Tiến sĩ Lý Trần Thản: Nhà khoa bảng tiêu biểu thế kỷ XVIII

Ngày 1/4, phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình tổ chức Lễ đón nhận xếp hạng di tích lịch sử cấp tình đối với Từ đường dòng họ Lý Trần, đồng thời kỷ niệm 305 năm ngày sinh, 250 năm ngày mất danh nhân Tiến sĩ Lý Trần Thản (1721 - 1776).

Tiến sĩ Lý Trần Thản (sinh năm 1721, mất năm 1776) là một nhà khoa bảng xuất sắc của thế kỷ XVIIl, sinh ra và lớn lên tại thôn Lê Xá, nạy thuộc Tổ dân phố Lê Xá, phường Tiên Sơn, tinh Ninh Bình. Ngay từ nhỏ, ông đã sớm nổi bật với tư chất thông minh, tinh thần ham học và y chí vươn lên trên con đường khoa cử. Việc ông đỗ đạt cao, được ghi danh tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chi là vinh dự của cá nhân, mà còn góp phần khẳng định truyền thống hiếu học của quê hương Lê Xá.

Trong suốt hơn 30 năm làm quan dưới Triều Lê - Trịnh, Tiến sĩ Lý Trần Thản đã đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng tại nhiều địa phương và trong triều đình như: Từ Tri huyện Thanh Hà (Hải Dương), Tri huyện Phú Xuyên, Trấn thủ Hưng Hóa, Trấn thủ Hưng Hóa, rồi các chức vụ trọng yếu như Binh bộ Thị Lang, Hình bộ Thị Lang... Ông là người có tài thao lược, trực tiếp chỉ huy quân sự tại các vùng trọng yêu, góp phần dẹp loạn, giữ vững ổn định xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân, thế hiện rõ vai trò của một vị quan vừa có tài, vừa có tâm.

Đối với lĩnh vực văn hóa, ông là một thi sĩ với nhiêu tác phẩm giàu giá trị, đồng thời trực tiếp dạy học khi trở về quê, góp phần vun đắp truyền thống hiếu học, đặt nền móng cho truyền thống khoa bảng của đất học Lê Xá.

Tiến sĩ Lý Trân Thần không chỉ là niềm tự hào mà còn là người có nhiêu đóng góp thiết thực cho đời sống nhân dân: Từ việc cùng nhân dân đắp đê, đào sông chống úng, hỗ trợ sản xuất, đến việc hiến đất xây dựng đình làng và các công trình chung. Sau khi ông qua đời năm 1776 tại quê nhà, nhân dân đã suy tôn ông làm Thành hoàng làng, lập từ đường để thờ phụng, hương khói đời đời, thể hiện sự tôn kính, biết ơn sâu sắc đối với người con ưu tú của quê hương.

Gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Tiển sĩ Lý Trần Thản, từ đường họ Lý Trần không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là nơi kết tình những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của địa phương, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thông, góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước, tỉnh thần hiếu học cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Chủ tịch UBND phường Tiên Sơn Ngô Đức Dũng nhấn mạnh, thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương, cùng nhân dân và dòng họ Lý Trần dã có nhiều có gắng trong công tác bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích. Việc di tích được xếp hạng Di tích lịch sử là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng và Nhà nước đối với những giá trị tiêu biểu, đồng thời là sự tôn vinh sâu sắc đối với công lao của Tiến sĩ Lý Trần Thản.

Đề bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa của di tích thời gian tới, Chủ tịch UBND phường Tiên Sơn đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương và Ban Quản lý di tích Từ đường họ Lý Trần cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của nhân dân về giá trị di tích, truyền thông hiểu học và tấm gương của Tiến sĩ Lý Trần Thản; tăng cường quản lý, bảo vệ, xây dựng kế hoạch tu bổ, tôn tạo di tích theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa; huy động các nguồn lực xã hội, sự đóng góp của con em quê hương và dòng họ đề tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị di tích một cách bền vững; gắn việc bảo tồn di tích với phát triển văn hóa, du lịch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.