Ngày 4/8, vòng 23 V-League 2011, từ khán đài VIP SVĐ Pleiku, Gia Lai, người ta có thể nghe tiếng rắc sau cú vào bóng của cầu thủ trẻ Thanh Hùng (Khatoco Khánh Hòa) nhằm vào phần chân của một người trẻ khác là Tạ Thái Học (HAGL). Toàn bộ ống quyển, xương mác của Thái Học vỡ vụn. Thái Học không bao giờ trở lại với bóng đá đỉnh cao được nữa và dường như Thanh Hùng cũng thế.
Tình huống tương tự với pha bóng của Quế Ngọc Hải nhằm vào Trần Anh Khoa ở vòng 25 V-League 2015. Hay pha đặt gầm giày khi tiếp đất của Samson khiến trung vệ lão luyện Huy Hoàng phải đi phẫu thuật thẩm mỹ khuôn mặt ở mùa giải 2012...
Chúng ta đều đồng ý với nhau rằng, bóng đá là môn thể thao nặng tính đối kháng, nên dễ xảy ra va chạm và chấn thương. Bước vào một trận đấu là bước vào một cuộc chiến. Mối lo thường trực của các cầu thủ là chấn thương, xấu nhất có thể phải giã từ sự nghiệp, thậm chí mất mạng. "Sống chung với lũ" là câu nói cửa miệng của cầu thủ. Vậy thì nên hiểu thế nào với pha "chậm chân" của Văn Hậu với đàn anh Ngọc Tân, ở trận đấu Thể Công Viettel - CAHN mới đây?
Có người nói Văn Hậu cố ý đạp vào vùng xương mác và ống quyển của Ngọc Tân, khi tiền vệ Thể Công Viettel đang ở tư thế nằm sau pha xoạc bóng. Người khác bảo đó đơn thuần là một pha tranh chấp và rướn bóng, khi chân trái (chân thuận) của Văn Hậu hạ xuống chậm hơn.
Từ góc quan sát và kinh nghiệm của người viết, không có hành động hay hành vi nào của cầu thủ trên sân là không có chủ ý cả. Các quyết định ấy được tính toán và đưa ra trong tích tắc. Khác biệt ở tính hiệu quả hay mức độ thiệt hại (đến đối thủ và cá nhân cầu thủ) từ pha bóng ấy thế nào mà thôi. Ngọc Tân quăng hết chân phá bóng trong động tác trượt, trong khi Văn Hậu rướn chân để đoạt bóng và hạ xuống, trông giống như một pha đạp gầm giầy.
Hậu nhận thẻ đỏ sau đó và còn có thể chịu thêm án phạt nguội do lỗi hành vi. Còn Ngọc Tân được xác định là bị phù nề dây chằng và phù tủy xương, phải nghỉ 3-4 tuần. Có thể thấy, cả 2 cầu thủ và đội bóng chủ quản đều phải chịu thiệt thòi. Thậm chí ĐTQG trong quá trình chuẩn bị FIFA ASEAN Cup 2026 vốn đã cận kề, cũng chịu thiệt, ít nhất với trường hợp của Ngọc Tân, người hùng ASEAN Cup 2024.
"Bạo lực là biểu hiện của kẻ yếu", nhưng các yếu tố cấu thành trong các trường hợp kể trên có thể không bị xem là hành vi bạo lực mang tính ăn thua. Đó là các tình huống tranh chấp bóng quyết liệt hơn mức cần thiết và cái chân của cầu thủ đặt sai chỗ hoặc sai thời điểm.

Tình huống vào bóng với Ngọc Tân khiến Văn Hậu phải nhận thẻ đỏ. Ảnh: Hoàng Linh
Trong bóng đá, cầu thủ chơi ở vị trí phòng ngự hay được giao nhiệm vụ phòng ngự thì tiêu chí đầu tiên hướng tới là cản phá một tình huống tấn công của đối thủ. Bằng cách này hay cách khác, kể cả việc dùng tiểu xảo hay võ mồm, thì chức trách bắt buộc ấy là không thay đổi. Trong khi đó, cầu thủ tấn công phải tính toán làm sao để vượt qua hệ thống phòng thủ của đối phương rồi ghi bàn. Tất nhiên cũng bằng mọi cách có thể và được phép.
Nên bình tâm mà luận không thể kết tội một cầu thủ làm nhiệm vụ phòng ngự mà chỉ bằng một pha bóng. Văn Hậu là mẫu một hậu vệ tấn công cự phách, "anh hùng xuất thiếu niên", trong khi Ngọc Tân vốn cần mẫn và chơi rất nhiệt, không ngại va chạm, từ thời còn ở Thanh Hóa.
Trong 27 năm tuổi của V-League hay trước đó là giải VĐQG những năm 90 của thế kỷ trước không hiếm các đội bóng chọn lối chơi rắn và rát, như một thể loại chiến thuật. Về điều này, SLNA hay Hải Phòng là những "điển hình tiên tiến". Nhưng bóng đá là thế, bóng đá chuyên nghiệp là như vậy, khi sự ăn thua là không thể tránh được. Ở đây, chúng ta không bàn tới các hành vi cố ý "xin thẻ".
Bóng đá hay thể thao đối kháng đỉnh cao có luật chơi không giống với bất cứ địa hạt nào của xã hội. Nên nếu lấy tâm lý số đông với hệ quy chiếu từ lĩnh vực khác mà áp vào, thì sẽ không bao giờ tìm được câu trả lời thỏa đáng, thuyết phục được tất cả. Chấp nhận chơi là đã chấp nhận chịu rồi!
Vụ va chạm giữa Văn Hậu và Ngọc Tân trở nên rất nóng trong vài ngày qua cũng là do tâm lý đám đông mà ra vậy. Cuộc tranh cãi thậm chí còn khiến một bộ phận người hâm mộ hay một số nhân danh người yêu bóng đá chia làm 2 nửa. Có ý kiến còn cho rằng, HLV Kim Sang Sik không nên gọi Hậu vào ĐTQG trong đợt tập trung cho FIFA ASEAN Cup 2026.
Thế mà chỉ ít tuần trước, Đoàn Văn Hậu còn được tung hô như người hùng ở chiến tích bảo vệ thành công chức vô địch Đông Nam Á 2026 đấy thôi! Hay như trung vệ số 1 ĐTQG Thành Chung đã ở đâu trong trận đại bại tỷ số 1-4 của Hà Nội FC trước SLNA ngay tại Hàng Đẫy?! Bóng đá, người hùng và tội đồ luôn mong manh.