Từ chuyện 'vỡ sân' đến những điều chưa thay đổi của bóng chuyền Việt Nam

Trận chung kết nội dung nam giải vô địch quốc gia bóng chuyền 2026 tại TP.HCM vừa qua đã khiến Nhà thi đấu Phú Thọ "vỡ sân". Đó không chỉ là hình ảnh "gây sốc" của riêng bóng chuyền, mà thậm chí còn là điều hiếm thấy ở những giải đấu thể thao quốc gia tổ chức tại TP.HCM.

Chưa nói đến chuyện "vỡ sân", thực tế thì các trận đấu bóng chuyền ở Việt Nam vẫn thường đông khán giả, thứ "diễm phúc" mà ít khi những người làm bóng chuyền Việt Nam "khoe" một cách rộng rãi. Lâu nay, người ta hay nói đến sức hút của "các cô gái chân dài", nhưng thực tế, các trận bóng chuyền nam chưa từng thiếu khán giả. Còn tại sao ít người biết điều đó, lại là câu chuyện khác.

Có khá nhiều lý do để bóng chuyền giữ được sức hút của mình. Đầu tiên phải nói đến yếu tố truyền thống. Từ trước ngày Thống nhất đất nước, bóng chuyền đã được yêu mến. Sau năm 1975, bóng chuyền chính là môn thể thao nhanh chóng tái lập hệ thống thi đấu quốc gia, cùng thời gian với bóng đá. Sự phổ biến của bóng chuyền thì thậm chí có thể còn hơn cả bóng đá khi mà khả năng tiếp cận dễ dàng, đơn giản hơn.

Kế đến, là yếu tố cạnh tranh và tính chất hấp dẫn của các trận đấu bóng chuyền. Từng có những "huyền thoại" về Lê Hồng Hảo cao chưa đến 1m80 nhưng bật nhảy ngang với người cao 2m; hay chuyện HLV Phan Phước Điền bằng một cách thần kỳ nào đó đã tạo nên một SEA Prodex mới tinh mà đủ sức thách thức rồi vượt qua cả tượng đài Thể Công… Đó là những chất liệu quý giá mà ở thời đại của mạng xã hội, là nền tảng Storytelling đắt giá để thu hút người hâm mộ.

Cũng không cần phải nhắc đến yếu tố hình thể, sức hấp dẫn đầy sinh lực của các VĐV bóng chuyền, những người từng một thời là hình mẫu của nam, nữ thanh niên. Xem bóng chuyền, vì thế, vừa có tính giải trí cao vừa đậm đặc chất thể thao mà còn mang đến nhiều chiều cảm xúc.

Tuy nhiên, có một chi tiết khá thú vị là bóng chuyền thường được tổ chức tại những nơi mà người hâm mộ bình thường sẽ khó hiểu. Từ Vĩnh Phúc, đến Ninh Bình, rồi Đắk Lắk, Kontum, xuống tận Bạc Liêu, Vĩnh Long… Tức là kể cả những nơi không có đội bóng đỉnh cao cả nam lẫn nữ.

Đưa bóng chuyền về những địa bàn xa để tạo ra lượng khán giả đông, chỉ là một phần. Cái chính, hơi tế nhị, là từ lâu bóng chuyền đã trở thành địa hạt của các thương hiệu… phân bón và các sản phẩm phục vụ nông nghiệp. Ví dụ như nhà tài trợ Kim cương Phân bón Cà Mau, một thành viên của PetroVietnam, đã tài trợ bóng chuyền suốt 14 năm. Hay như CLB nữ thành công bậc nhất là Long An thì thuộc sở hữu của Phân bón Bình Điền… Các sản phẩm đặc thù này thường có xu hướng quảng bá ở những nơi nông nghiệp là kinh tế chủ đạo.

Tất nhiên, đó không phải là vấn đề. Thi đấu ở đâu mà kéo được khán giả đến sân, được yêu thương quan tâm, thì vẫn là niềm hạnh phúc mà bóng chuyền vẫn đang có nhiều hơn các môn thể thao khác. Nhưng như đã thấy từ trận chung kết bóng chuyền năm 2026, tại TP.HCM, kể cả khi không được quảng bá nhiều, thì bóng chuyền vẫn tạo nên một cơn sốt đáng thèm muốn. Nó cho thấy, những người làm bóng chuyền cần khai thác trọn vẹn những "tài sản" ấy thay vì chỉ cố gắng tìm đủ kinh phí để tổ chức thành công từng mùa giải.

Bóng chuyền chưa bao giờ thiếu sức hút. Số lượng CLB tham dự các giải đấu ít tạo nên tính cạnh tranh cao, khi mỗi trận đấu đều mang ý nghĩa sống còn. Giải vô địch quốc gia có ngoại binh chất lượng cao, chiếm tỷ lệ khá lớn trong đội hình thi đấu trên sân, mang đến sắc màu mà bóng đá cũng phải ghen tị.

Trong khi đó, lực lượng VĐV bóng chuyền đông đảo, trải dài từ các trường học, trung tâm huấn luyện đến các CLB chuyên nghiệp, là nguồn tài nguyên dồi dào để môn thể thao này phát triển. Đặc biệt, thành tích của các đội tuyển quốc gia trên đấu trường quốc tế những năm gần đây đã tạo nên hiệu ứng tích cực, thu hút sự quan tâm của công chúng.

Với nhiều lợi thế như vậy, câu chuyện còn lại có lẽ nằm ở cách là chúng ta đang vận hành nền bóng chuyền quốc gia.