Tích hợp camera AI với hệ thống giám sát thoát nước để phát hiện điểm ngập

Ngày 4/8, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về công tác bảo đảm thoát nước, chống úng ngập trên địa bàn và tiến độ các dự án đầu tư công khẩn cấp trong lĩnh vực thoát nước.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu tích hợp hệ thống camera AI của Công an thành phố với hệ thống giám sát thoát nước nhằm phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành và xử lý kịp thời khi xảy ra mưa lớn.

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long cho biết, đến ngày 3/8, thành phố đã cơ bản đưa vào vận hành các hạng mục chính của 10 công trình xây dựng khẩn cấp nhằm giải quyết tình trạng úng ngập. Các chủ đầu tư và nhà thầu đang tập trung hoàn thiện những phần việc còn lại để sớm hoàn thành toàn bộ dự án.

Nhóm công trình gồm 5 hồ điều hòa Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương và 5 dự án hệ thống thoát nước: cải tạo hạ lưu Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn - Resco - Ecohome - Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố vẫn còn một số điểm ngập cục bộ do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, ảnh hưởng của các dự án đang thi công hoặc địa hình trũng thấp. UBND thành phố đã yêu cầu các đơn vị khẩn trương khắc phục, tăng cường vận hành, duy tu, nạo vét hệ thống và tổ chức ứng trực đầy đủ lực lượng trong mùa mưa bão.

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết, hạ tầng thoát nước của Thủ đô hiện mới đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch. Thành phố mới hoàn thiện khoảng 77 km cống trục chính, trong khi hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và mạng lưới thoát nước còn thiếu, chưa đồng bộ. Đây là thực trạng khiến Hà Nội phải triển khai các công trình chống ngập khẩn cấp.

Năm hồ điều hòa mới bổ sung khoảng 3,4 triệu m3 dung tích chứa nước. Cùng với việc hạ mực nước tại các hồ hiện có thông qua hệ thống trạm bơm, tổng dung tích điều hòa của thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m3. Trước mỗi trận mưa, mực nước hồ được hạ để tạo dung tích dự phòng tiếp nhận nước, qua đó góp phần nâng năng lực điều tiết của hệ thống khoảng 15-20%.

Sau đợt mưa lớn do hoàn lưu bão năm 2025, Hà Nội ghi nhận 220 điểm úng ngập; trong đó có 160 điểm thuộc 35 phường. Các dự án khẩn cấp tác động trực tiếp tới khoảng 120 điểm. Theo đánh giá của Sở Xây dựng, nhiều khu vực từng thường xuyên ngập sâu, kéo dài như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco, Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công, Mỹ Đình đã cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn; độ sâu, phạm vi và thời gian ngập đều giảm.

Ông Nguyễn Phi Thường cho rằng, nguồn vốn đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng cho các dự án khẩn cấp mới chỉ giải quyết một phần tình trạng úng ngập. Quy hoạch thoát nước được phê duyệt từ năm 2013, trong khi yêu cầu thực tế đã thay đổi nhanh do đô thị hóa và tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã tính toán nâng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống thoát nước theo các kịch bản biến đổi khí hậu; đồng thời nghiên cứu hồ ngầm, bể chứa nước, mô hình "thành phố bọt biển" và giải pháp kết hợp hạ tầng xanh với hạ tầng kỹ thuật truyền thống.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, giải pháp căn cơ là đẩy nhanh các công trình đầu mối theo quy hoạch, nhất là cụm công trình Liên Mạc với trạm bơm công suất 170 m3/giây - một trong những cửa xả chiến lược của hệ thống thoát nước Hà Nội. Mỗi trạm bơm, hồ điều hòa hoặc tuyến tiêu thoát nước hoàn thành sẽ góp phần giảm thêm các điểm ngập và từng bước nâng năng lực chống ngập cho Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, sau khi các công trình chống ngập khẩn cấp được đưa vào vận hành, năng lực tiêu thoát nước của thành phố đã được cải thiện. Các đơn vị cần công khai số liệu, đánh giá cụ thể hiệu quả đầu tư để người dân nhận diện rõ những chuyển biến tại từng khu vực.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, việc chống ngập phải được tổ chức theo lưu vực, không xử lý riêng lẻ từng điểm. Thành phố cần điều hành đồng bộ toàn hệ thống, hoàn thiện quy hoạch cao độ nền, phân định rõ trách nhiệm quản lý từ tuyến trục chính đến ngõ, xóm; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư khu đô thị khẩn trương bàn giao hạ tầng thoát nước theo cam kết.

Ông Trương Việt Dũng yêu cầu xây dựng kịch bản ứng phó ở mức cao nhất cho các tháng cao điểm mùa mưa; siết chặt công tác vận hành, duy tu hệ thống; tăng cường phương tiện bơm cơ động và kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống điều hành giao thông, camera AI để kịp thời phát hiện, xử lý các điểm ngập.

Các đơn vị liên quan cũng được yêu cầu đẩy nhanh xử lý những điểm ngập còn tồn tại tại Khai Sơn, Cổ Linh, Quang Trung, Văn Minh, Lương Thế Vinh; xác định rõ đơn vị phụ trách và thời hạn hoàn thành. Kết quả đầu tư, tiến độ xử lý từng điểm ngập cần được công khai để người dân theo dõi, giám sát.

Nhằm chấm dứt tình trạng bị động trong chống úng ngập, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, chống úng ngập là một trong 5 nhiệm vụ trọng tâm được Thành ủy, HĐND và UBND thành phố tập trung chỉ đạo. Chỉ trong khoảng 6 tháng, nhiều dự án đã được triển khai, đưa vào vận hành, góp phần nâng năng lực tiêu thoát nước của Thủ đô.

Qua các đợt mưa lớn từ đầu mùa mưa năm 2026, nhiều công trình đã phát huy hiệu quả, giúp giảm thời gian, độ sâu và phạm vi ngập tại những khu vực từng là "điểm nóng". Tuy nhiên, ngập cục bộ vẫn xuất hiện ở một số nơi, kể cả khu vực nội đô, cho thấy hệ thống thoát nước chưa đồng bộ. Quá trình đô thị hóa, thi công các dự án và thời tiết cực đoan cũng có thể làm phát sinh điểm ngập mới.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động trong phòng, chống úng ngập. Chính quyền cơ sở phải chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ, chuẩn bị đủ phương tiện, thiết bị, trạm bơm lưu động và lực lượng ứng trực để xử lý ngay khi xảy ra mưa lớn, không chờ chỉ đạo mới triển khai.

Trước kỳ vọng của người dân đối với các dự án chống ngập, các cơ quan chức năng phải nâng cao trách nhiệm và công khai hiệu quả đầu tư theo từng dự án; xác định rõ khu vực đã được khắc phục, khu vực cần tiếp tục đầu tư và lộ trình hoàn thành để người dân giám sát.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng giao Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành toàn bộ công trình đang triển khai; đồng thời đẩy nhanh 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn và hoàn tất thủ tục đầu tư. Với các dự án không còn vướng mắc về mặt bằng, chủ đầu tư phải tập trung thi công, không để chậm tiến độ.

Đề án tổng thể xử lý úng ngập gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm phải được hoàn thiện, trình thành phố trong tháng 9. Đề án cần xác định lộ trình đầu tư, phân vùng chống ngập, mục tiêu, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, từng dự án để người dân và báo chí theo dõi.

Cùng với đó, Sở Xây dựng tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy hoạch thoát nước theo hướng tách bạch hệ thống thoát nước mưa với hệ thống thu gom, xử lý nước thải; rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn thiết kế. Định hướng xây dựng "thành phố bọt biển" cần sớm được cụ thể hóa thành tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn xây dựng và giải pháp áp dụng trong các dự án phát triển đô thị.

Đối với các hồ điều hòa đã hoàn thành, chính quyền địa phương được giao đề xuất phương án đầu tư hạ tầng và cảnh quan xung quanh, vừa bảo vệ công trình, ngăn chặn đổ rác, lấn chiếm, vừa phát huy hiệu quả sử dụng.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu tích hợp hệ thống camera AI của Công an thành phố với hệ thống giám sát thoát nước để phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành và xử lý ngay khi mưa lớn, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân. "Các sở, ngành, địa phương triển khai nghiêm các nhiệm vụ được giao, phối hợp chặt chẽ trong công tác vận hành hệ thống thoát nước và phòng, chống úng ngập, phấn đấu giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của mưa bão, bảo đảm đời sống và sinh hoạt của người dân trong mùa mưa năm 2026", Chủ tịch thành phố Hà Nội yêu cầu.