Ngày 26/6, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Viet Furniture tổ chức triển lãm và tọa đàm "Trải nghiệm văn hóa từ không gian lưu trú". Chương trình hướng tới mục tiêu thúc đẩy việc khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa trong phát triển du lịch và công nghiệp sáng tạo, đồng thời mở ra diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, giới chuyên môn, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo.
Không gian triển lãm "Trải nghiệm văn hóa từ không gian lưu trú"
Theo TS Phạm Thị Lan Anh, Trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, chương trình là một trong chuỗi hoạt động triển khai các sáng kiến của Hà Nội sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO. Điều đáng chú ý không nằm ở bản thân hoạt động mà ở cách tiếp cận mới: kết nối liên ngành giữa văn hóa, thiết kế, làng nghề và du lịch để hình thành những sản phẩm sáng tạo mang giá trị kinh tế và bản sắc địa phương. Bà cho biết "mục tiêu hướng tới là đưa dấu ấn văn hóa Hà Nội vào các cơ sở lưu trú thông qua thiết kế nội thất, đồng thời đưa sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các làng nghề truyền thống hiện diện trong không gian khách sạn với diện mạo mới nhờ tư duy thiết kế. Qua đó, từng bước hình thành cộng đồng sáng tạo, thị trường thương mại văn hóa và hệ sinh thái sáng tạo cho Thủ đô".
Đưa bản sắc vào từng không gian lưu trú
Tại tọa đàm, các diễn giả tập trung trao đổi về vai trò của văn hóa trong việc nâng cao chất lượng trải nghiệm du lịch, giải pháp đưa di sản vào không gian khách sạn và cơ sở lưu trú, cũng như mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo nhằm phát huy hiệu quả các nguồn lực văn hóa. Một trong những vấn đề được nhiều chuyên gia nhấn mạnh là khai thác giá trị của các làng nghề truyền thống trong thiết kế nội thất hiện đại, từ đó tạo nên bản sắc riêng cho từng điểm đến thông qua ngôn ngữ kiến trúc và thiết kế.
NTK Lưu Việt Thắng nhấn mạnh vai trò của việc khai thác giá trị các làng nghề truyền thống trong thiết kế nội thất hiện đại
Theo TS, nhà thiết kế Lưu Việt Thắng, Nhà sáng lập thương hiệu Viet Furniture, Trưởng khoa Thiết kế Nội – Ngoại thất, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, nhiều cơ sở lưu trú hiện nay vẫn còn thiếu bản sắc, thiếu điểm nhấn và chưa tận dụng hiệu quả nguồn lực văn hóa cũng như giá trị của các làng nghề Việt Nam.
Trong khi đó, lượng khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng lớn. Họ không chỉ tìm kiếm một nơi đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi mà còn mong muốn được trải nghiệm những câu chuyện văn hóa ẩn chứa trong chính không gian mình lưu lại. Vì vậy, theo NTK Lưu Việt Thắng, không gian lưu trú nên được xem là điểm khởi đầu để đưa các sản phẩm nội thất và thủ công mỹ nghệ từ các làng nghề Việt Nam đến gần hơn với du khách, góp phần quảng bá văn hóa bản địa.
Các nghiên cứu được chia sẻ tại chương trình cho thấy khoảng 85% du khách quốc tế mong muốn trải nghiệm văn hóa bản địa chân thực, trong khi 78% ưu tiên lựa chọn những sản phẩm và dịch vụ gắn với cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, phần lớn cơ sở lưu trú tại Việt Nam hiện vẫn chủ yếu đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, chưa khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa để tạo nên trải nghiệm khác biệt. Điều này khiến thời gian lưu trú cũng như mức chi tiêu của khách quốc tế chưa tương xứng với tiềm năng.
Gạch gốm Bát Tràng tạo điểm nhấn cho không gian lưu trú qua thiết kế đầu giường. Ảnh: Dplus Vietnam
Song hành với tọa đàm là triển lãm giới thiệu nhiều nghiên cứu và mô hình tiêu biểu về ứng dụng văn hóa trong thiết kế không gian lưu trú. Trong đó, mô hình "The Local Gallery – Heritage Reactivation" đề xuất phương pháp "kích hoạt di sản" bằng cách chuyển hóa các giá trị văn hóa từ hình thức bảo tồn tĩnh thành những trải nghiệm sống động, để du khách có thể trực tiếp tham gia, khám phá và cảm nhận đời sống địa phương.
Triển lãm cũng giới thiệu nghiên cứu của Viet Furniture về phát triển nội thất lưu trú dựa trên chất liệu văn hóa Việt Nam. Thông qua việc kết nối thiết kế đương đại với các làng nghề truyền thống, nghệ nhân và vật liệu bản địa, nhiều ý tưởng không gian lấy cảm hứng từ Hội An, các làng nghề cùng những giá trị văn hóa truyền thống đã được giới thiệu. Các mô hình hướng tới xây dựng những không gian lưu trú mang bản sắc riêng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế nhưng vẫn đậm tinh thần Việt.
Trong bối cảnh ngành du lịch đang chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên trải nghiệm, văn hóa ngày càng trở thành yếu tố quan trọng tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.
KTS Đoàn Phương chia sẻ về mô hình "The Local Gallery – Heritage Reactivation"
Kiến trúc sư Đoàn Phương, nhà sáng lập Công ty Dplus Vietnam, cho rằng để một không gian lưu trú vừa đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế vừa đủ sức hấp dẫn du khách, cần có sự phối hợp của nhiều chủ thể, từ đơn vị vận hành, nhà thiết kế đến các nghệ nhân nhằm tạo nên một hệ sinh thái trải nghiệm hoàn chỉnh. Theo KTS Đoàn Phương, việc đưa văn hóa vào không gian lưu trú không nhất thiết phải bắt đầu từ những hạng mục quy mô lớn mà có thể khởi nguồn từ những chi tiết nhỏ. Những vật phẩm thủ công được sử dụng trong khách sạn, nếu gắn kèm thông tin hoặc mã QR, sẽ giúp du khách tìm hiểu về sản phẩm, câu chuyện của làng nghề, giá trị văn hóa cũng như có cơ hội mua và mang về như một món quà lưu niệm.
Thông qua chương trình, Ban tổ chức kỳ vọng hình thành mạng lưới kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà thiết kế, nghệ nhân và các cơ sở lưu trú, từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch văn hóa của Hà Nội. Việc đưa văn hóa vào không gian lưu trú được kỳ vọng không chỉ gia tăng giá trị cho sản phẩm du lịch mà còn mở rộng đầu ra cho sản phẩm làng nghề, góp phần bảo tồn và phát huy di sản thông qua hoạt động sáng tạo, phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch chất lượng cao của Thủ đô.
