(Thethoavanhoa.vn) - Mường Lò - Nghĩa Lộ - thị xã miền tây của tỉnh Yên Bái, không chỉ nổi tiếng là vùng gạo trắng nước trong với cánh đồng Mường Lò lớn thứ hai ở vùng Tây Bắc mà còn là nơi cư ngụ đông đúc và lâu đời của người Thái Đen với nhiều nét văn hóa độc đáo. Bên cạnh hệ thống ngôn ngữ, chữ viết, người Thái Mường Lò còn có nhiều lễ hội dân gian, nhiều loại nhạc cụ, nhiều điệu dân ca, dân vũ... trong đó phải kể đến điệu múa xòe, đặc biệt là 6 điệu xòe cổ hay “xé cáu ké”.
Trải qua thăng trầm của lịch sử, người Thái Mường Lò không làm mất đi bản sắc văn hóa... 6 điệu xòe cổ gồm; điệu xòe vòng (xé vóng); điệu vòng tròn vỗ tay (ỏm lọm tốp mứ); điệu tung khăn (nhôm khăn); điệu bổ bốn (phá xí); điệu tiến lùi (đổn hôn); điệu nâng khăn mời rượu (khắm khăn mơi lảu) chính là khởi nguồn cho 36 điệu xòe khác vẫn được người Thái vùng Mường Lò - Nghĩa Lộ gìn giữ và lưu truyền với mong muốn về một cuộc sống bình yên, hạnh phúc...
Chúng tôi đến Mường Lò - Nghĩa Lộ vào những ngày cuối cùng của năm 2013. Nơi đây, gần như bản làng nào của người Thái cũng có một đội múa xoè. Những thiếu nữ Thái với chiếc áo cỏm mềm mại, váy nhung huyền căng tràn sức trẻ, thướt tha như bước ra từ trong câu truyện cổ. Những điệu xoè cổ còn lưu truyền nơi đây như đưa ta về thủa hồng hoang. Câu hát mời gọi đưa nhịp chân du khách cuốn vào vòng xoè…
Một tiết mục múa xòe của người Thái. Nguồn: Internet
Bà Hoàng Thị Hồng Hạnh, Phó Chủ tịch UBND thị xã Nghĩa Lộ phấn khởi cho biết: Trong những năm qua, thị xã Nghĩa Lộ đã có nhiều hoạt động gìn giữ phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của người dân nơi đây. Đặc biệt là sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” thị xã Nghĩa Lộ đã đầu tư, nghiên cứu, sưu tầm và tổ chức truyền dạy những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc, trong đó có 6 điệu xòe cổ của đồng bàoThái cho các thế hệ trẻ.
Đến nay tất cả 7 xã, phường của thị xã Nghĩa Lộ đều có đội văn nghệ, trong đó 6 điệu xòe được coi là mũi nhọn. Chính những hoạt động tích cực của các đội văn nghệ quần chúng ở cơ sở đã góp phần gìn giữ, khôi phục và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Thái nơi đây. Nhiều lễ hội đã được khôi phục, tổ chức, đáp ứng được nhu cầu của bà con, từ đó làm phong phú thêm đời sống tinh thần cuả người dân nơi này. Điển hình là đội văn nghệ bản Đêu - xã Nghĩa An hay đội văn nghệ bản Tông Pọng - phường Tân An, đội văn nghệ bản Cang Nà - phường Trung Tâm...
Trước đây, không phải đội văn nghệ nào cũng biết thể hiện các điệu xòe cổ. Do vậy, chính quyền địa phương rất quan tâm tới việc mời các nghệ nhân hiểu sâu sắc về 6 điệu xòe cổ tổ chức truyền dạy cho lớp trẻ. Một trong những người có công lớn là ông Lò Văn Biến, một nghệ nhân dân gian dân tộc Thái, ở Bản Căng Nà, phường Trung Tâm, ông chia sẻ: Là một trong số ít người hiểu biết sâu sắc về văn hóa dân tộc Thái và thể hiện được thuần thục 6 điệu xòe cổ nên trong suốt thời gian qua ông đã không mệt mỏi dày công nghiên cứu và truyền dạy cho đội văn nghệ của bản mình. Giờ đây thành viên trong các đội văn nghệ đều thành thạo các điệu xòe cổ… Cũng theo ông Lò Văn Biến thì việc truyền dậy cho các thế hệ con cháu biết và cảm nhận được những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, đặc sắc của dân tộc mình chính là niềm vui, là việc làm có ý nghĩa lớn nhất đối với cuộc đời ông.
Người Thái Đen Mường Lò có nguồn gốc và quá trình hình thành với gần nghìn năm lịch sử. Chính trong bề dày lịch sử ấy, người Thái đã biết xây dựng cho mình một truyền thống văn hóa riêng, độc đáo mà ở đó chứa đựng đầy đủ các giá trị nghệ thuật, giá trị nhận thức, giáo dục, giá trị thẩm mỹ. Trong đó xòe cổ chính là một trong những yếu tố tạo nên những giá trị ấy. Và màn đại xòe xác lập Kỷ lục Việt Nam, với sự tham gia của hơn 2000 nghệ nhân, diễn viên chuyên và không chuyên được thị xã Nghĩa Lộ tỉnh Yên Bái tổ chức ngày 29/9/2013 nhân dịp kỉ niệm 55 năm ngày Bác Hồ lên thăm Yên Bái (25/9/1958 - 25/9/2013) chính là sự khẳng định giá trị trường tồn của 6 điệu xòe cổ - một sắc thái làm nên văn hóa tộc người Thái Mường Lò.
Múa xòe - một hoạt động không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Thái Đen Mường Lò. Chính trong lao động sáng tạo cùng với lối ứng xử đẹp của con người với con người, của con người với tự nhiên đã tạo ra loại hình nghệ thuật xòe cổ độc đáo, chứa đựng những nét văn hóa riêng có của đồng bào Thái. Trong các điệu múa xòe cổ đó chứa đựng đầy đủ các yếu tố để khẳng định là một giá trị văn hóa, giá trị nghệ thuật, giá trị giáo dục, nhận thức, thẩm mỹ trong kho tàng văn hóa dân gian.
Những giá trị ấy không chỉ tạo nên môi trường văn hóa để nuôi dưỡng tâm hồn cộng đồng người Thái mà còn có tác động tích cực tới đời sống tinh thần của các dân tộc anh em cùng chung sống. Do vậy việc gìn giữ phát huy và bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc của Người Thái Mường Lò mà đặc biệt là 6 điệu xòe cổ là việc cần thiết không chỉ làm phong phú thêm đời sống tinh thần của người dân nơi đây mà còn góp phần “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” như Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII ) của Đảng đề ra.
Tại triển lãm tương tác "80 năm rạng rỡ non sông – Con đường Độc lập", công chúng có cơ hội tiếp cận gần hơn với chặng đường 80 năm xây dựng, bảo vệ và phát triển của đất nước thông qua những trải nghiệm đa giác quan.
Chiều tối 29/8, trước kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, tình hình giao thông tại các "cửa ngõ" Thủ đô có gia tăng so với ngày thường, nhưng vẫn đảm bảo cho người dân và phương tiện di chuyển rời khỏi thành phố.
Trong khuôn khổ chương trình giao lưu hữu nghị "Sắc màu ASEAN 2025", áo dài khẳng định vị thế không chỉ là trang phục truyền thống mà còn trở thành một "sứ giả" văn hóa, "nhịp cầu" vững chắc kết nối tình hữu nghị giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực.
Chiều 29/8, tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Quyết định đặc xá năm 2025 (đợt 2/9/2025) của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiều 29/8 tại Hà Nội, nhạc sĩ Phạm Tuyên và gia đình đã trao tặng bản thảo, bản quyền ca khúc Như có Bác trong ngày đại thắng cho báo Nhân Dân. Đây là một dấu mốc mang ý nghĩa đặc biệt khi “bài hát của nhân dân” trở về với “tờ báo của nhân dân”.
Trong không khí cả nước chào đón lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, tập thơ "Bốn mùa cờ bay" của nhà thơ, nhà báo Huỳnh Mai Liên đã chính thức ra mắt, mang đến cho bạn đọc một hành trình bằng thơ đầy xúc cảm về Trường Sa.
Khi cuốn sách "Đặng Thùy Trâm và cuốn nhật ký thứ ba" (NXB Phụ nữ Việt Nam) ra mắt vào hồi tháng Bảy vừa qua, tác giả biên soạn Đặng Kim Trâm (em gái của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm) đã thổ lộ: "Chị Thùy Trâm mất đi không có nghĩa là chị không còn hiện diện nữa. Thực ra, sự hiện diện của chị sau khi mất thậm chí còn mạnh mẽ hơn cả khi chị còn sống".
Từ tác phẩm đầu tay của nữ diễn viên Đài Loan (Trung Quốc) Thư Kỳ đến bộ phim mới nhất của nhà làm phim Hàn Quốc Park Chan Wook, Liên hoan phim Venice (LHP Venice) năm nay trở thành sân khấu rực rỡ tôn vinh sự sáng tạo của điện ảnh châu Á.
XSMB 29/8: Kết quả Xổ số miền Bắc hôm nay thứ Sáu ngày 29/8/2025 quay thưởng lúc 18h10 được trực tiếp cập nhật nhanh nhất, chính xác nhất trên Thethaovanhoa.vn.
Thời gian gần đây, nó trào dâng thành một làn sóng mạnh mẽ, đặc biệt là vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc như kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ, kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước... và cao điểm chính là dịp Đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
Chúng ta đã khép lại hành trình ở giải vô địch bóng chuyền nữ thế giới 2025 với 3 trận toàn thua trước các đội Ba Lan, Đức và Kenya. Ngoài chuyện của Thanh Thúy và Như Quỳnh thì còn một vấn đề khác của tuyển Việt Nam tại giải này cũng rất đáng để suy ngẫm.
Jannik Sinner tiếp tục thể hiện phong độ hủy diệt tại các giải Grand Slam sân cứng khi vượt qua Alexei Popyrin với tỷ số 6-3, 6-2, 6-2 ở vòng hai US Open 2025, qua đó ghi tên mình vào vòng ba, đồng thời lập kỳ tích đáng nhớ mới nhất trong sự nghiệp.
Trong khuôn khổ Triển lãm thành tựu đất nước với chủ đề "80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc", hình ảnh 12 ngành công nghiệp văn hóa với những dấu ấn đột phá, được khắc họa rõ nét tại không gian trưng bày "Sáng tạo để kiến thiết".
Ngày 29/8/2025 - ngày thứ hai của Triển lãm "80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" tại Trung tâm Triển lãm quốc gia (Đông Anh, Hà Nội) tiếp tục thu hút đông đảo người dân, học sinh, sinh viên và du khách đến tham quan.
Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Chính phủ đã quyết định trao tặng mỗi công dân Việt Nam 100.000 đồng thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID.
Ngày 29/8, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã phát đi cảnh báo về tình trạng nhiều đối tượng lợi dụng chính sách tặng quà 100.000 đồng cho người dân nhân dịp Lễ Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh 2/9 để thực hiện hành vi lừa đảo.