Tin tức 24h

Số hóa đất đai không chỉ là làm sạch dữ liệu

17/11/2026 09:41 GMT+7 Google News

Đến cuối tháng 10/2026, cả nước có hơn 55,65 triệu thửa đất đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống". 

Tuy nhiên, thách thức không chỉ là hoàn thiện dữ liệu mà còn phải bảo đảm khả năng cập nhật, kết nối và khai thác hiệu quả trong quản lý, giao dịch bất động sản. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia đang được đẩy nhanh, hướng tới hình thành hệ thống thông tin thống nhất phục vụ quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính và phát triển thị trường bất động sản.

Dữ liệu chính xác, người dân phải được hưởng lợi

Theo số liệu Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, đến cuối tháng 10/2026, cả nước có gần 105,2 triệu thửa đất. Trong đó, hơn 70,3 triệu thửa đã có cơ sở dữ liệu, tương đương 66,8%; hơn 55,65 triệu thửa đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống"; gần 14,65 triệu thửa có dữ liệu nhưng cần bổ sung, xác thực. Gần 34,9 triệu thửa chưa được xây dựng cơ sở dữ liệu.

Đáng chú ý, gần 43,17 triệu thửa đã được đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Những con số này cho thấy tiến độ số hóa được đẩy nhanh, song khoảng cách giữa việc có dữ liệu và dữ liệu có thể sử dụng hiệu quả vẫn còn đáng kể.

Số hóa đất đai không chỉ là làm sạch dữ liệu - Ảnh 1.

Từ ngày 1/4 -31/12/2026 tỉnh Hưng Yên sẽ phải hoàn thành việc số hóa đất đai theo tinh thần: Đúng, đủ, sạch, sống. Ảnh: Thế Duyệt – TTXVN

Tuy nhiên, một thửa đất được đưa lên hệ thống chưa đồng nghĩa thông tin về chủ sử dụng, ranh giới, diện tích, mục đích sử dụng và tình trạng pháp lý đã đầy đủ, chính xác. Đất đai lại có lịch sử pháp lý phức tạp, trải qua nhiều lần chuyển nhượng, thừa kế, tách thửa, hợp thửa hoặc thay đổi mục đích sử dụng. Hồ sơ được lập ở những thời kỳ khác nhau khiến việc đối chiếu, chuẩn hóa không đơn giản.

Theo ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, dữ liệu đất đai không thể chỉ được làm sạch một lần theo chiến dịch mà cần cơ chế cập nhật thường xuyên mỗi khi phát sinh biến động. Nếu thông tin không được điều chỉnh kịp thời, hệ thống có nguy cơ nhanh chóng lạc hậu, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người sử dụng đất và hiệu quả quản lý.

Những tháng cuối năm 2026, cơ quan quản lý tập trung hoàn thiện dữ liệu đối với các thửa đã có thông tin nhưng chưa đạt chuẩn. Năm 2027, các địa phương tiếp tục đo đạc, lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đối với diện tích còn thiếu.

Giá trị thiết thực nhất của cơ sở dữ liệu đất đai phải là giảm thời gian, chi phí và giấy tờ khi thực hiện thủ tục hành chính. Khi thông tin về thửa đất, người sử dụng đất và tình trạng pháp lý đã được quản lý trên hệ thống, người dân không nên phải nhiều lần cung cấp lại giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có hoặc có thể khai thác từ dữ liệu dùng chung.

Nếu hồ sơ điện tử vẫn phải in ra đối chiếu, người dân tiếp tục đi lại giữa nhiều cơ quan hoặc phải tự chứng minh những thông tin đã tồn tại trong hệ thống, số hóa mới chỉ thay đổi phương thức lưu trữ, chưa thực sự cải thiện chất lượng phục vụ.

Số hóa đất đai không chỉ là làm sạch dữ liệu - Ảnh 2.

Các xã, phường của tỉnh Hưng Yên đang phải chạy đua với thời gian để hoàn thành đo đạc, thống kê, số hóa, làm sạch hệ thống dữ liệu đất đai trên địa bàn. Ảnh: Thế Duyệt – TTXVN

Thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi (đoàn Hà Nội) cho rằng, dữ liệu đất đai không đơn thuần là thông tin hành chính mà còn là tài nguyên đặc biệt, gắn với không gian, thời gian, giá trị và quyền tài sản.

Ông Tạ Đình Thi đề xuất xác lập cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nguồn thông tin chính thức, hướng tới thực hiện các giao dịch và thủ tục hành chính trên nền tảng số. Dữ liệu cần được kết nối với hệ thống về dân cư, thuế, công chứng và ngân hàng; đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý đối với tính chính xác, cập nhật của thông tin.

Một yêu cầu khác cũng được đặt ra là hoàn thiện cơ chế xử lý khi dữ liệu sai lệch. Người dân cần biết cơ quan nào chịu trách nhiệm xác minh, chỉnh sửa, thời hạn giải quyết và cách bảo vệ quyền lợi nếu sai sót ảnh hưởng đến việc chuyển nhượng, thế chấp hoặc thực hiện quyền sử dụng đất.

Dữ liệu trở thành hạ tầng của thị trường

Không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, cơ sở dữ liệu đất đai còn có ý nghĩa trực tiếp với doanh nghiệp, ngân hàng và thị trường bất động sản.

Với doanh nghiệp phát triển dự án, thông tin về quy hoạch, hiện trạng sử dụng, nguồn gốc đất và các hạn chế pháp lý là cơ sở đánh giá khả năng triển khai đầu tư. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và có thể tra cứu theo thẩm quyền, doanh nghiệp sẽ giảm thời gian thu thập hồ sơ, đối chiếu từ nhiều nguồn và hạn chế rủi ro pháp lý.

Số hóa đất đai không chỉ là làm sạch dữ liệu - Ảnh 3.

Cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Hưng Yên khẩn trương hoàn thành việc cập nhật cơ sở dữ liệu về đất đai. Ảnh: Thế Duyệt – TTXVN

Đối với ngân hàng, dữ liệu đất đai hỗ trợ xác minh quyền sử dụng đất, thẩm định tài sản bảo đảm và nhận diện rủi ro. Tuy nhiên, điều này chỉ có ý nghĩa khi thông tin phản ánh đúng tình trạng tại thời điểm tra cứu, có lịch sử cập nhật và được kết nối với các hệ thống liên quan.

TS Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, dữ liệu đất đai và giao dịch bất động sản có vai trò quan trọng đối với công tác quản lý và hoạt động thị trường. Khi được số hóa, cập nhật và công khai phù hợp, thông tin sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, đồng thời giúp cơ quan quản lý xác định giá và giám sát hoạt động hiệu quả hơn.

Đặc biệt, dữ liệu địa chính cần được kết nối với thông tin giá giao dịch thực tế. Nếu chỉ có thông tin về thửa đất mà thiếu dữ liệu chuyển nhượng, cho thuê và biến động giá, cơ quan quản lý vẫn gặp khó khăn khi xác định giá đất sát thị trường. Doanh nghiệp cũng thiếu cơ sở dự báo chi phí đầu tư và đánh giá hiệu quả dự án.

Tuy nhiên, công khai dữ liệu không đồng nghĩa mọi thông tin đều được truy cập tự do. Dữ liệu đất đai gắn với quyền tài sản và thông tin cá nhân, do đó cần phân định rõ nội dung được công khai, đối tượng được khai thác và phạm vi sử dụng, đi cùng yêu cầu bảo mật, an toàn hệ thống.

Số hóa đất đai vì thế cần gắn với cải cách quy trình hành chính. Mỗi giao dịch hoặc quyết định quản lý làm thay đổi thông tin thửa đất phải được cập nhật kịp thời, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và có cơ chế kiểm tra, đối soát.

Thước đo hiệu quả cuối cùng không chỉ là số triệu thửa đất được đưa lên hệ thống, mà là người dân có giảm giấy tờ, doanh nghiệp có giảm rủi ro và cơ quan quản lý có ra quyết định chính xác hơn hay không. Khi dữ liệu được cập nhật liên tục, kết nối thông suốt và khai thác đúng mục đích, cơ sở dữ liệu đất đai mới thực sự trở thành hạ tầng quan trọng của nền hành chính số và thị trường bất động sản minh bạch.

Thu Hằng/ TTXVN

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm