Sự xuất hiện của Nguyễn Hoài Nam Anh tại FIA F4 World Cup 2026 tiếp tục đánh dấu bước tiến của đua xe tốc độ Việt Nam. Từ F4, Formula Regional đến FIA Motorsport Games, những gương mặt trẻ đang từng bước đưa Việt Nam xuất hiện trên bản đồ đua xe quốc tế.
Từ ngày 19 đến 22/11, Nguyễn Hoài Nam Anh (Ben Anh Nguyễn) sẽ trở thành tay đua Việt Nam đầu tiên góp mặt tại FIA F4 World Cup ở Macao, Trung Quốc. Anh thi đấu cho Evans GP, sau khi giành ngôi á quân Formula Trophy Malaysia.
Từ Nguyễn Hoài Nam Anh đến những cột mốc mới của đua xe Việt Nam
Được giới thiệu từ năm 2025, FIA F4 World Cup tạo cơ hội cho các tay đua trẻ tranh tài trên đường đua Guia Circuit dài 6,12km. Giải năm nay quy tụ nhiều gương mặt triển vọng thuộc hệ thống đào tạo của các đội đua F1. Trong đó có Dries Van Langendonck, thành viên chương trình phát triển tay đua trẻ của McLaren, Oleksandr Bondarev thuộc học viện Williams Racing và Rocco Coronel của Red Bull Junior Team.
Đây sẽ là thử thách lớn với Nam Anh. Tuy nhiên, tay đua trẻ đã có những dấu ấn ban đầu đáng chú ý. Tại F4 Đông Nam Á 2025, anh lọt vào Top 3 chung cuộc ở vòng 2 và nhận danh hiệu "Tay đua trẻ tài năng Southeast Asia". Thành tích càng đáng ghi nhận khi Nam Anh mới 16 tuổi và chỉ có khoảng 3 tháng học đua xe chuyên nghiệp.
Trong khi nhiều tay đua quốc tế bắt đầu với karting từ năm 6-10 tuổi, Nam Anh chỉ phát hiện đam mê vào tháng 12/2024. Để rút ngắn khoảng cách kinh nghiệm, anh duy trì tập luyện trên hệ thống mô phỏng, chạy Go-Kart cuối tuần và tự tìm hiểu khí động học. Nam Anh còn xây dựng chế độ thể lực, dinh dưỡng chuyên nghiệp song song với việc học phổ thông.
FIA F4 World Cup vì thế là cơ hội quan trọng để tay đua Việt Nam tích lũy kinh nghiệm. Việc cạnh tranh với những đối thủ giàu thành tích cũng giúp anh đánh giá rõ hơn năng lực và hướng phát triển của bản thân.
Những gương mặt mở đường
Trước Nam Anh, Sawer Hoàng Đạt (Alex Sawer) đã tạo nên cột mốc lớn cho đua xe Việt Nam. Năm 2025, anh trở thành tay đua Việt Nam đầu tiên vô địch chung cuộc một giải đua xe công thức thuộc hệ thống FIA, tại F4 South East Asia Championship.
Hành trình của Hoàng Đạt bắt đầu từ các sân karting ở TP.HCM. Năm 2023, anh lần đầu dự F4 Indian Championship, giành 1 chiến thắng chặng và kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 5. Sang năm 2024, tay đua này có thêm 2 chiến thắng tại F4 Chinese Championship, trước khi chuyển lên Formula Regional ở châu Âu.
Nguyễn Hoài Nam Anh chuẩn bị tham dự FIA F4 World Cup 2026. Ảnh: FBNV
Đầu năm 2025, Hoàng Đạt thi đấu Formula Regional Middle East và ghi 1 điểm tại chặng cuối ở Lusail, Qatar. Đây là tay đua Việt Nam đầu tiên đạt thành tích này ở cấp độ Formula Regional, nấc thang trung gian giữa F4 và F3. Cũng trong năm 2025, Hoàng Đạt trở lại F4 Đông Nam Á và tạo nên mùa giải áp đảo. Sau 11 vòng đua, anh giành 9 chiến thắng, 6 lần xuất phát đầu và 7 vòng chạy nhanh nhất.
Thành tích ấy càng có ý nghĩa khi điều kiện tập luyện trong nước còn hạn chế. Theo lãnh đội Josh Evans, Hoàng Đạt có ít thời gian chạy thực tế hơn nhiều đối thủ. Anh chủ yếu dựa vào máy mô phỏng, phân tích dữ liệu và khả năng ghi nhớ đường đua. Năm 2026, tay đua này tiếp tục có suất trong học viện tài năng của Porsche, mở ra cơ hội huấn luyện và thi đấu ở những giải mới.
Một dấu mốc khác thuộc về Nguyễn Gia Bảo tại FIA Motorsport Games 2022. Cô là tay đua Việt Nam đầu tiên tham dự sự kiện này, tranh tài ở nội dung Auto Slalom. Gia Bảo cũng là nữ VĐV Việt Nam đầu tiên có bằng đua ô tô thể thao chuyên nghiệp.
Bắt đầu tiếp xúc với môn thể thao tốc độ từ năm 2012, Gia Bảo trải qua quá trình tích lũy kiến thức trước khi tham gia khóa huấn luyện tại Mỹ năm 2016. Cô sau đó trở thành thành viên Women in Motorsport, Ủy ban phụ nữ với Ô tô của FIA. Không chỉ theo đuổi thành tích cá nhân, Gia Bảo còn thành lập Học viện Đua xe thể thao Việt Nam (VRA). Học viện hướng đến đào tạo tay đua chuyên nghiệp, tổ chức giải đấu và quảng bá văn hóa motorsport trong nước.
Ba gương mặt đại diện cho những hướng đi khác nhau. Nam Anh đang bước vào sân chơi F4 quốc tế, Hoàng Đạt đã có chức vô địch và tiến lên cấp độ cao hơn, còn Gia Bảo góp phần xây dựng nền tảng đào tạo trong nước.
Bài toán xây dựng nền móng tại Việt Nam
Sự xuất hiện của những tay đua Việt Nam tại các giải quốc tế cho thấy môn thể thao tốc độ đang có những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, những cột mốc cá nhân của Hoàng Đạt, Nam Anh hay Gia Bảo chưa đủ để khẳng định đua xe Việt Nam đã có nền tảng vững chắc.
Rào cản lớn nhất vẫn là điều kiện tập luyện. Việt Nam còn thiếu trường đua chuyên nghiệp và phương tiện phục vụ đào tạo. Vì vậy, các tay đua phải phụ thuộc nhiều vào hệ thống mô phỏng hoặc những chuyến tập huấn ở nước ngoài. Chi phí cũng là thách thức lớn. Đua xe công thức đòi hỏi nguồn lực cho phương tiện, đội ngũ kỹ thuật, huấn luyện và thi đấu.
Bởi vậy, Việt Nam cần xây dựng hệ thống đào tạo trẻ từ karting, mở rộng sân chơi trong nước và tăng cường hợp tác quốc tế. Những học viện như VRA có thể góp phần phổ biến kiến thức, tạo môi trường tiếp cận môn thể thao này. Sự đồng hành của doanh nghiệp và nhà tài trợ cũng rất cần thiết để giảm gánh nặng tài chính. Viễn cảnh tay đua Việt Nam tiến gần đến những sân chơi hàng đầu thế giới có thể chưa sớm thành hiện thực. Nhưng giấc mơ ấy đã có những người tiên phong để bắt đầu.
Hành trình từ F4 lên Formula Regional, F3, F2 rồi F1 kéo dài và rất tốn kém. Ngay cả những tay đua có tiềm năng cũng khó theo đuổi nếu thiếu sự hỗ trợ lâu dài. Theo thống kê, hành trình từ F4 lên F1 kéo dài từ 5 đến 8 năm và tiêu tốn khoảng 8 đến 15 triệu USD (khoảng 200-380 tỷ VNĐ). Đây là một "kim tự tháp" khắc nghiệt bậc nhất thế giới thể thao, nơi tài năng chỉ là điều kiện cần, còn tài chính và sự hỗ trợ dài hạn mới là điều kiện đủ.
