Tái hiện chợ tranh Đông Hồ truyền thống một thời

Trong khuôn khổ Festival "Về miền di sản Bắc Ninh 2026", triển lãm tranh dân gian Việt Nam diễn ra tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh) không chỉ giới thiệu các dòng tranh tiêu biểu mà còn phục dựng không gian chợ tranh Đông Hồ truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách trải nghiệm.

Triển lãm do Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức vào sáng 26/3, kéo dài đến hết ngày 30/3.

Không gian chợ tranh sống động

Tại đây, du khách được chiêm ngưỡng hơn 100 tác phẩm tiêu biểu của 4 dòng tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng và Làng Sình cùng các hoạt động trình diễn nghệ thuật truyền thống như quan họ, chèo, hát then, múa rối nước.

Ông Nguyễn Văn Đáp - Phó giám đốc Sở, Trưởng Ban tổ chức cho biết: "Việc tranh Đông Hồ được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra trách nhiệm trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Thông qua triển lãm, chúng tôi mong muốn đưa tranh dân gian đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ".

Điểm nhấn của triển lãm năm nay là khu vực phục dựng chợ tranh Đông Hồ truyền thống, nơi tái hiện không khí mua bán tranh dân gian vào mỗi dịp cuối năm. 

Không gian chợ tranh được tái hiện sinh động với những gian hàng bày kín các bức tranh dân gian in trên giấy điệp, màu sắc tươi sáng, mang đậm chất mộc mạc. Trên các sạp, nhiều tác phẩm quen thuộc của dòng tranh Đông Hồ được giới thiệu như "Đám cưới chuột", "Vinh quy bái tổ", "Lợn đàn", "Gà đàn", "Em bé ôm vịt", "Hứng dừa"… những bức tranh từng gắn liền với đời sống tinh thần của người dân mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Bên cạnh các bức tranh dân gian truyền thống, một số tác phẩm được sáng tác theo hướng cách tân cũng xuất hiện, vừa giữ được tinh thần dân gian vừa phù hợp hơn với thị hiếu đương đại. Sự đan xen giữa cũ và mới không chỉ làm phong phú không gian trưng bày mà còn cho thấy nỗ lực của các nghệ nhân trong việc đưa tranh Đông Hồ thích ứng với đời sống hôm nay.

Gợi lại nét sinh hoạt văn hóa một thời

Gắn bó với nghề làm tranh Đông Hồ hơn 60 năm, nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Thị Oanh chia sẻ: "Trước đây, tranh Đông Hồ còn được gọi là tranh Tết. Mỗi dịp cuối năm, các nghệ nhân lại mang tranh ra chợ để bán, không khí rất nhộn nhịp, người dân mua tranh về treo kín nhà. Về sau, khi nhu cầu thay đổi, tranh không chỉ bán vào dịp Tết mà được tiêu thụ quanh năm".

Theo nghệ nhân, việc phục dựng không gian chợ tranh tại triển lãm không chỉ gợi lại ký ức về một nét sinh hoạt văn hóa đã mai một mà còn giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hình dung rõ hơn về đời sống của nghề tranh truyền thống.

Ngoài ra, khu vực chợ tranh còn có sự tham gia trực tiếp của các nghệ nhân với các công đoạn in tranh, pha màu, vẽ tranh, phơi tranh. Du khách có thể trải nghiệm in tranh thủ công, qua đó hiểu rõ hơn sự tỉ mỉ và công phu của từng sản phẩm.

Ghi nhận tại khu vực này, đông đảo du khách, đặc biệt là các bạn trẻ tham gia trải nghiệm và tìm hiểu quy trình làm tranh, tạo nên không khí sôi động cho không gian triển lãm.

Bên cạnh không gian chợ tranh Đông Hồ, các gian hàng của dòng tranh dân gian khác như Hàng Trống, Kim Hoàng, Làng Sình cũng thu hút sự quan tâm của du khách, góp phần mang đến cái nhìn tổng thể về nghệ thuật tranh dân gian Việt Nam.

*Một số hình ảnh nổi bật tại triển lãm: