Sau nhiều năm bị phớt lờ, nhạc châu Á cuối cùng cũng có vị trí riêng tại Grammy

Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Mỹ (Recording Academy) vừa công bố một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trong lịch sử gần đây của giải Grammy: từ mùa giải năm 2027, hạng mục Best Asian Pop Music Performance (Trình diễn nhạc Pop châu Á xuất sắc nhất) sẽ chính thức được đưa vào hệ thống giải thưởng.

Đây là lần đầu tiên Grammy dành riêng một hạng mục cho các sản phẩm nhạc pop đến từ châu Á, bao gồm nhưng không giới hạn ở K-pop, J-pop và C-pop. Quyết định này được xem là cột mốc quan trọng đối với ngành công nghiệp âm nhạc châu Á, vốn đã phát triển mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu trong hơn một thập niên qua nhưng vẫn thiếu một không gian đại diện chính thức tại sân khấu Grammy.

Thông báo được đưa ra cùng với bốn hạng mục mới khác gồm Best R&B Collaboration or Duo/Group Performance, Best Traditional Pop Vocal Performance, Best Traditional Folk Album và Best Latin Song. Những thay đổi này sẽ được áp dụng từ lễ trao giải Grammy lần thứ 69, dự kiến diễn ra vào ngày 7/2/2027.

Một sự công nhận đến khá muộn

Nhìn lại lịch sử phát triển của nhạc đại chúng châu Á trong những năm gần đây, nhiều người cho rằng việc Grammy bổ sung một hạng mục riêng là điều lẽ ra đã phải diễn ra từ lâu.

Trong hơn một thập niên qua, K-pop đã vươn lên trở thành một hiện tượng văn hóa toàn cầu. Các nhóm nhạc Hàn Quốc liên tục đứng đầu bảng xếp hạng quốc tế, tổ chức những chuyến lưu diễn quy mô sân vận động tại Mỹ và châu Âu, đồng thời xây dựng cộng đồng người hâm mộ trải rộng khắp thế giới.

BTS là minh chứng rõ ràng nhất cho sự thay đổi đó. Năm 2020, ca khúc Dynamite giúp nhóm trở thành nghệ sĩ K-pop đầu tiên nhận đề cử Grammy ở hạng mục Best Pop Duo/Group Performance. Không dừng lại ở đó, nhóm tiếp tục nhận thêm nhiều đề cử trong các năm sau, đồng thời trở thành nghệ sĩ K-pop đầu tiên biểu diễn trên sân khấu Grammy.

Những cột mốc này chứng minh rằng âm nhạc châu Á đã không còn là một hiện tượng khu vực. Tuy nhiên, các nghệ sĩ vẫn phải cạnh tranh trong những hạng mục được xây dựng chủ yếu dựa trên hệ sinh thái âm nhạc phương Tây, nơi ngôn ngữ, văn hóa và thị trường tiêu thụ có nhiều khác biệt.

Việc thiếu một hạng mục chuyên biệt khiến nhiều sản phẩm thành công vang dội tại châu Á hoặc trong cộng đồng quốc tế khó có cơ hội được đánh giá theo những tiêu chí phù hợp với đặc thù của dòng nhạc này.

Những người mở đường

Sự ra đời của Best Asian Pop Music Performance không xuất hiện trong khoảng trống. Trong nhiều năm qua, các nghệ sĩ K-pop liên tục phá vỡ những giới hạn từng được xem là bất khả thi tại thị trường Mỹ.

BTS là cái tên tiên phong, nhưng không phải trường hợp duy nhất. Rosé - thành viên Blackpink cũng vừa tạo nên một dấu mốc đáng chú ý tại Grammy khi trở thành nghệ sĩ K-pop đầu tiên mở màn lễ trao giải. Màn trình diễn ca khúc APT. cùng Bruno Mars giúp cô ghi tên mình vào lịch sử của chương trình.

Rosé cũng nhận được 3 đề cử Grammy, cho thấy các nghệ sĩ K-pop ngày càng được nhìn nhận như những ngôi sao toàn cầu thay vì chỉ là hiện tượng đến từ châu Á.

Năm 2026 còn chứng kiến một cột mốc mang tính biểu tượng khác. Ca khúc Golden trong bộ phim hoạt hình ăn khách KPop Demon Hunters (Thợ săn quỷ Kpop) đã giành chiến thắng ở hạng mục Best Song Written for Visual Media. Đây được ghi nhận là ca khúc K-pop đầu tiên giành được một giải Grammy.

Những thành tích này cho thấy cánh cửa Grammy đã mở rộng đáng kể đối với nghệ sĩ châu Á. Tuy nhiên, phải đến năm nay, sự hiện diện ấy mới được thể chế hóa bằng một hạng mục chính thức.

Grammy muốn phản ánh một ngành công nghiệp đang thay đổi

Theo Recording Academy, hạng mục mới sẽ tôn vinh những màn trình diễn nhạc pop xuất sắc có nguồn gốc hoặc được công nhận rộng rãi trong các thị trường âm nhạc châu Á.

Định nghĩa của giải thưởng cho biết hạng mục này áp dụng cho các tác phẩm thuộc K-pop, J-pop, C-pop và các dòng nhạc tương tự, với điều kiện có sự sử dụng đáng kể một hoặc nhiều ngôn ngữ châu Á.

Giải thưởng sẽ được trao cho nghệ sĩ biểu diễn. Việc bổ sung hạng mục mới là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm điều chỉnh Grammy theo sự thay đổi của ngành công nghiệp âm nhạc hiện đại.

Cùng với việc mở rộng hệ thống giải thưởng, Recording Academy cũng công bố hàng loạt thay đổi trong quy chế. Đáng chú ý nhất là việc tăng số lần một nghệ sĩ có thể được gửi xét duyệt cho hạng mục Best New Artist từ 3 lên 4 lần.

Theo Giám đốc điều hành Grammy Harvey Mason Jr., cách các nghệ sĩ phát triển sự nghiệp ngày nay đã khác rất nhiều so với trước đây. Nhiều nghệ sĩ phải phát hành nhiều sản phẩm hơn và mất nhiều thời gian hơn để đạt được sự công nhận rộng rãi từ công chúng.

Ông cho biết các thay đổi mới nhằm phản ánh thực tế của ngành công nghiệp âm nhạc hiện đại thay vì duy trì những tiêu chí được xây dựng từ nhiều năm trước.

Trong thông cáo chính thức, Harvey Mason Jr. nhấn mạnh: "Những thay đổi và sự mở rộng này giúp nhiều người hơn có cơ hội để âm nhạc của họ được tôn trọng, được lắng nghe và được đánh giá. Với nhiều hạng mục hơn, chúng tôi có thể đại diện cho nhiều nhà sáng tạo âm nhạc, nghệ sĩ, nhạc sĩ và nhà sản xuất hơn, đồng thời tạo ra cơ hội để trở nên bao trùm hơn".

Chỉ là sự công nhận hay còn hơn thế?

Sự xuất hiện của Best Asian Pop Music Performance mang ý nghĩa lớn hơn một giải thưởng đơn thuần.

Trong nhiều năm, các sản phẩm văn hóa châu Á đã từng bước thay đổi cách thế giới nhìn nhận ngành giải trí khu vực. Điện ảnh Hàn Quốc có Parasite, truyền hình có Squid Game, còn âm nhạc sở hữu những hiện tượng toàn cầu như BTS hay Blackpink.

Sự thành công đó không còn là những trường hợp cá biệt. Ngày càng nhiều nghệ sĩ châu Á xuất hiện trên các bảng xếp hạng quốc tế, hợp tác với những ngôi sao hàng đầu thế giới và xây dựng tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

Trong bối cảnh ấy, việc Grammy bổ sung một hạng mục dành cho nhạc pop châu Á có thể được xem là sự thừa nhận chính thức rằng trung tâm của ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu đang trở nên đa dạng hơn.

Tất nhiên, vẫn sẽ có những tranh luận. Một số ý kiến có thể cho rằng việc tạo ra hạng mục riêng vô tình tách nhạc châu Á khỏi các hạng mục chính vốn được xem là danh giá nhất. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều người tin rằng đây là bước đi cần thiết để bảo đảm các nghệ sĩ châu Á được đánh giá trong một không gian phản ánh đúng đặc thù văn hóa và ngôn ngữ của họ.

Dù quan điểm nào chiếm ưu thế, không thể phủ nhận rằng quyết định mới của Recording Academy đánh dấu một bước ngoặt quan trọng.

Sau nhiều năm chinh phục khán giả toàn cầu, phá vỡ các rào cản ngôn ngữ và liên tục thiết lập những cột mốc lịch sử, nhạc pop châu Á cuối cùng đã có một vị trí chính thức trên bản đồ Grammy. Đó không chỉ là chiến thắng của K-pop, J-pop hay C-pop, mà còn là dấu hiệu cho thấy ngành công nghiệp âm nhạc thế giới đang bước vào một kỷ nguyên đa dạng và toàn cầu hơn bao giờ hết.