Cây bút bóng đá Ryan O'Hanlon chỉ ra những lí do các đội bóng Ngoại hạng Anh đang chiếm ưu thế ở Champions League mùa này. Sau đây là bài phân tích của Ryan O'Hanlon.
Khi vòng play-off UEFA Champions League khởi tranh, chỉ còn một đại diện Premier League phải tham dự là Newcastle United, đội sẽ hành quân đến Baku để đối đầu nhà vô địch Azerbaijan Qarabag FK.
Với phần lớn các CLB châu Âu, việc lọt vào vòng play-off đã là thành công lớn, bởi nhiều nhà vô địch quốc nội như nhà vô địch Eredivisie và Serie A đã bị loại ngay từ vòng bảng, cùng với các đại diện của La Liga, Bundesliga và Ligue 1.
Ngay cả hai đội vào chung kết Champions League mùa trước là Inter Milan và Paris Saint-Germain cũng không thể giành vé trực tiếp vào vòng 16 đội mà phải thi đấu play-off, tương tự Real Madrid, Atletico Madrid, Borussia Dortmund và Juventus.
Arsenal vẫn đang bất bại ở Champions League mùa này
Ngược lại, các đội bóng Premier League thể hiện sức mạnh vượt trội. Arsenal dẫn đầu vòng bảng với thành tích toàn thắng 8 trận, trong khi Liverpool xếp thứ ba, Tottenham thứ tư, Chelsea thứ sáu và Manchester City đứng thứ tám.
Điều đáng chú ý là bốn trong số năm đại diện Premier League trong top 8 có thành tích trung bình mỗi trận tại Champions League còn tốt hơn cả thành tích của họ ở giải quốc nội. Liverpool chỉ đứng thứ sáu tại Premier League nhưng lại đứng thứ ba ở Champions League. Tottenham thậm chí vừa sa thải HLV và chỉ hơn nhóm xuống hạng vài điểm tại giải quốc nội, nhưng vẫn kết thúc vòng bảng Champions League ở vị trí thứ tư.
Điều này dẫn đến một nghịch lý thú vị: Champions League, giải đấu được xem là nơi quy tụ những đội bóng mạnh nhất thế giới, dường như lại "dễ thở" hơn đối với các đội Premier League so với chính giải đấu trong nước của họ.
Có nhiều nguyên nhân giải thích cho sự thống trị này, trong đó yếu tố đầu tiên là sức mạnh tài chính.
Theo bảng xếp hạng Money League của Deloitte, trong số 30 CLB giàu nhất thế giới, có tới 15 đội đến từ Anh – nhiều hơn tổng số đội của bất kỳ quốc gia nào khác. Trong khi đó, Đức và Italy mỗi nước có 4 đội, Tây Ban Nha có 3, còn Pháp và Bồ Đào Nha chỉ có 1 đội. Premier League sở hữu hợp đồng bản quyền truyền hình có giá trị cao nhất thế giới và đặc biệt là nguồn tiền này được phân bổ khá đồng đều giữa các CLB, thay vì tập trung vào một vài đội lớn như ở các giải khác. Điều này giúp ngay cả những đội không thuộc nhóm "Big Six" cũng có tiềm lực tài chính mạnh mẽ.
Liverpool đè bẹp Qarabag 6-0, giành vé vào vòng 1/8 Champions League và là đội có thành tích tốt thứ 3 ở vòng phân hạng
Mặc dù doanh thu không phải lúc nào cũng đảm bảo thành công ngay lập tức, nhưng về lâu dài, các CLB giàu hơn thường sở hữu đội hình chất lượng hơn. Đây là cơ sở quan trọng giúp Premier League tạo ra lợi thế rõ rệt trước phần còn lại của châu Âu.
Không chỉ giàu hơn, các đội Premier League còn sở hữu lực lượng cầu thủ chất lượng vượt trội. Theo dữ liệu định giá đội hình của Transfermarkt, trong số 25 đội có giá trị đội hình cao nhất thế giới, có tới 13 đội đến từ Premier League – chiếm hơn một nửa. Các giải đấu khác như LaLiga, Bundesliga, Serie A hay Ligue 1 chỉ có từ 1 đến 3 đội góp mặt.
Một nghiên cứu khác cũng chỉ ra sự thay đổi lớn trong phân bổ tài năng toàn cầu. Mùa giải 2014–15, nhóm Big Six của Premier League sở hữu 29% trong số 300 cầu thủ giá trị nhất thế giới, trong khi các đội Premier League khác chỉ chiếm 7%. Tuy nhiên, sau một thập kỷ, con số này đã tăng lên 18% đối với các đội ngoài Big Six. Điều này cho thấy tài năng không chỉ tập trung ở các CLB lớn mà đã lan rộng ra toàn bộ Premier League.
Nói cách khác, phần lớn những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới hiện đang thi đấu tại Premier League, và đáng chú ý là nhiều người trong số họ thậm chí không tham dự Champions League vì đội bóng của họ không đủ điều kiện. Điều này phản ánh chiều sâu vượt trội của giải đấu Anh so với phần còn lại của châu Âu.
Chelsea là một đại diện khác của Premier League góp mặt ở vòng 1/8 Champions League
Không chỉ vượt trội về tài chính và lực lượng, các đội Premier League còn thể hiện sức mạnh vượt trội về chuyên môn. Theo hệ thống xếp hạng Club Elo, trong top 25 đội mạnh nhất thế giới hiện tại có tới 12 đội đến từ Premier League – nhiều hơn bất kỳ giải đấu nào khác. Những bảng xếp hạng này dựa hoàn toàn vào kết quả thi đấu thực tế, không phụ thuộc vào giá trị đội hình hay danh tiếng.
Thị trường cá cược, vốn được xem là công cụ dự đoán sức mạnh đội bóng khá chính xác, cũng đưa ra kết luận tương tự. Theo dữ liệu từ PitchRank, có tới 11 đội Premier League được đánh giá mạnh hơn Bayer Leverkusen – đội được xếp hạng trung bình trong số các CLB tham dự play-off Champions League. Nếu so với Benfica, đội bị đánh giá thấp nhất trong số các đội còn lại, thì có tới 16 đội Premier League được xem là mạnh hơn.
Nếu tồn tại một giải đấu gồm 36 đội mạnh nhất thế giới, gần một nửa trong số đó có thể đến từ Premier League. Điều này cho thấy sự vượt trội về chiều sâu và chất lượng tổng thể của giải đấu Anh.
Một yếu tố quan trọng khác là lịch thi đấu tại Champions League thực tế lại thuận lợi hơn đối với các đội Premier League. Theo quy định của UEFA, các đội cùng quốc gia không thể gặp nhau ở vòng bảng, điều này đồng nghĩa các đội Anh sẽ không phải đối đầu với những đối thủ mạnh nhất – vốn cũng đến từ Premier League. Ví dụ, Tottenham được đánh giá là có lịch thi đấu dễ nhất vòng bảng, trong khi Liverpool, Chelsea và Manchester City cũng nằm trong nhóm có lịch thi đấu dễ.
Điều này tạo ra lợi thế lớn, bởi các đội Premier League vốn đã mạnh hơn trung bình, lại còn tránh được những đối thủ mạnh nhất của chính giải đấu quốc nội. Kết quả là họ có nhiều cơ hội giành điểm hơn và chiếm ưu thế trong bảng xếp hạng.
Ngoài các yếu tố tài chính và chuyên môn, sự khác biệt về thể chất và phong cách thi đấu cũng đóng vai trò quan trọng. Tiền đạo Anthony Gordon của Newcastle nhận xét rằng Champions League có lối chơi "cởi mở và thiên về kỹ thuật", trong khi Premier League mang tính thể chất cao hơn nhiều, với cường độ vận động và va chạm liên tục.
Man City góp mặt ở vòng 1/8 Champions League
Dữ liệu thống kê củng cố nhận định này. Tại Premier League mùa này, trung bình mỗi trận có tới 110 pha tranh chấp trên không, cao hơn nhiều so với 77,3 pha tại Champions League. Các tình huống ném biên dài và bóng chết cũng được sử dụng nhiều hơn đáng kể tại Anh. Các đội Premier League thực hiện nhiều pha ném biên tấn công hơn, với 45% số pha ném biên ở khu vực tấn công được đưa thẳng vào vòng cấm – tăng mạnh so với mức trung bình 17% trong các mùa trước.
Các tình huống cố định đã trở thành "vũ khí chiến lược" quan trọng. Tại Champions League, cả bốn đội có hiệu số bàn thắng kỳ vọng từ bóng chết tốt nhất đều đến từ Premier League, và cả sáu đại diện Anh đều nằm trong top 10 về hiệu quả bóng chết. Liverpool là ví dụ điển hình: họ dẫn đầu Champions League về hiệu số bàn thắng từ bóng chết với +8, nhưng lại có hiệu số -6 tại Premier League – cho thấy môi trường thi đấu tại Anh khắc nghiệt hơn rất nhiều.
Sự kết hợp giữa tiềm lực tài chính khổng lồ, lực lượng cầu thủ chất lượng cao, chiều sâu đội hình vượt trội, lịch thi đấu thuận lợi và khả năng thích nghi với môi trường thể chất khắc nghiệt đã giúp các đội Premier League tạo ra khoảng cách lớn với phần còn lại của châu Âu. Không chỉ mạnh hơn về kỹ thuật, họ còn vượt trội về chiến thuật và thể lực.
Trong bối cảnh đó, việc năm đội Premier League giành vé trực tiếp vào vòng 16 đội Champions League không phải là bất ngờ, mà là hệ quả tất yếu của sự thống trị toàn diện. Và với Newcastle – đội duy nhất phải đá play-off – khoảng cách giữa họ và đối thủ Qarabag là rất lớn, đặc biệt khi đội bóng Azerbaijan đứng cuối bảng về hiệu quả bóng chết. Những yếu tố này cho thấy Premier League không chỉ là giải đấu giàu nhất, mà còn là giải đấu mạnh nhất thế giới ở thời điểm hiện tại.
