Thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ, 10 địa phương từ ngày 1/10

Ngày 29/9, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại trụ sở Bộ Tư pháp và trực tuyến tới 10 điểm cầu tại các địa phương thực hiện thí điểm. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng chủ trì Hội nghị.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, khu vực công quản lý khối lượng tài sản, nguồn lực và các dự án kinh tế - xã hội vô cùng lớn. Trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, các quan hệ pháp lý phát sinh ngày càng đa dạng, phức tạp. Những tranh chấp thương mại, đầu tư quốc tế cũng như các vụ việc hành chính, dân sự phức tạp trong nước đặt ra yêu cầu phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa và xử lý bằng các công cụ pháp lý chuyên nghiệp.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, sự ra đời của chế định luật sư công đánh dấu bước tiến lịch sử, một "đột phá thể chế" trong công tác bổ trợ tư pháp và nâng cao năng lực pháp lý cho khu vực công. Lần đầu tiên, Nhà nước ta thiết lập một lực lượng luật sư chuyên nghiệp ngay trong nội bộ các cơ quan hành chính và doanh nghiệp nhà nước – những người vừa mang phẩm chất, bản lĩnh của người cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, vừa sở hữu chứng chỉ hành nghề, kỹ năng tranh tụng và tư vấn độc lập của một luật sư thực thụ.

Luật sư công không phải là sự thay thế hay chồng chéo với công tác pháp chế hay trợ giúp pháp lý, mà là sự tiếp sức, tạo nên sự vững chắc về pháp lý cho các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước để chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trong các vụ kiện, tranh chấp, bảo đảm an toàn pháp lý cho các dự án kinh tế - xã hội trọng điểm, ngăn ngừa nguy cơ thất thoát, lãng phí và khiếu kiện kéo dài, đồng thời hỗ trợ khai thông các điểm nghẽn thể chế, đưa tinh thần thượng tôn pháp luật vào sâu rộng trong hoạt động quản trị nhà nước.

Chủ trương xây dựng chế định luật sư công được thể chế hóa từ Kết luận số 23-KL/TW ngày 7/4/2026 của Bộ Chính trị về Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”.

Hội nghị có ý nghĩa quyết định nhằm chuyển hóa các chủ trương của Đảng tại Kết luận số 23-KL/TW, Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ thành hành động, tạo nhận thức thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc về chế định luật sư công, xác định rõ trách nhiệm, cách thức triển khai của từng bộ, địa phương thực hiện thí điểm, bảo đảm vận hành thông suốt và kịp thời tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn.

“Đây là cơ hội để chúng ta nhìn lại quá trình chuẩn bị triển khai chế định này, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận, phát hiện sớm các 'điểm nghẽn' có thể xảy ra như về nguồn lực, cơ chế phân công hay các vấn đề khác liên quan đến quá trình thực thi để có giải pháp xử lý ngay”, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh.

Theo kế hoạch, việc thí điểm được thực hiện từ ngày 1/10/2026 đến ngày 30/9/2028 tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố. Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho rằng, thời gian 24 tháng không dài trong khi khối lượng công việc lớn, vì vậy quá trình thí điểm phải được triển khai thực chất. Thí điểm không phải là làm thử cho biết, mà thí điểm là làm thật, làm quyết liệt để rút ra bài học thực tiễn, làm nền tảng hoàn thiện hệ thống pháp luật về lâu dài.

Tại Hội nghị, các đại biểu được hướng dẫn việc lựa chọn nhân sự, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện các thủ tục để trở thành luật sư công; bố trí, sử dụng và giao giải quyết vụ, việc; quản lý, giám sát, đánh giá kết quả hoạt động; thực hiện chế độ báo cáo và tổng kết việc thí điểm.

Hội nghị cũng tập trung xác định trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế phối hợp của các cơ quan, đơn vị liên quan; cụ thể hóa nhiệm vụ, đầu mối thực hiện và tiến độ triển khai của từng cơ quan trong suốt thời gian thí điểm, bảo đảm việc tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất, đúng tiến độ và có chất lượng. Một nội dung khác được đặt ra là nhận diện sớm những khó khăn, “điểm nghẽn” có thể phát sinh về nguồn lực, cơ chế phân công và các vấn đề liên quan trong quá trình thực hiện, từ đó trao đổi giải pháp xử lý.

Với vai trò là cơ quan giúp Chính phủ quản lý nhà nước về luật sư công, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục làm đầu mối theo dõi, đôn đốc việc thực hiện thí điểm; tổng hợp, nghiên cứu và phối hợp với các bộ, ngành, địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, Bộ Tư pháp sẽ tham mưu, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.