Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở thành động lực quan trọng của đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Israel và Maroc đang đẩy mạnh phát triển năng lực AI theo những hướng khác nhau. Israel tập trung nghiên cứu công nghệ nền tảng, an ninh và an toàn AI, trong khi Maroc xây dựng hệ sinh thái AI ở quy mô quốc gia.
Israel đang chứng kiến xu hướng chuyển từ phát triển các ứng dụng AI sang nghiên cứu công nghệ nền tảng. Nhiều trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ tập trung tìm kiếm những phương pháp giúp mô hình AI hoạt động hiệu quả hơn, giảm nhu cầu tài nguyên tính toán.
Một xu hướng mới là sự xuất hiện của các “neolab” - phòng nghiên cứu AI quy mô nhỏ, tập trung nhân tài và theo đuổi những hướng nghiên cứu chuyên sâu. Bên cạnh đó, an ninh và an toàn AI nổi lên như một thế mạnh, kế thừa kinh nghiệm lâu năm của Israel trong lĩnh vực an ninh mạng. Các doanh nghiệp đang phát triển công nghệ kiểm tra, xác minh và bảo vệ hệ thống AI trước những rủi ro khi ngày càng được trao quyền truy cập dữ liệu và thực hiện nhiệm vụ tự động.
Robot AI hình người phiên bản để bàn có khả năng thể hiện 12 loại cảm xúc. Nguồn: Tâm Hằng - PV TTXVN tại LB Nga
Thị giác máy tính cũng là lĩnh vực Israel có thế mạnh, với nhiều nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp đang kết hợp AI với robot và các hệ thống hoạt động trong thế giới thực, hướng tới “AI vật lý”. Những xu hướng này cho thấy Israel đang tìm cách nâng vị trí trong chuỗi giá trị AI, từ ứng dụng và an ninh mạng sang nghiên cứu các công nghệ cốt lõi.
Trong khi đó, Maroc đang triển khai lộ trình “Trí tuệ nhân tạo Maroc 2030”, đặt mục tiêu đến năm 2030 tạo thêm 100 tỷ dirham (khoảng 10 tỷ USD) giá trị gia tăng cho GDP, tạo 50.000 việc làm và đào tạo 200.000 chuyên gia AI.
Một trọng tâm của lộ trình là xây dựng năng lực AI trong nước thông qua mạng lưới các Viện JAZARI - những trung tâm nghiên cứu quốc gia về AI. Maroc cũng giới thiệu thị trường AI có chủ quyền nhằm cung cấp các giải pháp an toàn, bảo vệ dữ liệu và duy trì quyền kiểm soát đối với hạ tầng số quan trọng.
Bên cạnh đó, nước này phát triển trợ lý AI Idarati AI hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời thử nghiệm siêu ứng dụng quốc gia và ví điện tử nhằm tích hợp nhiều dịch vụ công trên cùng một nền tảng.
Nếu Israel đang hướng tới làm chủ sâu hơn các công nghệ AI cốt lõi, Maroc tập trung xây dựng một hệ sinh thái AI toàn diện. Dù khác nhau về cách tiếp cận, cả hai đều cho thấy AI đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực công nghệ và chủ quyền số quốc gia.
