Thụy Điển là trường hợp đặc biệt tại vòng loại World Cup 2026: Một đội tuyển sở hữu nhiều cá nhân chất lượng, nhưng lại thể hiện bộ mặt nghèo nàn ở vòng loại.
Khi Graham Potter được trao cơ hội dẫn dắt đội tuyển, câu hỏi đặt ra là liệu ông có thể "kích hoạt" tiềm năng của tập thể này để giúp họ giành quyền tham dự World Cup hay không.
Nhiều ngôi sao nhưng thiếu bản sắc
Nếu chỉ nhìn vào danh sách cầu thủ, Thụy Điển không hề thua kém nhiều đối thủ tại vòng play-off. Viktor Gyokeres và Alexander Isak đều là những tiền đạo đẳng cấp hàng đầu, trong khi Anthony Elanga, Lucas Bergvall hay Yasin Ayari cũng đã gây dấu ấn ở Premier League. Tuy nhiên, những gì đội bóng Bắc Âu thể hiện lại hoàn toàn trái ngược với kỳ vọng.
Họ là đội duy nhất trong số 16 đội dự play-off châu Âu không giành nổi một chiến thắng nào ở vòng loại World Cup, ghi vỏn vẹn 4 bàn thắng, trong khi hàng thủ để lọt lưới tới 12 lần, phản ánh sự mất cân bằng nghiêm trọng. Sự bất ổn này khiến chiếc vé dự play-off của Thụy Điển mang nhiều yếu tố may mắn hơn là xứng đáng. Họ chỉ có mặt ở đây nhờ thành tích tại UEFA Nations League, nơi họ từng thi đấu hiệu quả trước các đối thủ yếu hơn. Nhưng khi bước vào môi trường cạnh tranh cao hơn, những hạn chế lập tức bộc lộ.
Graham Potter tiếp quản đội tuyển trong bối cảnh không mấy thuận lợi. Ông chỉ có 2 trận dẫn dắt trước khi bước vào loạt play-off, và quãng thời gian ngắn ngủi đó chưa đủ để tạo ra dấu ấn rõ ràng. Thất bại 1-4 trước Thụy Sĩ cho thấy hệ thống phòng ngự còn nhiều lỗ hổng, trong khi trận hòa sau đó phần nào giúp cải thiện tinh thần nhưng chưa thể che lấp các vấn đề cốt lõi.
Một trong những thách thức lớn nhất của Potter là kết nối các cá nhân thành một tập thể gắn kết. Thụy Điển hiện không thiếu cầu thủ giỏi, nhưng lại thiếu sự đồng bộ trong cách vận hành. Các pha tấn công thường rời rạc, thiếu ý tưởng rõ ràng, trong khi hàng thủ dễ mắc sai lầm trước áp lực.
Thụy Điển sở hữu nhiều ngôi sao nhưng chưa phải là một tập thể mạnh
Bên cạnh đó, yếu tố lực lượng cũng ảnh hưởng không nhỏ. Dejan Kulusevski và Isak vẫn đang trong quá trình hồi phục chấn thương và chưa thể thi đấu. Ở khung gỗ, việc lựa chọn Kristoffer Nordfeldt, người đã lâu không bắt chính ở cấp độ quốc tế, cũng đặt ra dấu hỏi về sự ổn định.
Ukraine không dễ bắt nạt
Đối thủ của Thụy Điển ở bán kết play-off là Ukraine, một tập thể có tổ chức tốt và giàu kinh nghiệm. Dù phải thi đấu trên sân trung lập tại Valencia, Ukraine vẫn được đánh giá cao hơn nhờ sự ổn định trong lối chơi. Họ chỉ thua 2 trận ở vòng loại, đều trước đội tuyển Pháp, và nhìn chung đã thể hiện đúng năng lực.
So với Thụy Điển, Ukraine không sở hữu nhiều ngôi sao nổi bật, nhưng bù lại họ có tính kỷ luật và sự gắn kết cao. Đây chính là yếu tố thường mang tính quyết định ở các trận đấu loại trực tiếp. Trong bối cảnh áp lực lớn, một đội bóng vận hành ổn định thường có lợi thế hơn so với tập thể phụ thuộc vào cảm hứng cá nhân.
Trận đấu này vì thế mang ý nghĩa như một phép thử thực sự cho Graham Potter. Nếu không thể cải thiện đáng kể hệ thống phòng ngự, Thụy Điển rất dễ rơi vào thế bị động. Ngược lại, nếu tận dụng tốt những khoảnh khắc tỏa sáng của các cá nhân, họ vẫn có cơ hội tạo bất ngờ. Nếu vượt qua Ukraine, Thụy Điển sẽ có lợi thế sân nhà ở trận chung kết play-off. Tuy nhiên, để đi đến bước đó, họ cần thể hiện bản lĩnh và sự tập trung tối đa, những yếu tố mà đội bóng này còn thiếu trong thời gian qua.
Ở cặp bán kết còn lại của nhánh B, Ba Lan và Albania tạo nên cuộc đối đầu cân bằng và khó đoán. Ba Lan có lợi thế sân nhà cùng sự hiện diện của Robert Lewandowski, chân sút vẫn duy trì hiệu suất ghi bàn ổn định dù đã bước sang tuổi 37. Tuy nhiên, Albania không phải đối thủ dễ bị khuất phục. Dưới sự dẫn dắt của HLV Sylvinho, họ đã tiến bộ rõ rệt cả về tổ chức lẫn tinh thần thi đấu. Thành tích tại EURO 2024 cùng hành trình vượt qua vòng loại cho thấy đây là một tập thể có khả năng gây khó khăn cho bất kỳ đối thủ nào.
Nhìn tổng thể, Ba Lan có phần nhỉnh hơn nhờ kinh nghiệm và chất lượng cá nhân, nhưng khoảng cách là không lớn. Đây nhiều khả năng sẽ là trận đấu giằng co, nơi một khoảnh khắc tỏa sáng cá nhân hoặc sai lầm nhỏ có thể quyết định cục diện.
Vũ Mạnh
