Liên hoan phim Quốc tế Berlin (LHP Quốc tế Berlin), hay còn gọi là Berlinale, là một trong những sự kiện điện ảnh danh giá nhất thế giới, bên cạnh Cannes và Venice. 

Được thành lập từ năm 1951, Berlinale nổi bật với phong cách chọn phim khai mạc mang tính nghệ thuật cao, thường kết hợp giữa chiều sâu sáng tạo, câu chuyện cá nhân chân thực và khả năng thu hút khán giả rộng rãi.

Phim mở màn không chỉ là tác phẩm khởi đầu cho 10 ngày diễn ra LHP mà còn tạo nên không khí gala rực rỡ tại Berlinale Palast, với thảm đỏ, dàn diễn viên và ê-kíp có mặt, mang đến khoảnh khắc ấn tượng cho báo chí và công chúng.

Truyền thống chọn phim khai mạc của Berlinale thường hướng đến những tác phẩm ra mắt thế giới lần đầu, thuộc phần Berlinale Special Gala – nơi ưu tiên các bộ phim có sức hút lớn, dễ tiếp cận hơn so với phần tranh giải chính thức (Competition). Chúng thường là sự kết hợp hài hòa giữa giá trị điện ảnh độc lập, câu chuyện gần gũi với đời sống con người, và yếu tố giải trí đủ để mở đầu lễ hội một cách sôi động.

Dưới sự dẫn dắt của Giám đốc Tricia Tuttle trong những năm gần đây, Berlinale càng nhấn mạnh vào sự đa dạng về nguồn gốc đạo diễn, quốc gia sản xuất (thường là hợp tác quốc tế châu Âu), và việc tôn vinh các giọng nói mới mẻ, tài năng từ khắp nơi trên thế giới. Phim khai mạc hiếm khi là bom tấn thương mại thuần túy mà thường mang dấu ấn cá nhân rõ nét, với phong cách kể chuyện tinh tế, hình ảnh đẹp và thông điệp nhân văn sâu sắc.

Nhìn lại vài năm trở lại đây, ta thấy rõ "gu" của Berlinale luôn hướng đến sự cân bằng giữa nghệ thuật và sức hút với khán giả.

Năm 2022, Berlinale mở màn bằng Peter von Kant của đạo diễn Pháp François Ozon. Đây là phiên bản hiện đại, lấy cảm hứng từ kiệt tác kinh điển của Rainer Werner Fassbinder, tập trung vào các mối quan hệ phức tạp trong thế giới nghệ thuật. Phim thuộc hạng mục "Competition" nhưng được chọn làm mở màn nhờ phong cách mang dấu ấn châu Âu đặc trưng, diễn xuất ấn tượng và yếu tố hài hước tinh tế, phù hợp cho buổi gala khai mạc.

Trong khi đó, năm 2023, phim khai mạc là She Came to Me của Rebecca Miller (Mỹ). Bộ phim hài lãng mạn pha drama gia đình này quy tụ dàn sao như Peter Dinklage, Anne Hathaway và Marisa Tomei. Câu chuyện xoay quanh một nhà soạn nhạc gặp khủng hoảng sáng tạo và những mối quan hệ bất ngờ, mang không khí vui tươi, dễ xem nhưng vẫn có chiều sâu tâm lý. Lựa chọn này thể hiện Berlinale sẵn sàng đón nhận phim Mỹ độc lập khi chúng mang tính sáng tạo và khả năng thu hút khán giả rộng rãi.

Năm 2024, Small Things Like These của đạo diễn Tim Mielants (Ireland/Bỉ) được chọn làm phim mở màn, đồng thời tranh giải trong "Competition". Dựa trên tiểu thuyết của Claire Keegan, phim theo chân nhân vật do Cillian Murphy thủ vai, khám phá những bí mật gia đình và di sản quá khứ. Với diễn xuất xuất sắc và hình ảnh đẹp, phim mang sức nặng cảm xúc nhưng vẫn đủ gần gũi để trở thành lựa chọn gala lý tưởng.

Năm 2025, Berlinale khai mạc bằng Das Licht (The Light) của Tom Tykwer – đạo diễn Đức nổi tiếng với các tác phẩm như Run Lola Run. Bộ phim drama dài hơn 2 giờ này khám phá các chủ đề về ánh sáng, linh hồn và mối liên kết con người qua nhiều tuyến nhân vật (với sự tham gia của Nicolette Krebitz, Lars Eidinger). Đây là lựa chọn tôn vinh điện ảnh Đức đương đại, mang tham vọng nghệ thuật lớn và sức hút từ tên tuổi đạo diễn quen thuộc với khán giả châu Âu.

Qua các năm, Berlinale duy trì truyền thống chọn phim khai mạc từ các đạo diễn có dấu ấn cá nhân mạnh mẽ, thường là hợp tác quốc tế, với phong cách kể chuyện tinh tế và khả năng tạo sự kiện gala. Chúng không chỉ mở đầu lễ hội mà còn giới thiệu những giọng nói điện ảnh đa dạng, từ châu Âu đến Mỹ và các khu vực khác.

Năm nay, Berlinale 2026 (lễ hội lần thứ 76) mở màn bằng No Good Men – bộ phim thứ ba của nữ đạo diễn người Afghanistan Shahrbanoo Sadat (35 tuổi). Tác phẩm này sẽ có màn chiếu ra mắt khán giả thế giới tại Berlinale Special Gala vào ngày 12/2 tại Berlinale Palast, với sự tham dự của ê-kíp và diễn viên.

Bộ phim dài 103 phút, sản xuất hợp tác giữa Đức, Pháp, Na Uy, Đan Mạch và Afghanistan, được quay bằng tiếng Dari và Pashto. Phim lấy cảm hứng từ tự truyện chưa xuất bản của tác giả kiêm đạo diễn/biên kịch/diễn viên Anwar Hashimi (cũng thủ vai chính cùng đạo diễn Sadat) và là phần thứ ba trong dự án năm phim dựa trên cuộc đời thực của ông.

Câu chuyện phim xoay quanh Naru – nữ quay phim duy nhất tại đài truyền hình Kabul – người đã rời bỏ người chồng không chung thủy và tin rằng không còn người đàn ông tốt nào tồn tại ở đất nước mình. Cô sống cùng con trai 3 tuổi trong căn hộ một phòng của bố mẹ. Cuộc sống của cô thay đổi khi được chuyển sang bộ phận tin tức và làm việc cùng Qodrat (do Anwar Hashimi thủ vai) – một phóng viên lớn tuổi, đã có gia đình, nổi tiếng và có ảnh hưởng tại đài truyền hình.

Trong một chuyến đi thực hiện phóng sự cùng nhau, giữa hai người nảy sinh tình cảm bất ngờ, khiến Naru bắt đầu đặt câu hỏi về niềm tin trước đây của mình. Phim mang màu sắc lãng mạn nhẹ nhàng, kết hợp hài hước tinh tế và chiều sâu cảm xúc, xoay quanh hành trình tìm kiếm hy vọng, tình yêu và sự thay đổi trong một xã hội đầy thách thức.

Shahrbanoo Sadat là một trong những giọng nói nổi bật của điện ảnh đương đại, nhanh chóng khẳng định tên tuổi trên bản đồ điện ảnh quốc tế nhờ phong cách kể chuyện tinh tế, hình ảnh đẹp và khả năng khắc họa đời sống con người một cách gần gũi. No Good Men đánh dấu lần đầu tiên cô có phim mở màn tại Berlinale.

Hai phim trước của cô, Wolf and Sheep (2016) và The Orphanage (2019) từng ra mắt tại Directors' Fortnight của LHP Cannes và nhận nhiều giải thưởng. No Good Men tiếp nối hành trình sáng tạo của cô, mang phong cách chân thực, gần gũi với đời sống, kết hợp hài hước nhẹ nhàng và chiều sâu cảm xúc.

Giám đốc LHP Quốc tế Berlin  Tricia Tuttle nhận xét đây là tác phẩm thực sự đáp ứng kỳ vọng từ hai phim trước, khẳng định Sadat là một tài năng xuất sắc của điện ảnh thế giới.

Lựa chọn này hoàn toàn phù hợp với "gu" của Berlinale: tôn vinh đạo diễn nữ tài năng từ khu vực ít được đại diện, phim hợp tác quốc tế, câu chuyện cá nhân chân thực nhưng có sức hút gala, và là "world premiere" (ra mắt khán giả thế giới) tạo sự kiện lớn.

Tổng thể, truyền thống chọn phim khai mạc tại Berlinale không chỉ là mở đầu liên hoan phim mà còn là cách sự kiện điện ảnh này khẳng định sứ mệnh: mang đến những tác phẩm điện ảnh chất lượng cao, đa dạng và đầy cảm hứng, luôn cân bằng giữa nghệ thuật sâu sắc và sức hút dành cho khán giả toàn cầu.