Việc Việt Nam chính thức cho phép triển khai 4 trạm gateway của dịch vụ Internet vệ tinh Starlink đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược phát triển hạ tầng số quốc gia.
Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng về công nghệ quỹ đạo thấp hiện đại, bài toán chi phí thiết bị và giá thuê bao đang là vấn đề được nhiều người quan tâm.
4 trạm gateway đặt tại Phú Thọ, Đà Nẵng và TP.HCM
Theo giấy phép do Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam, 4 trạm mặt đất sẽ được đặt tại: Phường Liên Chiểu 2 (Đà Nẵng), xã Bình Nguyên (Phú Thọ), phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) và phường Tân Thuận (TP.HCM).

Gian hàng trưng bày của Starlink tại Ngày hội đổi mới sáng tạo Việt Nam. Ảnh tư liệu: Bộ KH&CN
Gateway là trạm trung chuyển dữ liệu giữa vệ tinh và hạ tầng mạng mặt đất. Khi người dùng lắp đặt chảo thu tín hiệu, dữ liệu sẽ truyền lên vệ tinh quỹ đạo thấp, sau đó chuyển xuống trạm gateway gần nhất trước khi hòa vào mạng viễn thông công cộng trong nước.
Theo quyết định của Chính phủ ban hành tháng 3/2025, để cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, doanh nghiệp phải đặt trạm gateway trong lãnh thổ và bảo đảm toàn bộ lưu lượng phát sinh tại Việt Nam đều đi qua các trạm này.
Trước đó, tối 18/2 tại Washington D.C. (Mỹ), Bộ Khoa học và Công nghệ đã trao giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng cho đại diện Starlink Services Việt Nam.
Lợi ích kỹ thuật khi đặt trạm trong nước
Việc đặt gateway ngay tại Việt Nam được giới chuyên môn đánh giá có ý nghĩa lớn về mặt kỹ thuật.
Trả lời truyền thông, ông Đoàn Quang Hoan, Phó chủ tịch Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam, nguyên Cục trưởng Tần số vô tuyến điện, đánh giá việc Starlink đặt trạm mặt đất ở trong nước sẽ mang lại nhiều lợi ích. Về mặt kỹ thuật, trạm rút ngắn cự ly liên lạc giữa người dùng với nguồn dữ liệu, vì tín hiệu không phải đi vòng qua trạm đặt ở nước ngoài rồi mới quay trở lại trong nước. "Việc này giúp giảm độ trễ liên lạc, tăng khả năng tính toán tại chỗ. Càng nhiều trạm càng giúp giảm độ trễ" - ông Hoan chia sẻ.

Hình ảnh trích từ video cho thấy tên lửa đẩy Falcon 9 mang theo 60 vệ tinh Starlink của SpaceX rời bệ phóng tại Trạm không quân Mũi Canaveral, bang Florida (Mỹ). Ảnh tư liệu: AP/TTXVN
PGS. TS Nguyễn Tiến Ban, Trưởng khoa viễn thông 1 - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, phân tích: "Tốc độ, độ trễ của dịch vụ Internet khi đặt trạm tại Việt Nam bao giờ cũng tốt hơn so với việc đặt ở các nước khác như Indonesia hay Singapore".
Các chuyên gia cho rằng điều này đặc biệt quan trọng trong các ứng dụng cần độ trễ thấp như điều hành từ xa, y tế trực tuyến, giám sát an ninh hay các dịch vụ số thời gian thực.
Starlink khác gì Internet vệ tinh truyền thống?
SpaceX - công ty do tỷ phú Elon Musk sáng lập - phát triển Starlink dựa trên hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) ở độ cao khoảng 550km.
Trong khi đó, Internet vệ tinh truyền thống sử dụng vệ tinh địa tĩnh ở độ cao hơn 35.000km. Khoảng cách ngắn hơn giúp Starlink giảm đáng kể độ trễ truyền tín hiệu, mang lại trải nghiệm gần với cáp quang hơn so với dịch vụ vệ tinh thế hệ cũ.
Đến cuối năm 2025, SpaceX đã phóng hơn 10.000 vệ tinh (không phải tất cả đều đang hoạt động) và cung cấp dịch vụ tại khoảng 150 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Giá thiết bị tại Việt Nam có thể bao nhiêu?
Điểm khiến thị trường quan tâm nhất hiện nay là chi phí đầu tư ban đầu và mức cước hàng tháng.
Tại Đông Nam Á, bộ thiết bị Starlink Standard V4 đang có giá dao động từ 8 đến hơn 12 triệu đồng. Phiên bản Starlink Mini nhỏ gọn hơn có giá khoảng 4,5-7 triệu đồng.
Để tham chiếu khu vực, tại Philippines - quốc gia Đông Nam Á đầu tiên triển khai Starlink - giá thiết bị khoảng 29.320 PHP (xấp xỉ 12,7 triệu đồng) và phí dịch vụ hàng tháng ở mức 2.700 PHP (gần 1,2 triệu đồng).

Thiết bị Internet Starlink. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Tại Mỹ, bộ thiết bị tiêu chuẩn được bán khoảng 349 USD (tương đương 9 triệu đồng), trong khi phí thuê bao khoảng 120 USD/tháng (khoảng 3,1 triệu đồng). Ở một số thị trường châu Âu, thiết bị có thể được trợ giá hoặc tặng kèm khi khách hàng cam kết sử dụng dịch vụ trong 12 tháng.
Từ các mức giá này, giới phân tích dự đoán gói hộ gia đình tại Việt Nam có thể dao động từ 1-1,5 triệu đồng/tháng. Thậm chí, một số nhận định cho rằng có thể xuất hiện gói “ưu tiên thấp” khoảng 700.000 đồng/tháng nhằm mở rộng tiếp cận tại khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa.
Dù vậy, mức phí này vẫn cao hơn đáng kể so với các gói cáp quang phổ thông trong nước hiện chỉ khoảng 200.000-300.000 đồng/tháng.
Không đối đầu trực diện cáp quang
Với mức thu nhập bình quân hiện nay, Starlink khó cạnh tranh trực tiếp tại các đô thị - nơi hạ tầng cáp quang đã phủ rộng và chi phí thấp.
Thay vào đó, dịch vụ này được kỳ vọng tập trung vào các phân khúc đặc thù: Vùng sâu, vùng xa, biên giới, khu vực hải đảo, tàu cá xa bờ, ứng phó thiên tai khi hạ tầng mặt đất bị gián đoạn, ứng dụng quốc phòng - an ninh, y tế và giáo dục từ xa.
Đặc biệt, với hơn 3.000km bờ biển và hàng nghìn tàu đánh bắt xa bờ, Internet vệ tinh có thể đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn hàng hải và duy trì kết nối trên biển.
Việc triển khai 4 trạm gateway từ Phú Thọ đến Đà Nẵng và TP.HCM cho thấy cách tiếp cận thận trọng nhưng chủ động của Việt Nam đối với công nghệ vệ tinh quỹ đạo thấp.
Starlink không nhằm thay thế hạ tầng cáp quang, mà đóng vai trò bổ sung - đặc biệt tại những nơi khó kéo cáp hoặc cần kết nối dự phòng chiến lược.
Câu hỏi “giá cước ra sao?” vẫn chờ công bố chính thức từ Starlink Services Việt Nam. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm quốc tế và mặt bằng thu nhập trong nước, có thể thấy đây sẽ là dịch vụ định vị ở phân khúc chuyên biệt, hơn là lựa chọn phổ cập đại trà trong ngắn hạn.