệm về công tác tổ chức và đào tạo, ông đã góp phần cùng Ban lãnh đạo TTXVN giải quyết nhiều vấn đề về mô hình tổ chức, cơ chế quản lý, đổi mới tư duy thông tin và phương thức tác nghiệp, đào tạo và đào tạo lại đội ngũ, nâng cao chất lượng hoạt động để cơ quan thông tấn quốc gia theo kịp các yêu cầu phát triển mới. Với nhiệm vụ phụ trách công tác cán bộ và tổ chức, ông cũng đã có rất nhiều đóng góp trong công tác sưu tầm thông tin, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, thực hiện các chính sách cán bộ và xây dựng truyền thống của ngành.

Với những đóng góp xuất sắc của mình, nhà báo Trương Đức Anh đã được tặng Huân chương Lao động hạng nhì, Huân chương Lao động hạng ba, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Huy chương Hữu nghị và Kỷ niệm chương của Lào, Huy chương Bảo vệ An ninh Tổ quốc, Huy chương vì sự nghiệp Thông tấn, Huy chương vì sự nghiệp báo chí Việt Nam và nhiều danh hiệu cao quý khác.

Nhà báo Trương Đức Anh đã về miền mây trắng! Ông đã để lại hình ảnh một nhà báo - chiến sĩ, một nhà lãnh đạo báo chí nhiều kinh nghiệm, có tầm nhìn và tâm huyết; một con người khiêm nhường, chân thành, sống chan hòa, gần gũi với mọi người. Xin ông yên lòng an nghỉ! Những kỷ niệm tốt đẹp về ông sẽ còn mãi trong lòng người thân, bạn bè đồng nghiệp!