Sử dụng "đồng hồ vũ trụ" để xác định niên đại các cảnh quan cổ xưa

Một nhóm nghiên cứu quốc tế vừa công bố phương pháp mới mang tên "đồng hồ vũ trụ" có thể giúp các nhà khoa học giải mã lịch sử hình thành các cảnh quan cổ xưa tại Australia. 

Phương pháp này không chỉ làm sáng tỏ tác động của địa chất, khí hậu và các chuyển động kiến tạo nên môi trường, mà còn giải thích nguồn gốc của các mỏ khoáng sản quý giá tại quốc gia này.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Nhóm nghiên cứu lịch sử Hình thành Khoáng sản cỉa Đại học Curtin (Australia) phối hợp với Đại học Gottingen và Đại học Cologne (Đức) thực hiện. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí uy tín "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) ngày 14/1.

Các nhà khoa học đã phân tích những hạt tinh thể Zircon siêu nhỏ được tìm thấy trong các bãi cát biển cổ xưa. Zircon là một trong những khoáng chất bền bỉ nhất trên Trái Đất, có khả năng chống chịu sự phong hóa, xói mòn và có thể tồn tại qua hàng triệu năm di chuyển dọc theo các dòng sông và bờ biển.

Khi các tia vũ trụ va chạm với các khoáng chất trên bề mặt Trái Đất, chúng tạo ra khí hiếm Krypton và bị các hạt Zircon "giữ" lại. Bằng cách đo lượng khí Krypton bên trong các hạt Zircon, nhóm nghiên cứu có thể xác định chính xác thời gian các hạt này ở gần bề mặt Trái Đất trước khi bị chôn vùi. Quá trình này hoạt động như một chiếc đồng hồ tự nhiên, giúp theo dõi lịch sử xói mòn và sự thay đổi của cảnh quan qua các thời kỳ địa chất.

Tác giả chính của nghiên cứu, ông Maximilian Drollner, cho biết phương pháp này cho phép các nhà khoa học nghiên cứu những cảnh quan lâu đời hơn nhiều so với các kỹ thuật trước đây. Kết quả nghiên cứu cho thấy, khi các mảng kiến tạo ổn định và mực nước biển dâng cao, quá trình xói mòn sẽ chậm lại đáng kể, giúp trầm tích được lưu giữ và tái tạo gần bề mặt trong hàng triệu năm.

Giáo sư Chris Kirkland từ Đại học Curtin nhấn mạnh phương pháp này giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển của bề mặt hành tinh, từ đó hỗ trợ công tác quy hoạch xã hội và quản lý đất đai cho tương lai. Nghiên cứu cũng lý giải vì sao Australia lại sở hữu những mỏ khoáng sản cát quan trọng bậc nhất thế giới và điều này có ý nghĩa quan trọng đối với ngành công nghiệp khai khoáng, giúp tối ưu hóa việc khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản.